Bệnh tay chân miệng có thể tái nhiễm do không có miễn dịch chéo giữa các chủng virus, trong khi nguy cơ lây lan trong cộng đồng vẫn ở mức cao.
Trước diễn biến phức tạp của dịch tay chân miệng, nhiều phụ huynh lo ngại về khả năng tái nhiễm ở trẻ. Bác sĩ Nguyễn Thị Hải Yến, khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội cho biết tác nhân gây bệnh là các loại Enterovirus, trong đó trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ mắc và gặp biến chứng cao nhất.
Hiện có 4 tuýp virus chính gây bệnh tay chân miệng gồm EV-A71, CV-A6, CV-A10, CV-A16. Trong đó, EV-A71 là chủng có độc lực cao, dễ gây biến chứng nặng. Với những trẻ đã từng mắc bệnh, miễn dịch chỉ hình thành với tuýp đã nhiễm trong một thời gian nhất định, không có miễn dịch chéo với các tuýp khác. Sau 2-3 năm, khả năng miễn dịch suy giảm, trẻ vẫn có thể mắc lại.
Nguồn lây truyền bệnh trong cộng đồng bao gồm cả người bệnh và người lành mang virus nhưng không có triệu chứng. Không chỉ trẻ em, người lớn, người chăm sóc trẻ và giáo viên mầm non cũng có thể mang virus và lây cho trẻ.
Bệnh lây qua đường tiêu hóa, thông qua phân, tay bẩn hoặc các vật dụng nhiễm virus như đồ chơi, cốc, bát, khăn mặt, bô vệ sinh. Trẻ ở độ tuổi mầm non, mẫu giáo là nhóm dễ mắc bệnh nhất do môi trường sinh hoạt tập thể.
Virus tay chân miệng có thể tồn tại lâu ngoài môi trường nhưng dễ bị bất hoạt bởi tia cực tím, nhiệt độ cao và các chất khử trùng như thuốc tím, nước oxy già hoặc dung dịch chứa clo hoạt tính. Trong điều kiện thời tiết ẩm, virus có xu hướng phát triển mạnh hơn. Người dân có thể sử dụng điều hòa hoặc máy hút ẩm kết hợp mở cửa thông thoáng, đồng thời tận dụng ánh nắng mặt trời để giảm nguy cơ lây lan.
Bộ Y tế khuyến cáo thực hiện tốt nguyên tắc “3 sạch” để phòng bệnh. Cụ thể, ăn uống sạch bằng cách ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch và không dùng chung dụng cụ ăn uống; ở sạch bằng cách thường xuyên vệ sinh bề mặt, đồ dùng sinh hoạt như đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa; giữ bàn tay sạch bằng cách rửa tay thường xuyên với xà phòng, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chăm sóc trẻ.
Ngoài ra, cần thu gom, xử lý phân và chất thải của trẻ, đặc biệt là trẻ mắc bệnh, để hạn chế phát tán mầm bệnh ra môi trường.
Khi trẻ có các dấu hiệu như sốt, xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc trong miệng, cần đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Trẻ mắc bệnh cần được nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác.
Trong quá trình chăm sóc trẻ bệnh, cần tránh làm vỡ các nốt phỏng để hạn chế nhiễm trùng và lây lan; đồng thời tăng cường dinh dưỡng, cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ tiêu.
Đối với trẻ đang theo học tại các cơ sở mầm non, phụ huynh cần phối hợp với nhà trường theo dõi sức khỏe, cho trẻ nghỉ học khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh và không tự ý điều trị tại nhà. Người dân cũng cần hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc hoặc nghi mắc bệnh, đồng thời thực hiện cách ly, vệ sinh cá nhân và môi trường khi trong gia đình có ca bệnh.
TT (tổng hợp)
