HPCT- Trang 6
Vai trò của báo chí trong định hướng mạng xã hội
Tuệ Minh
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tạo ra thế giới thông tin với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống báo chí cách mạng, cùng với đó là các nền tảng mạng xã hội.Trong bối cảnh thông tin bùng nổ, thiếu kiểm chứng trên mạng xã hội hiện nay, với vị thế tiếp cận nguồn tin “gốc” của mình, các cơ quan báo chí là kênh thông tin chính xác, góp phần định hướng dư luận xã hội.
Theo thống kê của Hiệp hội thương mại điện tử Việt Nam, tính đến đầu năm 2024, có 78,44 triệu người sử dụng internet tại Việt Nam, tỉ lệ tiếp cận internet đạt 79,1%. Trong đó có 72,7 triệu người sử dụng mạng xã hội vào tháng 1-2024, tương đương với 73,3% tổng dân số. Nhiều người thường xuyên đọc, chia sẻ thông tin, “lang thang” trên mạng xã hội Facebook, YouTube, Twitter… trong khi các tràn lan các thông tin xấu độc dẫn đến một số người dân, nhất là thanh, thiếu niên thiếu định hướng. Tại Hải Phòng, mạng xã hội cũng là kênh thông tin rất phát triển và có tác động đến nhiều người dân thành phố.
Bác Trần Văn Hồng, gần 70 tuổi, ở tổ dân phố số 1, phường Hải Thành (quận Dương Kinh), hằng ngày dành nhiều thời gian để nghe, đọc các thông tin trên đất nước và thành phố bằng nhiều kênh phương tiện khác nhau, như truyền hình, báo giấy, báo điện tử, đài phát thanh, cổng thông tin điện tử cho tới các mạng xã hội Facebook, Zalo, YouTube… Bác Hồng cho biết: Thông tin trên mạng xã hội có ưu điểm là nhanh, nhưng “thượng vàng, hạ cám”. Từ những thông tin về việc thay đổi nhân sự tại các cơ quan trung ương, lãnh đạo nhà nước, thông tin về cuộc chiến chống tham nhũng của Đảng và Nhà nước ta tới những thông tin về một cá nhân như ông Lê Anh Tú với tên gọi là Thích Minh Tuệ cũng được các trang mạng xã hội đưa tin dày đặc, nhiều chiều, không ít thông tin sai sự thật, xuyên tạc. Bởi thế, bác luôn kiểm chứng thông tin qua các kênh báo chí chính thống Thông tấn xã Việt Nam, Báo Nhân dân, Báo Hải Phòng… Điều đáng mừng là thời gian gần đây, các cơ quan báo chí ngoài phát hành báo giấy, báo điện tử đều có nền tảng mạng xã hội riêng với giao diện bắt mắt, hiện đại, thông tin nhanh chóng nên thuận lợi cho người dân tiếp cận, kiểm chứng thông tin mọi lúc, mọi nơi.
Có thể nói, với tốc độ lan truyền nhanh chóng, liên tục theo từng giây và phạm vi tương tác đa chiều, không ít thông tin trên mạng xã hội chỉ với mục đích câu like, câu view, thậm chí là sai sự thật, bịa đặt, có tác động xấu, ảnh hưởng tiêu cực đến dư luận. Trong khi đó, với vai trò là cơ quan thông tin chính thống của Đảng, nhà nước, báo chí chính là kênh kiểm định thông tin của bạn đọc. Trách nhiệm của cơ quan báo chí chính là định hướng thông tin trên mạng xã hội nhanh, chính xác.
Chủ tịch Hội luật gia thành phố, luật sư Trần Ngọc Vinh bày tỏ: Tại Điều 4 Luật Báo chí 2016 chỉ rõ: Báo chí có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước tới các tầng lớp Nhân dân, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành mạnh của người dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Do đó, mỗi nhà báo khi đưa tin, cần trang bị “đầu lọc” nghiên cứu nguồn tin thật chặt chẽ, luôn tự kiểm chứng và tái kiểm chứng thông tin bằng cách sử dụng đa dạng nguồn tin, để từ đó xuất bản tin tức với các dữ liệu và kết luận chính xác, không bị mạng xã hội chi phối. Muốn giữ được bạn đọc, báo Đảng phải tự làm mới, giữ riêng bản sắc của mình, đồng thời phải cải tiến để đáp ứng nhanh nhu cầu thông tin khi mặt bằng nhận thức của công chúng ngày càng cao.
Đồng chí Nguyễn Văn Hiểu, Phó Trưởng ban tuyên giáo Thành ủy cho biết: Báo chí không cần phải “chạy thi” với mạng xã hội trên mọi đường đua. Cách báo chí nên làm là lựa chọn những gì cần thông tin, nhất là những thông tin đang tạo sóng dư luận. Trong khi mạng xã hội là nơi phát tán thông tin chưa qua kiểm định, thì truyền thông chính thống phải có trách nhiệm hơn trong việc cung cấp thông tin tới công chúng. Báo chí phải mang đến một cái nhìn có chiều sâu, bóc tách, phân tích vấn đề đến nơi đến chốn, để dẫn dắt cộng đồng theo định hướng đúng đắn, nhân văn và thượng tôn pháp luật, để bạn đọc thấy rằng, họ có thể đã nhìn thấy thông tin này trên các trang mạng xã hội nhưng thông tin đúng và đáng tin vẫn là trên báo chí. Nhất là đối với hệ thống báo Đảng, tính Đảng trên báo chí thể hiện ở chỗ: Qua mỗi tin, bài, người đọc có thể cảm nhận được tính đúng đắn, tính khoa học, tính cách mạng trong các nghị quyết của Đảng; đồng thời, người đọc thấy được những tấm gương sáng có thể học tập và làm theo. Bên cạnh đó, khi cần tuyên truyền các chủ trương, nghị quyết, chính sách lớn, được xã hội quan tâm, nhất là khi diễn ra các sự kiện lớn như: Đại hội Đảng, Kỳ họp Quốc hội, Hội đồng nhân dân…báo Đảng phải là kênh thông tin đi đầu, dẫn dắt dư luận cả trên nền tảng mạng xã hội. Vì thế chuyển đối số mạnh mẽ là chìa khóa để báo chí nói chung, báo Đảng nói riêng thực hiện đúng nhiệm vụ, chức năng của mình, phát huy vai trò báo chí cách mạng của Việt Nam, định hướng dư luận vì sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
(Hải Vân)
Các cơ quan báo chí tham gia hội thảo khoa học về báo chí truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.
Ảnh: Lê Dũng
