(HPĐT)- Hội nghị thượng đỉnh Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc diễn ra tại Seoul trong hai ngày 26 và 27-5, mở cơ hội để đưa hợp tác ba bên vốn bị ngưng trệ trong hơn 4 năm qua trở lại đúng hướng. Kết quả của hội nghị cũng được dư luận quốc tế đánh giá cao, tạo cơ hội cho hòa bình và hợp tác trong khu vực.
Thành công của hội nghị
Tại hội nghị thượng đỉnh ba bên đầu tiên được tổ chức kể từ năm 2019, các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản kêu gọi mở rộng hợp tác giữa các nước láng giềng châu Á. Theo đó, các bên thảo luận các cách thức thúc đẩy hợp tác trong 6 lĩnh vực cụ thể - kinh tế và thương mại, phát triển bền vững, các vấn đề y tế, khoa học và công nghệ, quản lý an toàn và thiên tai và giao lưu nhân dân. Các nhà lãnh đạo thông qua tuyên bố chung, trong đó có nội dung nhất trí chọn năm 2025 và 2026 là Năm Giao lưu Văn hóa Trung Quốc- Nhật Bản- Hàn Quốc.
Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường kêu gọi ba nước cùng thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và chống lại chủ nghĩa bảo hộ thương mại, nêu cao tinh thần tự chủ chiến lược, thúc đẩy một thế giới đa cực và phản đối phân cực chính trị. Theo Thủ tướng Trung Quốc, 3 nước nên coi nhau là đối tác và cơ hội phát triển, ủng hộ toàn cầu hóa kinh tế và thương mại tự do, nối lại toàn diện hợp tác 3 bên với thái độ cởi mở và các biện pháp minh bạch, phù hợp với nguyên tắc không độc quyền và không phân biệt đối xử.
Liên quan đến vấn đề Triều Tiên, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol nêu rõ phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên có ý nghĩa quan trọng cho hòa bình khu vực, trong đó có Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio nêu rõ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc xác nhận tầm quan trọng của phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, sự ổn định trên bán đảo Triều Tiên là “lợi ích chung” của 3 nước châu Á. Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường tin rằng các bên nên đóng vai trò mang tính xây dựng trong thúc đẩy giải pháp chính trị đối với vấn đề bán đảo Triều Tiên và duy trì hòa bình, ổn định tại khu vực này.
Tạo xung lực hợp tác
Các nhà quan sát quốc tế đánh giá, hội nghị này sẽ là bước ngoặt trong khôi phục và bình thường hóa hoàn toàn hệ thống hợp tác giữa 3 nước Hàn Quốc - Trung Quốc - Nhật Bản. Đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng, việc Hàn Quốc chủ trương xích lại gần Mỹ và tăng cường liên minh Mỹ - Hàn Quốc - Nhật Bản vô hình trung làm dấy lên hình thái của mô hình "Chiến tranh lạnh mới" với bên kia là Nga, Trung Quốc và Triều Tiên. Do đó, kết nối lại hợp tác với Trung Quốc được coi là nhằm mở rộng không gian đối thoại.
Các nhà phân tích nhận định, hội nghị thượng đỉnh lần thứ 9 ở Seoul lần này thu hút sự quan tâm hơn do diễn ra đúng thời điểm chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden đang đẩy nhanh thiết lập “cấu trúc an ninh kiểu mắt lưới”, tích cực sử dụng các liên minh để đối trọng với sức ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực. Theo đó, Washington tăng cường hoạt động cùng lúc với nhiều nước trong các liên minh an ninh do Mỹ dẫn dắt như: Hàn Quốc - Mỹ - Nhật Bản, Mỹ - Nhật Bản - Philippines, cơ chế AUKUS (liên minh an ninh giữa Mỹ, Anh và Australia) và QUAD (hợp tác an ninh giữa Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia) nhằm ứng phó Trung Quốc. Trong hệ thống lưới an ninh này, Hàn Quốc nổi lên như mắt xích quan trọng, đang bày tỏ ý định tham gia AUKUS. Đây là lý do có thể lý giải tại sao Trung Quốc có phản ứng tích cực với đề xuất nối lại cuộc gặp thượng đỉnh ba bên lần này sau thời gian dài lạnh nhạt.
Hàn Quốc - Trung Quốc - Nhật Bản có quan hệ lịch sử lâu đời, là những nước láng giềng có nhiều mối liên kết phụ thuộc lẫn nhau, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế. Vì thế, việc khôi phục hội nghị thượng đỉnh ba bên sau thời gian dài gián đoạn có ý nghĩa lớn, góp phần tạo bầu không khí hợp tác, hữu nghị, cùng hướng tới một Đông Bắc Á hòa bình, ổn định và phát triển./.
Xuân Nhi (tổng hợp)
