Hội thảo khoa học 'Di sản của Trạng trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từ tầm nhìn hiện đại'

Sáng 7/12, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Viện Văn học (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo khoa học “Di sản của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từ tầm nhìn hiện đại”.

Hội thảo nhằm nghiên cứu đánh giá toàn diện những giá trị tư tưởng, nghệ thuật, triết lý minh triết và tầm ảnh hưởng quốc tế của Trạng Trình trong đời sống văn hóa - học thuật đương đại, đồng thời phục vụ công tác xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO vinh danh Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm nhân kỷ niệm 450 năm ngày mất (1585 - 2035).

Đồng chí Nguyễn Minh Hùng, Ủy viên Thành ủy, Phó chủ tịch UBND thành phố dự và phát biểu khai mạc hội thảo.

Các đồng chí: Nguyễn Thành Trung, Ủy viên Thành ủy, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Tiến sĩ Nguyễn Huy Bỉnh, Phó viện trưởng phụ trách Viện Văn học; Giáo sư, Tiến sĩ Lã Nhâm Thìn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Phó giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Khắc Mạnh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hán - Nôm (Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam); Tiến sĩ Phạm Văn Ánh, Viện Văn học đồng chủ trì hội thảo.

Hội thảo thu hút sự tham dự của đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực văn học, Hán - Nôm, văn hóa, triết học đến từ các cơ quan nghiên cứu, trường đại học, viện chuyên ngành; đại diện các sở, ngành thành phố; các hội chuyên môn, nhà quản lý di sản, lực lượng vũ trang, bảo tàng cùng cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Phát biểu tại hội thảo, Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Minh Hùng nhấn mạnh, Hội thảo khoa học quốc gia "Di sản của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm từ tầm nhìn hiện đại" là sự kiện quan trọng nhằm nhận diện, tôn vinh và phát huy các giá trị di sản văn hóa cũng như những đóng góp của danh nhân kiệt xuất Nguyễn Bỉnh Khiêm đối với lịch sử dân tộc.

Hải Phòng hiện có 3.981 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 1 di sản thiên nhiên thế giới, 1 di sản văn hóa thế giới, 9 di tích quốc gia đặc biệt, 257 di tích quốc gia, 33 bảo vật quốc gia, 24 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng hơn 2.000 di tích và lễ hội cấp thành phố.

Trong kho tàng di sản đó, nhân cách và trí tuệ của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm luôn tỏa sáng đặc biệt. Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm là học giả toàn tài của thế kỷ 16, để lại kho tàng thơ văn Hán Nôm đồ sộ và di sản tư tưởng minh triết mang giá trị vượt thời gian. Ông là hiện thân của trí tuệ và đạo đức Việt Nam, kết hợp tinh hoa học vấn bác học với tri thức dân gian.

Đồng chí Phó chủ tịch UBND thành phố đề nghị các nhà khoa học tập trung hệ thống hóa thông tin, diễn giải mới về thân thế, sự nghiệp, quan điểm chính trị - xã hội - giáo dục; làm rõ vấn đề văn bản học và tính chất “văn - sử - triết” trong trước tác của ông. Đồng thời, đánh giá toàn diện hệ thống tư tưởng, triết lý minh triết, tinh thần khai sáng và tầm ảnh hưởng quốc tế. Qua đó khẳng định những giá trị nổi bật trong đóng góp của Trạng Trình đối với lịch sử dân tộc và gợi mở định hướng bảo tồn, phát huy di sản.

Hội thảo đã tiếp nhận 59 báo cáo tham luận gửi về và 11 tham luận trực tiếp của các nhà khoa học, nhà quản lý, giảng viên đến từ nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan chuyên môn trên cả nước.

Các ý kiến tham luận tập trung thảo luận 4 nhóm nội dung lớn: Vấn đề văn bản học trước tác Nguyễn Bỉnh Khiêm, từ hệ thống văn bản hiện còn, mức độ khả tín đến phương pháp xác định văn bản gốc; tư tưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm nhìn từ tầm nhìn hiện đại, làm rõ giá trị về nhân nghĩa, giáo dục, quản trị xã hội và triết lý thuận tự nhiên; tính hợp nguyên văn - sử - triết trong sáng tác của ông, nhấn mạnh chiều sâu nghệ thuật và tư tưởng kết tinh trong thơ văn; sự tiếp nhận di sản Nguyễn Bỉnh Khiêm trong giáo dục, nghiên cứu, nghệ thuật và phát triển văn hóa - du lịch, qua đó khẳng định sức sống bền vững của Trạng Trình trong bối cảnh đương đại.

Qua các ý kiến tham luận gửi về và trực tiếp, thay mặt Ban tổ chức hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Huy Bỉnh, Phó viện trưởng phụ trách Viện Văn học phát biểu tổng kết hội thảo, thống nhất đánh giá: Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm là một người học rộng, tài cao; đỗ đạt và thành danh trên con đường công danh đã chọn; là người luôn gắn bó cuộc đời mình vì nhân dân, đất nước. Hành trạng cuộc đời ông trải qua nhiều thăng trầm với những biến cố của lịch sử qua các triều đại khác nhau nên sự nghiệp của Nguyễn Bỉnh Khiêm đã có những biến động lớn với ba lần cáo quan về hưu.

Ông là nhà thơ lớn của dân tộc về cả phương diện nghệ thuật thơ ca và phương diện nội dung phản ánh. Các bài thơ của ông đã nói đúng được quy luật biến đổi của tạo hóa và xã hội nên đời sau coi đó như những lời sấm kí, tiên đoán trước thời thế hàng trăm năm.

Chính vì những lý do trên, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã được người đương thời và hậu thế đánh giá cao ở nhiều phương diện như đạo đức, tài năng chính trị, văn chương... Ông trở thành nhà tiên tri với những lời sấm kí rất đỗi kinh ngạc bởi sự chính xác của nó, vị thần Thành hoàng làng bảo hộ cho dân làng, vị Thánh của đạo Cao Đài...

Tất cả những sự vinh phong của nhân dân, quan lại, triều đình, nhà nước và tôn giáo, tín ngưỡng đã khẳng định Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhân vật có tầm ảnh hưởng quan trọng trong lịch sử dân tộc, ông là một danh nhân văn hóa thực thụ.

Ban tổ chức trân trọng ghi nhận sự đóng góp quý báu của các nhà khoa học, nhà quản lý, các cơ sở đào tạo, bảo tàng, cơ quan truyền thông. Toàn bộ kết quả nghiên cứu sẽ là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ xây dựng Hồ sơ khoa học trình UNESCO vinh danh Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.