Huyện Thủy Nguyên cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp: Tích cực chuyển đổi cây trồng trên đất lúa

Nông dân xã Minh Tân chuyển đổi sang trồng na, mang lại thu nhập cao.

Hiệu quả kinh tế cao gấp 5-10 lần

Theo kế hoạch, việc chuyển đổi được thực hiện ở 19 xã trên địa bàn huyện. Xã An Sơn được chọn thực hiện thí điểm chuyển đổi 32,2 ha. Đến nay, 19/19 xã đều thực hiện chuyển đổi theo kế hoạch với tổng diện tích chuyển đổi đạt hơn 340,7 ha. Trong đó, có 60,2 ha chuyển từ trồng lúa sang trồng cây hằng năm; 179,12 ha chuyển sang trồng cây lâu năm và 101,39 ha chuyển sang kết hợp nuôi trồng thủy sản. Tại xã An Sơn thực hiện chuyển đổi 25 ha, chủ yếu trồng chuối.

Theo đánh giá của Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện, tuy mới triển khai song việc chuyển đổi bước đầu mang lại hiệu quả. Phần lớn diện tích sau khi chuyển đổi đều đạt hiệu quả kinh tế bình quân cao hơn 2,5 đến 4 lần so với trước. Đáng chú ý, một số diện tích được chuyển sang trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản  đạt hiệu quả kinh tế cao gấp 5-10 lần. Nhờ chuyển đổi, hiện  Thủy Nguyên tận dụng, phát huy lợi thế của từng địa phương để phát triển mô hình sản xuất phù hợp, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Điển hình là các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn và có thương hiệu như: chuối An Sơn; na Lưu Kỳ, Liên Khê; nuôi trồng thủy sản Lập Lễ, Thiên Hương; trồng hoa, cây cảnh Chính Mỹ; trồng màu ở Phục Lễ, Trung Hà… Việc thực hiện kế hoạch này góp phần hạn chế tình trạng vi phạm trong sử dụng đất nông nghiệp của các địa phương.

Tại xã An Sơn, vùng đất bãi trồng lúa năng suất thấp giờ đây hình thành nên vùng trồng chuối quy mô lớn. Theo phản ánh của người dân, riêng vụ chuối Tết năm nay, trung bình mỗi sào dự kiến được thu từ 15-20 triệu đồng, cao gấp 5-10 lần so với trồng lúa. Tại xã Liên Khê, năm 2020, xã được giao chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên 76,4 ha. Hiện phần diện tích chuyển đổi trong năm nay đang chờ đánh giá kết quả, song hiệu quả việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng được minh chứng bằng kết quả chuyển đổi của xã từ 5 năm trở lại đây. Từ địa phương sản xuất nông nghiệp kém phát triển, nhờ chuyển đổi, những năm gần đây, Liên Khê luôn là một trong những địa phương đạt giá trị sản xuất nông nghiệp cao trong toàn huyện.

Tiếp tục  mở rộng

Tuy đạt kết quả bước đầu song theo đánh giá chung, việc thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn huyện còn chậm. Số diện tích đã chuyển đổi mới đạt khoảng 44% mức kế hoạch. Nguyên nhân của tình trạng  này do phụ thuộc vào điều kiện của từng hộ dân đăng ký chuyển đổi. Bởi, thực hiện đòi hỏi hộ dân có nguồn lực kinh tế, trong khi không ít hộ còn khó khăn về nguồn lực. Bên cạnh đó, ở một số địa phương, nông dân chưa mặn mà với việc thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Theo ông Phạm Quang Thanh, Trưởng Phòng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn huyện Thủy Nguyên, trước thực tế này, huyện yêu cầu phòng đôn đốc các xã thực hiện việc chuyển đổi bảo đảm kế hoạch. Thời gian tới, Phòng tiếp tục phối hợp với các xã tăng cường tuyên truyền, vận động và quán triệt sâu rộng các quy định của pháp luật về chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa thông qua hệ thống tuyên truyền thông tin đại chúng, hội nghị, hội thảo; tập huấn chuyển giao tiến bộ kỹ thuật ứng dụng vào sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế cao; thành lập các hợp tác xã để hỗ trợ nông dân đăng ký nhãn mác hàng hóa và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, ký hợp đồng với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, tiếp tục rà soát nhu cầu chuyển đổi của các hộ dân; tổ chức lấy ý kiến của các hộ, cá nhân có liên quan trong việc xác định vùng chuyển đổi; vận động những hộ trong vùng không có điều kiện chuyển đổi, chuyển nhượng hoặc đổi ruộng cho những hộ có điều kiện chuyển đổi; thông báo công khai kế hoạch chuyển đổi tại trụ sở UBND xã…

Để bảo đảm việc chuyển đổi đúng mục đích, huyện yêu cầu các địa phương trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa phải được thực hiện theo nguyên tắc chuyển đổi linh hoạt để khi cần thiết có thể quay lại cấy lúa mà không phải đầu tư lớn. Việc chuyển đổi phải bảo đảm hiệu quả kinh tế cao hơn so với lúa và được tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, cánh đồng lớn, gắn với thị trường tiêu thụ nông sản. Đồng thời, phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương, bảo đảm khai thác tốt cơ sở hạ tầng sẵn có; phù hợp với quy hoạch và định hướng hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp của địa phương… Rà soát, thống kê, quản lý chặt chẽ diện tích người dân đã tự ý chuyển đổi từ trồng lúa sang mục đích khác, không để phát sinh việc xây dựng các công trình trên đất trồng lúa…

Huyện chỉ đạo các phòng chức năng huy động nguồn lực để hỗ trợ chứng nhận VietGAP, hỗ trợ tem, túi, nhãn mác cho các sản phẩm cây trồng chủ lực; kết nối với các bếp ăn công nghiệp trên địa bàn và các doanh nghiệp để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm từ các vùng chuyển đổi… Với các giải pháp trên, năm 2021, huyện đặt mục tiêu chuyển đổi 150-200 ha đất lúa sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm./.