Huyện Kiến Thụy triển khai phân loại rác tại nguồn: Sớm đồng bộ với hạ tầng thu gom, xử lý

Học sinh Trường tiểu học - THCS Ngũ Phúc tham gia phân loại, giảm thiểu rác thải nhựa.

Hơn 50% số hộ dân thực hiện

Nếu trước đây, toàn bộ rác thải của gia đình bà Nguyễn Thị Miền (xã Tân Phong, huyện Kiến Thụy) đều được gom chung để công nhân môi trường đưa đến khu xử lý, thì từ đầu năm 2021 đến nay, gia đình bà Miền có 2 thùng riêng để phân loại từng loại rác. Được Hội phụ nữ xã hướng dẫn, bà Miền sử dụng chế phẩm sinh học trộn đều cùng rác, đậy nắp, tránh nước mưa đối với loại rác thải hữu cơ như vỏ trái cây, cuống rau, lá cây thừa…. Sau thời gian ủ kín từ 20-30 ngày, rác được phân hủy thành mùn, mục, không gây mùi hôi, bà Miền sử dụng làm chất hữu cơ bón cho cây trồng, góp phần giảm bớt áp lực vận chuyển rác tại địa phương.

Chi hội trưởng Hội liên hiệp Phụ nữ xã Tân Phong Bùi Thị Thanh cho biết: thực hiện đề án phân loại rác thải đầu nguồn của huyện, xã Tân Phong là địa phương triển khai thí điểm. Theo đó, Chi hội phụ nữ xã phối hợp Trạm khuyến nông huyện, Phòng Tài nguyên-Môi trường, HTX Môi trường và dịch vụ thương mại Thành Vinh… tổ chức tập huấn, tuyên truyền, hỗ trợ men vi sinh và hướng dẫn quy trình phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn, giảm thiểu sử dụng túi nilon, đồ nhựa dùng 1 lần cho hội viên. Bên cạnh đó, chi hội thường xuyên đến các hộ gia đình theo dõi cách xử lý rác để kịp thời hướng dẫn và sử dụng rác thải hữu cơ sau khi ủ làm phân bón cho từng loại cây trồng. Sau hơn 1 năm triển khai, nhận thấy hiệu quả thiết thực mô hình đem lại, từ chỗ chỉ có 10 hộ gia đình tham gia phân loại rác tại nguồn, đến nay, xã có gần 1.500 hộ dân tham gia, giúp giảm từ 40-50% lượng rác thải thu gom, vận chuyển, xử lý.

Trưởng Phòng Tài nguyên-Môi trường huyện Kiến Thụy Mạc Thanh Tuyền thông tin: từ mô hình điểm của xã Tân Phong, đề án phân loại rác thải đầu nguồn được huyện nhân rộng tại tất cả các xã, thị trấn. Tính đến cuối năm 2021, huyện chỉ đạo các xã hướng dẫn, tuyên truyền tới 92/113 thôn, tổ dân phố. Có 21.443/39.188 hộ dân (đạt 54,7%) thực hiện phân loại rác thải đầu nguồn, 3.379 hộ dân thực hiện ủ rác hữu cơ. Huyện cấp 815 lít men vi sinh cho 12 xã và hơn 600 gói men vi sinh cho 18 xã, thị trấn. Nhiều địa phương còn mua các trang thiết bị như thùng nhựa, men vi sinh để phát tới người dân thực hiện ủ rác hữu cơ tại hộ, nhóm gia đình. Đồng thời huy động đào các hố phục vụ ủ rác hữu cơ tại vườn của các hộ dân. Nhờ giải pháp này, lượng rác thải phải thu gom, vận chuyển giảm đáng kể, trung bình các xã, thị trấn giảm từ 20- 25% lượng rác, có địa phương giảm tới gần 50% lượng rác phải thu gom, vận chuyển, xử lý.

Tiếp tục nâng cao nhận thức của người dân

Việc phân loại rác tại nguồn trên địa bàn huyện Kiến Thụy mang lại nhiều lợi ích thấy rõ. Tuy nhiên, theo các địa phương, tỷ lệ người dân hưởng ứng tham gia phân loại rác còn thấp, trong khi lượng rác thải từ túi nilon và đồ nhựa dùng 1 lần vẫn khá lớn. Nhiều hộ gia đình không có vườn, ao hoặc không có nhu cầu ủ rác hữu cơ, sau khi phân loại, tổ thu gom vẫn gom hết vào 1 xe và chở ra bãi rác. Các xã, thị trấn giao Hội phụ nữ thực hiện công tác tuyên truyền về phân loại rác tại nguồn, nhưng không có kinh phí mua sắm trang thiết bị, thiếu vật tư men vi sinh, không bố trí được mặt bằng, khó huy động người dân tham gia thu gom rác hữu cơ để đem đi xử lý.

Ngoài một số xã như Minh Tân, Tân Phong, Thanh Sơn và thị trấn Núi Đối được HTX Môi trường và dịch vụ thương mại Thành Vinh ký hợp đồng vận chuyển xử lý rác, trên địa bàn huyện còn 26 bãi rác tạm và 1 lò đốt rác Đoàn Xá-Đại Hợp (hiện xuống cấp, không hoạt động). Tại đây, rác chủ yếu xử lý bằng biện pháp chôn lấp, nhưng thời điểm này cũng quá tải, không được chôn lấp đúng quy trình, gây ô nhiễm môi trường. Thêm vào đó, nguồn thu phí vệ sinh môi trường chỉ đáp ứng được chi phí thu gom, vận chuyển, còn kinh phí của thành phố hỗ trợ chưa bảo đảm để xử lý các bãi rác tạm theo đúng quy trình. Các xã cũng gặp không ít khó khăn trong việc mở rộng các bãi rác tạm do quỹ đất công ích ở vị trí không phù hợp, không có kinh phí giải phóng mặt bằng…

Để việc phân loại rác đi vào nền nếp, đòi hỏi nhiều yếu tố quyết định, trong đó, quan trọng nhất là ý thức, hình thành thói quen hằng ngày của người dân. Theo Phó chủ tịch UBND huyện Lưu Văn Thụy, thời gian tới, huyện tiếp tục chỉ đạo tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của công dân về công tác vệ sinh môi trường và lợi ích của việc phân loại, xử lý rác thải; hướng dẫn quy trình phân loại, xử lý rác thải hữu cơ tại hộ gia đình. Bên cạnh đó, giao phòng, ban liên quan kiểm tra tiến độ phân loại rác thải đầu nguồn tại các xã, thị trấn để báo cáo, đề xuất UBND huyện đôn đốc, chỉ đạo. Huyện cũng đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Xây dựng đề xuất UBND thành phố xem xét hỗ trợ kinh phí xử lý ô nhiễm tại các bãi rác tạm ở các địa phương để bảo đảm môi trường. Đồng thời bổ sung kinh phí thu gom, vận chuyển, xử lý rác tại các địa phương, đề xuất nâng mức thu phí vệ sinh môi trường, đáp ứng yêu cầu thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt tại cơ sở./.