(HPĐT)- Mùa đông lững thững qua cầu. Dọc triền sông phất phơ hoa cải vàng. Gió đưa thoang thoảng hương cây rau mùi. Mùi già nghĩa là Xuân đến. Tình quê trong tôi như hương mùi mãi vẹn nguyên.
Phiên chợ Cháy cuối cùng trong năm họp vào sáng ba mươi Tết. Người ta sắm đủ thứ, nhưng chẳng ai quên mua một bó mùi già. Người bán không thách giá, người mua vui vẻ mua. Cũng bởi một bó mùi chẳng đáng giá là bao! Có năm, nhà tôi để hẳn hai luống mùi già, cây tốt cao chừng sải tay. Chiều hai tám tháng Chạp, mẹ bảo tôi ra nhổ về. Cánh đồng vụ đông đủ màu của rau củ, bắp cải, su hào xanh mơn mởn, xà lách, khoai tây xanh mỡ màng. Gió đông hây hẩy đùa với lũ bướm trắng trên bạt hoa cải ngồng cuối vụ. Mùi già khiêm nhường, cánh hoa trắng nhỏ nhoi trước gió. Mẹ tôi bảo: Con nhớ chọn những cây thật già nhé, càng già càng thơm đấy!
Dạo ấy, tôi chừng mười một, mười hai tuổi, nhưng cũng biết phân biệt, mùi già là cây còn lá rất ít, quả tròn nhỏ xiu xíu. Thân và quả ngả sang màu tím nhạt. Tôi ôm bó mùi về, người như được ướp bằng làn hương dìu dịu ấy. Năm nào cũng vậy, cứ chiều ba mươi Tết mẹ làm mâm cỗ cúng tất niên. Tôi có nhiệm vụ rửa sạch mùi cho vào nồi, đổ ngập nước rồi để lên bếp đun. Hương thơm tỏa khắp ba gian nhà, quện với hương trầm trên án thư thành mùi thơm đậm đà của Tết. Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn không thể quên được mùi hương ấy. Thương nhớ lắm mùa xưa Tết đến, mẹ gọi về tắm nước mùi thơm...
Chẳng biết tục tắm nước mùi vào ngày tất niên có tự bao giờ. Và cũng không biết hương mùi thơm biết bao cuộc đời. Nhưng mỗi dịp xuân về lại làm tôi xao xuyến bâng khuâng. Hương thơm ấy mộc mạc như chính con người miền quê hiền lành chất phác.
Chiều ba mươi Tết, cả không gian chòm xóm chưa bao giờ thơm đến thế. Bà tôi bảo tắm nước mùi để tẩy sạch những điều không may trong năm. Sáng mồng một rửa mặt lá mùi, chào đón một năm mới tốt lành đang đến.
Còn nhớ, có năm cha tôi được đơn vị cho về ăn Tết để sau đó đi dài vào chiến trường. Mẹ tôi nấu một nồi mùi to, thơm lắm dành riêng cho cha tôi. Hôm ấy là hăm mấy tháng Chạp…
Năm tháng dần trôi, cha cũng theo bà về cõi vĩnh hằng. Ngôi nhà xưa chỉ còn lại mẹ. Mẹ vẫn nấu lá mùi để tắm, xông nhà xông bếp. Có hôm mồng hai Tết, gia đình tôi về, mẹ để sẵn thau và nồi nước mùi trước cửa giục con cháu rửa mặt. Mấy chục mùa xuân đi qua, tôi theo mẹ vẫn giữ nếp xưa, nấu nước mùi vào ngày tất niên. Các con của tôi cũng vậy. Sáng 23 tháng Chạp đã thấy con gái ra chợ Máy Đá ôm một bó mùi về, tách ra, chia cho mẹ một nửa. Con tôi bảo nấu sớm để vợ chồng Táo quân sử dụng, lên chầu Ngọc Hoàng. Hôm con trai dọn về nhà mới, mặc dù mới hai mươi tháng Chạp, nhưng con dâu nấu một nồi mùi to để ở chân cầu thang. Hương thơm dịu dàng thanh khiết lan tỏa khắp các tầng. Ngôi nhà trở nên ấm áp. Tôi thấy lòng mình thanh thản lạ...
Bánh chưng đang ép, hoa đào hé nở, mùi già tỏa ngát hương thơm.
Xuân đã thật gần./.
thanh hà
