(HPĐT)- “Khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và hải đảo” là định hướng phát triển của thành phố Hải Phòng. Thành phố xây dựng và triển khai các kế hoạch hành động phù hợp, hướng tới thành phố cảng xanh, phát triển nhanh và bền vững.
Rừng ngập mặn Phù Long (huyện Cát Hải).
Tạo sinh kế bền vững từ tài nguyên biển
Đến xã Phù Long (huyện Cát Hải), nhiều người ấn tượng với những cánh rừng ngập mặn trải dài, xanh mướt. Tại đây, người dân nuôi trồng thủy sản, học cách thích ứng với biến đổi khí hậu, thay vì dựa vào đánh bắt tự nhiên như trước kia. Tại khu vực này, gần 20 năm trước từng xảy ra tình trạng phá rừng làm đầm nuôi tôm nước mặn. Rừng bị phá khiến người dân nơi đây điêu đứng do nguồn sống từ thiên nhiên dần cạn kiệt. Việc khôi phục lại các khu rừng ngập mặn trở nên cấp thiết. Năm 2012, sự quyết tâm của chính quyền địa phương và sự hỗ trợ Trung tâm Bảo tồn sinh vật biển và Phát triển cộng đồng (MCD) đã giúp hàng chục ha rừng ngập mặn của Phù Long được khôi phục. Với phương châm "Phát triển để bảo tồn, bảo tồn để phát triển", địa phương giao khoán cho hộ dân trong xã tham gia trông coi và trồng mới rừng ngập mặn, nuôi trồng thủy sản trong rừng ngập mặn. Lần đầu tiên, lượng thủy sản do bà con nuôi trồng vượt qua sản lượng đánh bắt tự nhiên. Cùng với đó, mô hình du lịch sinh thái cộng đồng hình thành. Ngày 5-6-2018, UBND thành phố có quyết định phê duyệt Đề cương Đề án “Phát triển du lịch cộng đồng xã Phù Long, huyện Cát Hải”. Việc phát triển loại hình du lịch cộng đồng xã Phù Long tạo nên sự đa dạng, phong phú về các loại hình và sản phẩm du lịch. Thực tế mô hình này đem lại thu nhập thật sự cao nên bà con tin và làm theo. Từ một xã thuần nông, nghèo, đến nay, xã Phù Long có hơn 30 hộ gia đình tham gia Tổ du lịch sinh thái cộng đồng. Anh Vũ Hồng Hưng, Tổ trưởng Tổ du lịch sinh thái cộng đồng Phù Long cho biết: Mô hình “Du lịch sinh thái cộng đồng” giúp người dân Phù Long có thêm công việc mới, nguồn sống mới từ việc bảo vệ, phát triển rừng. Người dân nơi đây biết dựa vào thiên nhiên để tạo dựng sinh kế bền vững. Đặc biệt, với xã Phù Long là vùng đệm của khu dự trữ sinh quyển, việc giữ rừng góp phần giữ gìn khu dự trữ sinh quyển. Câu chuyện của xã Phù Long là điển hình khai thác bền vững, gắn bảo vệ môi trường biển.
Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Phạm Minh Thành: Hải Phòng thuộc phía Tây vịnh Bắc bộ có vị trí địa lý đặc biệt, với nguồn tài nguyên thiên nhiên biển vừa có giá trị khai thác, sử dụng, vừa có giá trị bảo tồn, bảo vệ tạo ra lợi thế phát triển của thành phố theo định hướng phát triển bền vững. Với 8/15 quận, huyện tiếp giáp với biển và 2 huyện đảo Cát Hải và Bạch Long Vĩ nên Hải Phòng có nguồn tài nguyên biển khá phong phú, nhất là các hệ sinh thái biển có giá trị cao đều như rừng ngập mặn, san hô, cỏ biển, rạn đá, tùng áng, bãi triều, cửa sông và vùng đáy biển rộng lớn. Hải Phòng còn có các ngư trường truyền thống có các loài hải sản dồi dào như Bạch Long Vĩ, Cát Bà - Long Châu. Nguồn năng lượng biển như gió, năng lượng mặt trời, tiềm năng dầu khí cũng đang được thăm dò. Tài nguyên thiên nhiên biển và vùng bờ biển Hải Phòng đã và đang được khai thác, sử dụng hiệu quả, góp phần tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.
Khai thác và phát huy lợi thế biển phục vụ phát triển
Theo Quyết định số 323/QĐTTg ngày 30-3-2023 của Thủ tướng Chính phủ quy hoạch Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng sẽ xây dựng một "Đô thị hướng sông - Đô thị hướng biển"; Kiến tạo không gian kiến trúc cảnh quan "Đô thị hàng hải toàn cầu". Hai vành đai kinh tế gồm: Vành đai kinh tế ven biển phát triển dịch vụ - du lịch - đô thị hướng ra biển; Vành đai kinh tế công nghiệp dịch vụ từ cảng Lạch Huyện đến phía Bắc (huyện Thủy Nguyên), phía Tây (dọc Quốc lộ 10), phía Nam (dọc sông Văn Úc) kết nối với mạng lưới khu, cụm công nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng và hệ thống cảng biển Hải Phòng.
Theo PGS, TS Trần Đình Lân, nguyên Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường biển: Vị thế tài nguyên biển được Hải Phòng khai thác và sử dụng ở tất cả các giá trị, như vị thế tự nhiên, kinh tế và chính trị, không gian biển. Các hệ sinh thái cửa sông ven biển, bãi triều và cả một phần rừng ngập mặn, cỏ biển được khai thác phục vụ nuôi trồng hải sản, mở rộng và phát triển cảng biển và các khu công nghiệp, luồng hàng hải, đô thị hóa. Các hệ sinh thái san hô, vụng vịnh, tùng áng được sử dụng tổng hợp cho nhiều hoạt động phát triển du lịch, dịch vụ nghề cá... Để khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, Hải Phòng có một số giải pháp khả thi, nhất là việc xây dựng các chính sách; thực hiện đánh giá định kỳ về nguồn tài nguyên biển đảo và tình hình khai thác, sử dụng của thành phố; điều tra cơ bản về tài nguyên môi trường biển đảo, đánh giá nguồn năng lượng xanh trên biển, xây dựng tiêu chí đảo xanh. Thành phố quy hoạch phát triển cảng biển và du lịch sinh thái biển và khai thác khoáng sản vùng ven biển; xây dựng kế hoạch quản lý tài nguyên, môi trường vùng ven biển hiệu quả, hợp lý, phù hợp với đặc tính sinh thái của từng vùng, khôi phục phát triển rừng phòng hộ, rừng ngập mặn ven biển, nuôi trồng thủy sản, chuyển đổi sinh kế cho người dân. Đặc biệt, thành phố thành lập Khu bảo tồn biển Bạch Long Vĩ, Khu Dự trữ sinh quyển Cát Bà; đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong bảo vệ môi trường biển đảo, trong đó đáng chú ý là các dự án hợp tác với Pháp, Bỉ, Úc, các tổ chức quốc tế như IUCN, UNESCO và đăng cai tổ chức các sự kiện về môi trường biển và đại dương.
Với chính sách phát triển hợp lý, đặc biệt sự huy động cộng đồng chung tay bảo vệ, thành phố đã, đang và sẽ phát huy hiệu quả cao hơn nữa lợi thế biển, góp phần vào sự phát triển thành phố./.
NGUYÊN MAI
