(HPĐT)- Mặc dù thế giới chưa có đánh giá tổng thể về tác động của đại dịch COVID-19 đối với mức sinh, nhưng trên thực tế, dịch bệnh này có thể gây mối quan tâm đáng ngại về khả năng bùng nổ dân số hay sụt giảm tỷ suất sinh. Điều đáng lo ngại, phụ nữ không thể thực hiện được quyền sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục (SKSS và SKTD). Nhân Ngày Dân số thế giới (11-7), Chi cục trưởng Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình (KHHGĐ) thành phố TRẦN THỊ THU HẰNG trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Hải Phòng chung quanh vấn đề này.

Xã hội cần quan tâm, bảo vệ quyền của phụ nữ và trẻ em gái. (Ảnh: Vũ Dũng)
- Bà cho biết vì sao Ngày Dân số thế giới năm nay, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) đưa ra tuyên bố “Hãy cùng hành động vì quyền và sự lựa chọn của phụ nữ và trẻ em gái”?
- Đại dịch COVID-19 có thể tác động lâu dài đối với vấn đề dân số. Với một số người, đại dịch dẫn đến quyết định trì hoãn việc sinh con. Với người khác, do gián đoạn trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc SKSS, cùng với việc thực hiện giãn cách xã hội, có thể làm gia tăng số ca mang thai ngoài ý muốn. Nguyên nhân có thể do gián đoạn các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hoặc do phân biệt đối xử về giới, ngăn cản nữ giới tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, sử dụng các biện pháp tránh thai hoặc quyết định có quan hệ tình dục hay không.
Xã hội lành mạnh và hiệu quả cao khi ở đó phụ nữ có đầy đủ thông tin để đưa ra lựa chọn của mình liên quan đến SKSS và SKTD và khi họ được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ các lựa chọn của mình. COVID-19 tác động rõ nét đến hệ thống chăm sóc sức khỏe của mỗi quốc gia và sự tiếp cận bình đẳng của người dân trong thực hiện quyền chăm sóc SKSS và SKTD. Khủng hoảng này làm nhiều hệ thống chăm sóc sức khỏe phải thu hẹp các dịch vụ SKSS và SKTD, vốn vẫn bị coi là không thiết yếu. Mặc dù các dịch vụ này là quyền con người, nhưng chúng bị bỏ qua vì những mối quan tâm “cấp bách” khác. Vì thế, nhân Ngày Dân số thế giới, chúng ta cần hành động để xóa bỏ những khoảng cách này. Thậm chí, nếu hệ thống chăm sóc sức khỏe khó khăn, những dịch vụ này cũng không thể bị coi nhẹ. Bất cứ sự trì hoãn nào cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống của phụ nữ và trẻ em gái, nhất là quyền được quyết định sinh con và thời điểm sinh. Những hậu quả đó có thể kéo dài trong suốt cuộc đời của họ.
- Hưởng ứng Ngày Dân số thế giới năm nay, ngành Y tế - Dân số thành phố triển khai các hoạt động gì?
- Trong kế hoạch tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Dân số thế giới, Sở Y tế giao Chi cục Dân số - KHHGĐ thành phố tổ chức các hoạt động: Hướng dẫn Trung tâm Dân số- KHHGĐ các quận, huyện tổ chức các hoạt động hưởng ứng và giám sát các hoạt động theo kế hoạch; phối hợp các cơ quan truyền thông đại chúng tuyên truyền về mục đích, ý nghĩa, chủ đề Ngày Dân số thế giới (11-7), hoạt động Chiến dịch truyền thông tư vấn chuyên đề về chăm sóc SKSS/KHHGĐ năm 2021, kết quả công tác dân số trong thời gian qua, nhiệm vụ trong thời gian tới. Xây dựng các phóng sự, chuyên trang, chuyên mục, tin, bài viết phản ánh các hoạt động từ thành phố tới cơ sở, tạo cơ hội để nhân dân được tiếp cận thông tin, chính sách về dân số của Đảng, Nhà nước và địa phương.Chuyển tải các tài liệu truyền thông như tờ rơi, video clip, thông điệp truyền hình, thông điệp phát thanh... do Tổng cục Dân số- KHHGĐ Việt Nam cung cấp thông qua các loại hình truyền thông trên nền tảng Internet để phục vụ công tác tuyên truyền. Tuyên truyền các hoạt động, bài viết, tin, bài trên trang thông tin điện tử, website, fanpage của Chi cục. Đẩy mạnh truyền thông về dân số và phát triển thông qua các loại hình truyền thông trên nền tảng Internet, mạng xã hội: Facebook, Zalo, TikTok, Youtube…

Cán bộ y tế Trạm Y tế phường Đằng Hải (quận Hải An) tư vấn dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em.
- Để tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân, rất cần sự vào cuộc của đội ngũ cán bộ y tế, dân số ở cơ sở. Vậy, Chi cục có sự chỉ đạo cụ thể như thế nào?
- Trên cơ sở hướng dẫn của Chi cục, Trung tâm Dân số- KHHGĐ các quận, huyện căn cứ tình hình thực tế tại cơ sở, hướng dẫn các xã, phường, thị trấn tổ chức các hoạt động hưởng ứng bảo đảm các quy định về phòng, chống dịch COVID-19 và lồng ghép các hoạt động Chiến dịch truyền thông tư vấn chuyên đề về chăm sóc SKSS/KHHGĐ năm 2021. Đồng thời, tổ chức tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình, tư vấn nhóm nhỏ, nói chuyện, sinh hoạt chuyên đề về việc khống chế tỷ số giới tính khi sinh, duy trì mức sinh hợp lý, nâng cao chất lượng dân số, phát huy lợi thế cơ cấu dân số vàng, thích ứng già hóa dân số, tiếp thị xã hội, xã hội hóa các phương tiện tránh thai và hàng hóa chăm sóc sức khỏe/SKSS… Trong đó, cán bộ y tế, dân số tập trung cao công tác tuyên truyền ở các vùng trọng điểm, đặc thù: các xã, phường đông dân, có tỷ số giới tính khi sinh cao, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên cao, tập trung nhiều giáo dân, địa bàn miền núi, biển, đảo…; tăng cường truyền thông trực tiếp, tư vấn tại hộ gia đình về chính sách dân số- KHHGĐ, kiến thức chăm sóc SKSS/KHHGĐ, vận động nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ hưởng ứng, tham gia thực hiện các dịch vụ triển khai trong chiến dịch. Trung tâm y tế chỉ đạo các trạm y tế thực hiện tư vấn và đáp ứng các dịch vụ chăm sóc SKSS/KHHGĐ trong chiến dịch và duy trì hằng tuần nhằm cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình cho người dân có nhu cầu.
- Trân trọng cảm ơn bà!
Nam Giang (thực hiện)