(HPĐT)- Ngày Môi trường thế giới năm 2024 được Chương trình môi trường Liên hợp quốc (UNEP) phát động với chủ đề “Phục hồi đất, chống hạn hán và sa mạc hóa”. Chủ đề của Ngày Môi trường thế giới có liên quan đến một “thủ phạm” chính gây ô nhiễm đất là rác thải nhựa. Tuy nhiên hiện nay, việc giảm thiểu rác thải nhựa, nhất là nhựa dùng một lần chưa đạt hiệu quả cao.
Khi sản phẩm nhựa vẫn phổ biến trong đời sống
Trên địa bàn Hải Phòng, hiện mỗi ngày phát sinh khoảng 1.700 tấn chất thải rắn sinh hoạt, trong đó tại khu vực đô thị khoảng 910 tấn/ngày, khu vực nông thôn khoảng 790 tấn/ngày. Gần đây, lượng chất thải khó phân hủy từ các đồ gia dụng nhựa, túi nilon có xu hướng gia tăng, ước tính tỷ lệ chất thải nhựa trong các bãi chôn lấp chất thải sinh hoạt khoảng 6 - 8%. GS.TS Đặng Kim Chi (Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam) thông tin, rác thải nhựa khi chôn trong đất khiến vi sinh vật có lợi trong đất không thể sinh trưởng, đồng thời cản trở sinh trưởng của thực vật, gây hại động vật và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng thức ăn. Túi nilon vẫn hiện diện khắp nơi trong đời sống xã hội, từ thành thị đến nông thôn, trung bình mỗi hộ gia đình sử dụng khoảng 1 kg túi nilon/tháng. Hơn 80% số túi này đều bị thải bỏ sau 1 lần sử dụng, được xử lý chủ yếu chôn lấp cùng chất thải rắn sinh hoạt thu gom.Việc phân loại, thu gom chất thải nhựa và túi nilon có thể tái chế mới mang tính tự phát ở quy mô hộ gia đình, người thu gom rác và người nhặt phế liệu tự do.
Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Văn Thuấn, hiện nhiều người ý thức được việc sử dụng túi nilon thông thường gây hậu quả xấu đối với môi trường, nhưng do sự tiện dụng nên tạo thói quen khó bỏ. Trong khi túi nilon thân thiện môi trường chưa thể cạnh tranh về giá với túi nilon thông thường. Những cơ chế cụ thể để thu hút các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động sản xuất, tiêu thụ túi thân thiện với môi trường; các hoạt động giới thiệu, hỗ trợ người dân các sản phẩm bao gói, túi xách thân thiện với môi trường chưa thực sự hiệu quả.
Cần sự chung tay của cộng đồng
Để giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa một lần, tăng cường tái sử dụng, tái chế, xử lý rác thải nhựa, góp phần bảo vệ môi trường, các cơ quan chức năng cho rằng người dân và doanh nghiệp đóng vai rất trò quan trọng. Việc thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường, trong đó có giảm thiểu rác thải nhựa còn giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, hội nhập thị trường quốc tế và phát triển bền vững. Vì vậy, huy động vai trò doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường, phòng, chống rác thải nhựa là giải pháp then chốt nhằm giải quyết các áp lực về môi trường hiện nay.
Trên địa bàn thành phố đang triển khai nhiều mô hình tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu rác thải nhựa. Năm 2019, Khu công nghiệp Deep C Hải Phòng thực hiện thí điểm làm đường từ rác thải nhựa tái chế. Các cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp trên địa bàn cắt giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong cuộc họp, hội nghị, hội thảo và hoạt động khác. Các quận, huyện: Lê Chân, Hải An, Đồ Sơn, Vĩnh Bảo, Cát Hải phát động phong trào phân loại rác thải nhựa, thực hiện mô hình “ngôi nhà xanh” gây quỹ thăm hỏi, quỹ khuyến học. Tại huyện Kiến Thụy, rác thải nhựa, túi nilon, quần áo sợi nilon thải bỏ được phân loại, thu gom riêng và đưa về xử lý thu hồi năng lượng tại Nhà máy xi măng Nam Thạch, tỉnh Hải Dương. Tại phường Máy Chai (quận Ngô Quyền), người dân chung tay phân loại rác thải nhựa làm các bức tường xanh tại chợ Máy Chai...
Phát huy các kết quả trên, thời gian tới thành phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa, nâng cao nhận thức trách nhiệm của cộng đồng chung tay phòng, chống rác thải nhựa; vận động người dân thực hiện phân loại rác thải tại hộ gia đình; thực hiện thu gom, áp dụng các biện pháp tái chế, tái sử dụng các sản phẩm từ nhựa và nilon khó phân hủy; thay đổi thói quen sử dụng túi nilon bằng các vật liệu hữu cơ thân thiện môi trường khi mua bán sản phẩm, hàng hóa, trong đời sống hằng ngày; tuyên truyền, đôn đốc các tổ chức, cá nhân thực hiện trách nhiệm tái chế bao bì, sản phẩm theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường năm 2020. Thành phố đang thực hiện thủ tục đầu tư, xây dựng để đưa vào vận hành Nhà máy số 1 xử lý chất thải rắn bằng công nghệ đốt rác phát điện tại Đình Vũ vào năm 2025, nhằm tăng cường thu hồi năng lượng trong quá trình xử lý chất thải nhựa; giảm dần việc sản xuất sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa, túi nilon khó phân hủy và sản phẩm, hàng hóa chứa vi nhựa theo lộ trình. Sau năm 2025, thành phố không lưu hành và sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần, bao bì nhựa khó phân hủy sinh học tại các trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch.
BÀI: HUY VŨ
