Bảo đảm tiến độ theo kế hoạch
Xã Minh Tân còn nhiều lò vôi thủ công hoạt động với công nghệ sản xuất lạc hậu.
Theo báo cáo của UBND huyện Thủy Nguyên, hiện nay, trên địa bàn huyện có 104 cơ sở sản xuất vôi với 133 lò vôi. Trong đó, 59 lò của 50 cơ sở đang hoạt động và 73 lò của 54 cơ sở dừng hoạt động. Các lò đang hoạt động chủ yếu tập trung ở các xã Minh Tân, Lại Xuân, Gia Minh và thị trấn Minh Đức.
Thực hiện Kế hoạch 4143 ngày 29-10-2015 của UBND thành phố về xóa bỏ lò vôi thủ công, từ năm 2016, huyện xây dựng kế hoạch xóa bỏ lò vôi trên địa bàn. Từ tháng 5-2020, huyện bắt đầu tập trung chỉ đạo và tổ chức dừng hoạt động 59 lò và tháo dỡ, khôi phục mặt bằng đối với tất cả các lò vôi trên địa bàn. Theo đó, trong tháng 5 thực hiện xóa bỏ 5 lò, tháng 6 xóa bỏ 23 lò, tháng 7 xóa bỏ 24 lò và tháng 8 xóa bỏ 8 lò. Trong các tháng 8 và 9 tới, triển khai dỡ 74 lò đã dừng hoạt động nhưng chưa tháo dỡ, giải phóng mặt bằng.
Theo ông Vũ Văn Cảnh, Phó trưởng Phòng Kinh tế- Hạ tầng huyện Thủy Nguyên, để bảo đảm tiến độ xóa bỏ lò vôi theo kế hoạch, từ năm 2016, huyện sớm thông báo chủ trương đến chủ cơ sở sản xuất vôi trên địa bàn; yêu cầu các xã, thị trấn có cơ sở sản xuất vôi ký cam kết thực hiện lộ trình xóa bỏ lò vôi theo kế hoạch 4143 của UBND thành phố. Trong quá trình thực hiện lộ trình xóa bỏ, UBND huyện tập trung chỉ đạo các xã, thị trấn quản lý chặt chẽ, không để chủ các cơ sở xây dựng phát sinh lò mới; những lò xuống cấp không đủ điều kiện hoạt động yêu cầu cho dừng hoạt động. Các phòng, ban chuyên môn quản lý chặt chẽ việc ký hợp đồng cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất vôi nằm trong lộ trình và chấm dứt hợp đồng, không bán nguyên liệu khi đến thời gian xóa bỏ; xử lý nghiêm việc mua bán nguyên liệu đá vôi, vôi thành phẩm không có hợp đồng mua bán, nguồn gốc xuất xứ hàng hóa.
Đến nay, qua quá trình triển khai, về cơ bản, chủ các cơ sở sản xuất vôi theo phương pháp thủ công đều nắm được chủ trương này. Nhờ đó, trong tháng 5, huyện cơ bản hoàn thành kế hoạch xóa bỏ 5 lò vôi tại xã An Sơn và thị trấn Minh Đức. Với tiến độ này, huyện bảo đảm kế hoạch xóa bỏ 100% số lò vôi thủ công trên địa bàn vào cuối năm nay.
Sớm thông qua đề án hỗ trợ
Tuy nhiên, cũng theo ông Cảnh, quá trình vận động các chủ cơ sở sản xuất vôi thực hiện chủ trương này, huyện và chính quyền địa phương gặp khó khăn. Nhất là bài toán giải quyết việc làm cho các chủ cơ sở sản xuất và người lao động sau khi xóa bỏ lò vôi thủ công. Trên thực tế, có những lò vôi thủ công kiểu liên hoàn, giá trị đầu tư từ 200 -500 triệu đồng, có thể sớm thu hồi vốn. Song cũng có lò vôi thủ công kiểu gián đoạn, chủ lò đầu tư lên tới 1,8 -2 tỷ đồng, khi vận động xóa bỏ, các chủ lò đều không mặn mà. Bên cạnh đó, hiện các lò vôi giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động, chủ yếu độ tuổi từ 35 trở lên.
Nhận thức rõ khó khăn này, từ cuối năm 2019, Phòng Kinh tế Hạ tầng huyện tham mưu UBND huyện Thủy Nguyên xây dựng đề án “hỗ trợ xóa bỏ, chấm dứt hoạt động của các cơ sở sản xuất vôi thủ công trên địa bàn huyện”. Trong đề án, huyện đề xuất hỗ trợ chi phí tháo dỡ vỏ lò, khôi phục mặt bằng với mức 65.000 đồng/m3 thể tích lò; hỗ trợ chủ cơ sở chuyển đổi nghề với mức bằng 3 tháng lương tối thiểu vùng; hỗ trợ người lao động tại các lò với mức 1 tháng lương tối thiểu vùng. Qua thống kê, tổng kinh phí hỗ trợ hơn 22,7 tỷ đồng. Trong đó, huyện đề xuất nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách tăng thu của huyện hơn 15,9 tỷ đồng; ngân sách thành phố hỗ trợ hơn 6,8 tỷ đồng. Đến tháng 3-2020, huyện hoàn thành đề án và trình UBND thành phố phê duyệt. Do đó, huyện kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành chuyên môn sớm hoàn thành tham gia góp ý, thẩm định và phê duyệt.
Để thay thế các cơ sở sản xuất vôi thủ công, thành phố đã có định hướng đầu tư, phát triển công nghiệp vôi đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Trong đó, thành phố chỉ xem xét, chấp thuận đầu tư các dây chuyền mới có công suất lò lớn từ 200 tấn/ngày trở lên, tương đương khoảng 60.000 tấn/năm, đồng thời phải lựa chọn công nghệ tiên tiến, cơ giới hóa, tự động hóa cao để bảo đảm môi trường. Song thực tế, để đầu tư được những lò vôi với công suất lớn, công nghệ tiên tiến, các chủ lò không đủ nguồn lực về vốn và kỹ thuật. Do đó, cần thành phố hỗ trợ các chủ lò có nhu cầu tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và tạo điều kiện về mặt bằng để đầu tư dự án mới theo định hướng của thành phố để bảo đảm nguồn cung thị trường vôi và phát huy được nguồn tài nguyên, góp phần thúc đẩy sản xuất công nghiệp trên địa bàn huyện phát triển.
Theo ông Vũ Đức Trường, chủ 3 lò vôi ở thôn 10, xã Minh Tân, trước chủ trương xóa bỏ lò vôi thủ công, chắc chắn ông sẽ chấp hành. Nhưng ông và hàng trăm lao động làm nghề mong thành phố sớm thông qua đề án hỗ trợ của huyện để bớt một phần khó khăn khi thực hiện chủ trương trên, có điều kiện chuyển đổi nghề, tìm việc làm mới, sớm ổn định cuộc sống.
Hà Minh - Ảnh: Trung Kiên
