(HPĐT)- Huyện An Lão có 174 ha đất bãi bồi ven sông nhưng công tác quản lý nhà nước hiện gặp nhiều khó khăn, vì vậy, nguồn thu từ diện tích đất này nộp vào ngân sách khá thấp. Nhiều hộ còn tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhưng chưa có giải pháp xử lý.
Chính quyền xã Quang Trung kiểm tra, rà soát diện tích bãi bồi ven sông.
Quản lý lỏng, thất thoát nguồn thu
Theo phản ánh của các cơ quan chức năng huyện An Lão, diện tích bãi bồi ven sông trên địa bàn huyện khá lớn (174 ha), nhưng hiện mới có 118 ha do xã và huyện ký hợp đồng cho 179 hộ dân thuê. Tuy nhiên, hiện nguồn thu từ cho thuê đất và hoa lợi mỗi năm chỉ đạt 3-4 tỷ đồng, khá thấp so với diện tích bãi bồi của huyện, nhất là có một số diện tích bãi bồi xã và huyện không có nguồn thu.
Hiện, số hợp đồng do các xã ký cho các hộ thuê đất khá lớn (80 hộ với diện tích đất sử dụng 87,8 ha) nhưng nguồn thu hoa lợi mỗi năm các xã đóng góp cho ngân sách không đáng kể. Xã Trường Thọ (huyện An Lão) hiện có hơn 30 ha vùng bãi ven sông, chính quyền địa phương ký hợp đồng cho hơn 20 hộ thuê phát triển sản xuất, chủ yếu làm trang trại tổng hợp. Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Oanh cho biết, các hộ ký hợp đồng khai thác sử dụng bãi bồi 5 năm, thực hiện nghiêm việc đóng góp nghĩa vụ hoa lợi cho địa phương nhưng chủ yếu thu mỗi năm bằng vài chục kg thóc/sào được quy đổi thành tiền. Hậu quả, việc quản lý diện tích đất của các hộ do xã ký cho thuê lỏng lẻo nên khó kiểm soát hết được mục đích sử dụng. Để thuận tiện sản xuất, nhiều hộ tự ý xây dựng nhà ở kiên cố và chuyển cả gia đình trong làng ra sinh sống ngoài vùng bãi.
Theo rà soát của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện, hiện nay, toàn huyện có 18 trường hợp sư dụng đất bãi bồi ven sông với diện tích 30 ha do huyện ký cho thuê đất. Các hộ này đầu tư sản xuất với quy mô lớn hơn nhưng không ít trường hợp còn xây dựng nhà xưởng kinh doanh vật liệu xây dựng, phát triển khu du lịch dịch vu sinh thái… Chủ tịch UBND xã Quang Trung Trần Xuân Thơm cho biết, trên địa bàn xã hiện có tình trạng khai thác và sử dụng đất bãi bồi khá phức tạp, có những tổ chức, cá nhân do huyện cho thuê đất xây dựng bến bãi vật liệu xây dựng nhưng việc quản lý ngoài tầm của chính quyền địa phương. Hậu quả, một số trường hợp bến bãi vật liệu xây dựng hoạt động ở vùng bãi bồi ven sông vi phạm Luật Đê điều, tự ý xây dựng nhà xưởng, gây ô nhiễm môi trường...
Sớm thống nhất quản lý về một mối
Theo Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường Vũ Trọng Quân, việc quản lý bãi bồi ven sông còn thất thoát là do một số địa phương chưa thu hồi triệt để diện tích hết hạn thuê đất. Mặc du UBND cấp xã đã thanh lý hợp đồng cho thuê nhưng các hộ gia đình không bàn giao lại đất, tiếp tục sử dụng, không thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương thiếu sự kiểm tra, giám sát, để người dân sử dụng đất sai mục đích, chưa kịp thời phát hiện các vi phạm trong sử dụng đất sai mục đích và kiên quyết xử lý dứt điểm các vi phạm tồn tại trong thời gian dài và kéo dài đến nay. Hồ sơ địa chính phục vụ công tac quản lý bãi bồi ven sông chưa được lập đầy đủ. Công tác xác định, cắm mốc hành lang bảo vệ công trình thủy lợi đê điều, hành lang thoát lũ chậm nên không có cơ sở để xử lý vi phạm…
Trước tình hình trên, thời gian qua, huyện An Lão yêu cầu Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện rà soát diện tích sử dụng của các hộ thuê đất bãi bồi ven sông; yêu cầu các hộ thực hiện nghiêm quy định về sử dụng đất; không phát sinh mới trường hợp tự ý xây nhà hoặc nhà xưởng trái phép. Chính quyền các địa phương tích cực tuyên truyền người dân thực hiện đúng quy định pháp luật về việc sản xuất ở khu vực bãi bồi, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng xử lý một số trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, nhiều năm qua, địa phương chưa xử lý dứt điểm những trường hợp vi phạm do hướng dẫn của cơ quan chức năng về khai thác sử dụng đất bãi bồi ven sông, biển chưa rõ ràng. Cùng với đó, các hộ được ký thuê đất hiện đang phát triển sản xuất ổn định, một số hộ tự ý xây nhà, nhà xưởng... đều thực hiện từ lâu, hiện không có phát sinh mới nên công tác xử lý vi phạm có sự nể nang...
Phó chủ tịch UBND huyện An Lão Nguyễn Quốc Thịnh cho biết, quỹ đất bãi bồi ven sông được quản lý theo quy định Luật Đất đai năm 2013, việc ký hợp đồng cho thuê phải thuộc thẩm quyền UBND cấp huyện. Vì vậy, UBND huyện An Lão có văn bản đê nghị Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn cụ thể để huyện ký hợp đồng cho thuê đất bãi bồi đối với các hộ dân.
Thời gian tới, huyện yêu cầu chính quyền các địa phương tăng cường kiêm tra, giám sát các hộ dân sử dụng đất chấp hành nghiêm nghĩa vụ thu nộp tài chính với địa phương, không được sử dụng đất sai mục đích. Đồng thời, các xã hoàn chỉnh hồ sơ địa chính phục vụ công tác quản lý bãi bồi ven sông. Các Phòng Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp để quản lý chặt quỹ đất bãi bồi ven sông, đề xuất xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm mới phát sinh; giải quyết dứt điểm các vi phạm cũ. Huyện cũng đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xác định, cắm mốc chỉ giới hành lang an toàn các công trình thủy lợi, đê điều, hành lang thoát lũ để sử dụng hiệu quả quỹ đất này vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.../.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
