(HPĐT)- Không phải ngẫu nhiên, hàng trăm nhà khoa học, nhà khảo cổ “đổ về” Hải Phòng để tham dự hội nghị thường niên lớn nhất của giới khảo cổ học toàn quốc, lần đầu được tổ chức trên đất Cảng. Sự kiện được lựa chọn diễn ra tại Hải Phòng trước hết cho thấy sức hút và giá trị của “cọc Bạch Đằng” với các bãi cọc Cao Quỳ và Đầm Thượng tại Thủy Nguyên, vốn đã rất “nóng” từ khi phát hiện đối với cả giới nghiên cứu và người dân. Ngay trước ngày hội nghị khai mạc, gần 300 đại biểu đến “mục sở thị” hố khai quật các cọc gỗ được xác định có liên quan đến “trận đồ trên sông” chống giặc Nguyên Mông năm 1288. Không chỉ vậy, quan trọng hơn, đây là sự trân trọng, đánh giá cao của giới khoa học nói chung, những người hoạt động trong ngành “khoa học của quá khứ” nói riêng trước sự quan tâm đặc biệt, cách làm hiệu quả cao của Hải Phòng trong việc bảo tồn, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống quý báu của dân tộc.
Phát hiện về các bãi cọc liên quan đến chiến thắng Bạch Đằng ở Cao Quỳ, Đầm Thượng là thành tựu khảo cổ nổi bật thời gian qua. (Ảnh: Trung Kiên)
Đối với Hải Phòng, một trong những địa phương được coi là có mật độ di tích “đậm đặc”, những phát hiện liên tiếp về các bãi cọc Cao Quỳ (Liên Khê) và Đầm Thượng (xã Lại Xuân) liên quan đến chiến thắng Bạch Đằng có thể coi là “món quà” quý giá, góp phần làm dày thêm vốn liếng truyền thống lịch sử- văn hóa của vùng đất “Hải tần phòng thủ”. Những hiện vật trên cũng củng cố thêm bằng chứng về vai trò lịch sử của địa hình, thủy văn tại đất Cảng, đóng góp to lớn của quân và dân Hải Phòng đối với những chiến công oanh liệt trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. “Phản xạ” kịp thời, quyết liệt và chính xác của lãnh đạo thành phố trước thông tin về việc phát hiện bãi cọc là điều kiện tiên quyết, khi chỉ đạo các lực lượng chức năng vào cuộc khẩn trương để bảo vệ nguyên vẹn hiện trường. Tiếp đó, nhanh chóng tổ chức phối hợp tiến hành khảo sát, khai quật, nghiên cứu với sự tham dự của các nhà khoa học uy tín để làm rõ giá trị to lớn nhiều mặt mang tầm vóc quốc tế của di tích. Từ đây, kế hoạch bảo tồn tiến tới xây dựng thành khu di tích “sống” đang được thành phố khẩn trương triển khai, không chỉ “phủ bạt” cho các nhà nghiên cứu đến tìm hiểu, mà còn biến nơi đây thành địa chỉ giáo dục truyền thống sinh động, điểm du lịch hấp dẫn du khách. Khu bảo tồn bãi cọc Cao Quỳ dự kiến hoàn thành vào tháng 10 này sẽ giúp người dân, công chúng, thế hệ hôm nay về nghe “đất kể chuyện”, để hiểu thêm đất nước, cha ông nghìn năm trước. Với cách làm bài bản, hiệu quả như vậy, dễ hiểu “hữu xạ tự nhiên hương”, khi Hải Phòng không chỉ là địa phương đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội mà còn đi đầu trong gìn giữ, triển văn hóa.
Mạnh Cường
