(HPĐT)- Huyện Kiến Thụy là một trong những địa phương có diện tích đất bãi bồi ven sông, ven biển lớn trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, những năm gần đây, phần lớn các diện tích đất này của huyện chưa được cho thuê hoặc cho thuê chưa đúng thẩm quyền, gây khó khăn trong công tác quản lý, thất thoát nguồn thu của ngân sách nhà nước.
Khu vực đất bãi bồi ven sông của xã Tú Sơn được các hộ dân khai thác vào mục đích nuôi trồng thủy sản.
Nhiều vướng mắc, bất cập
Xã Thuận Thiên hiện đang được giao quản lý 63.900 m2 đất bãi bồi ven sông. Tại đây, 28 hộ dân đang sử dụng, trong đó, có 5 hộ dân có diện tích hơn 3.000 m2 đề nghị huyện cho thuê. Còn lại, địa phương tiến hành đo đạc, lập trích đo hiện trạng và làm hợp đồng cho thuê theo ủy quyền. Theo Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Tài, diện tích đất bãi bồi ven sông được các hộ dân khai thác khá hiệu quả, được sử dụng với mục đích sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Thực hiện công tác quản lý, địa phương đều có danh sách, diện tích bãi bồi của các hộ dân. Tuy nhiên, do hợp đồng cho thuê chưa đầy đủ, thiếu chặt chẽ, nên từ năm 2012 đến nay, địa phương chỉ quản lý về diện tích, không thực hiện nghĩa vụ thu tiền thuê đất của các hộ dân. Ngoài ra, để phục vụ sản xuất, địa phương yêu cầu các hộ dân không được cơ nới, sửa chữa và xây dựng mới nhà chòi, chuồng trại trên diện tích này. Tuy nhiên, diện tích đất bãi bồi yếu là đất khai hoang, người dân phải đầu tư lớn để đắp bờ, quây vùng nên mong được tạo điều kiện cho thuê lâu dài để yên tâm đầu tư sản xuất.
Còn xã Hữu Bằng có hơn 6 ha đất ven sông, nhưng mới cho 5 hộ dân thuê để canh tác. Hiện công tác quản lý của địa phương khó khăn khi một số hộ dân tự ý chuyển đổi, chuyển nhượng, sử dụng đất sai mục đích để tập kết vật liệu, xây dựng nhà ở... Trong khi đó, do các hộ thuê không phải người địa phương nên công tác xử lý các vi phạm chưa được kịp thời.
Thực tế này cũng diễn ra tại một số địa phương có diện tích đất bồi ven sông trên địa bàn huyện Kiến Thụy. Theo Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Mạc Thanh Tuyền, huyện đang quản lý tổng số 171,07 ha đất bãi bồi ven sông, ven biển tại 14 xã. Tuy nhiên, mới có 68,38 ha (của 27 hộ gia đình, cá nhân) được UBND huyện có hợp đồng cho thuê. Còn lại hơn 100 ha đang được người dân sử dụng nhưng chưa được ký hợp đồng hoặc được các xã cho thuê và lập hồ sơ thuê đất chưa đúng thẩm quyền. Có trường hợp được UBND các xã ký hợp đồng dài hạn nên chưa thể xử lý để ký lại hợp đồng đúng quy định. Qua rà soát, diện tích đất bãi bồi ven sông, ven biển của các xã thống kê có sự vệnh về số liệu so với thực tế. Một số khu đất nằm toàn bộ hoặc phần lớn trong hành lang bảo vệ an toàn công trình thủy lợi, đê điều nên diện tích có thể khai thác sử dụng rất nhỏ, manh mún hoặc không phù hợp quy hoạch sử dụng đất vào mục đích trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản. Ngoài ra, có hộ chưa phối hợp trong tư vấn lập hồ sơ đề nghị UBND huyện cho thuê…
Sớm xây dựng dữ liệu số về quản lý đất đai
UBND huyện Kiến Thụy chỉ đạo, ban hành công văn số 77 ngày 7-8-2017 về việc rà soát, thống kê diện tích đất bãi bồi ven sông, hướng dẫn các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất bãi bồi ven sông lập hồ sơ đề nghị UBND huyện cho thuê đất; ban hành kế hoạch số 57 ngày 13-3-2018 về việc thực hiện công tác quản lý, cho thuê đất bãi bồi ven sông trên địa bàn. Đồng thời tổ chức nhiều cuộc làm việc, hướng dẫn UBND các xã xác minh, thẩm định nguồn gốc các khu đất bãi bồi ven sông phục vụ công tác cho thuê đất và hoàn thiện các thủ tục cho thuê đất theo quy định. Qua đó kịp thời chấn chỉnh, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng đất bồi ven sông, ven biển trên địa bàn. Từ đó, yêu cầu các xã lập hồ sơ theo dõi, quản lý chi tiết đến từng thửa đất. Mặt khác, huyện rà soát các hợp đồng thuê đất bãi bồi ven sông, ven biển, tổ chức cho thuê đất theo đúng quy định đối với diện tích đất bãi bồi ven sông được các hộ dân tự sử dụng và tiến hành thu hồi đất với các trường hợp vi phạm. Để giải quyết dứt điểm các vướng mắc, nhất là sau khi có kết luận thanh tra, căn cứ hướng dẫn của Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện chỉ đạo các xã có diện tích bãi bồi thực hiện thanh lý hợp đồng cho thuê không đúng thẩm quyền, lập hồ sơ gửi UBND huyện xem xét quyết định. Đồng thời, cho các gia đình, cá nhân thuê vào mục đích nuôi trồng thủy sản, trồng cây lâu năm trên cơ sở vận dụng, với điều kiện phù hợp quy hoạch sử dụng đất (nhưng không đăng ký kế hoạch sử dụng). Bên cạnh đó, huyện yêu cầu UBND các xã lập hồ sơ hiện trạng, vị trí, diện tích các công trình từ trước, không để phát sinh vi phạm mới.
UBND huyện cũng đề nghị thành phố sớm chỉ đạo thực hiện dự án lập bản đồ địa chính, xây dựng dữ liệu số về đất đai, trong đó có quản lý các bãi bồi, trong đó có huyện Kiến Thụy, giúp địa phương tăng cường và làm tốt công tác quản lý đất đai. Đối với các xã, thị trấn có quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích nhỏ hơn 5% so với tổng diện tích đất nông nghiệp, UBND huyện chỉ đạo bổ sung quỹ đất bãi bồi ven sông sử dụng vào mục đích công ích./.
Bài và ảnh: THANH VÂN
