Toàn cảnh nhà máy hạt nhân nước nặng A-rắc của I-ran nằm cách thủ đô Tê-hê-ran khoảng 320km về phía Nam. Ảnh: TTXVN
Phát biểu trước báo giới sau cuộc họp, Thứ trưởng A-rác-chi, đồng thời là nhà đàm phán hạt nhân cấp cao của I-ran nhấn mạnh, cuộc họp diễn ra trong bầu không khí mang tính xây dựng. Mặc dù không tiết lộ kết quả nội dung thảo luận, song theo quan chức Tê-hêran, các bên đưa ra một số cam kết.
Thứ trưởng A-rácchi cũng cho biết quan hệ căng thẳng giữa I-ran và Anh liên quan tới việc hai bên bắt giữ các tàu của nhau cũng được trao đổi tại cuộc họp. Ông đồng thời khẳng định I-ran được quyền xuất khẩu dầu theo JCPOA và mọi sự cản trở hoạt động xuất khẩu dầu của I-ran đều được coi là chống lại JCPOA. Thứ trưởng A-rác-chi khẳng định Tê-hê-ran sẽ tiếp tục giảm bớt các cam kết của mình trong thỏa thuận hạt nhân cho tới khi các lợi ích của nước mình được bảo đảm. Ông tiết lộ sẽ có một cuộc gặp giữaIranvà các bên còn lại tham gia JCPOA ở cấp Bộ trưởng trong thời gian tới.
Tuy nhiên, cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Mai Pômpeo cho biết I-ran không chấp nhận lời đề nghị của ông đến thăm Tê-hê-ran và có cuộc thảo luận trực tiếp với giới chức nước này.
* Phát biểu sau cuộc họp với các nước tham gia Hội nghị Viên, Trưởng phái đoàn Trung Quốc ngày 28-7 cho biết, tất cả các bên tham gia thỏa thuận hạt nhân 2015 với I-ran muốn bảo vệ hiệp ước này và phản đối mạnh mẽ quyết định của Mỹ khi đơn phương tái áp đặt trừng phạt lên Tê-hê-ran.
Các bên còn lại của thỏa thuận bao gồm Anh, Pháp, Đức, Nga, Trung Quốc và Liên minh châu Âu (EU) cùng I-ran họp khẩn cấp tại Viên. Các nước này kêu gọi đối phó với tình hình gia tăng căng thẳng giữa Tê-hêran và phương Tây trong tháng qua, bao gồm các vụ đụng độ trên biển và việcIranvi phạm hiệp ước này.
* Trong khi đó, ngày 28- 7, ông A-li Ác-ba Xa-lê-hi, người đứng đầu Tổ chức năng lượng nguyên tử của Iran cho biết nước này đã làm giàu 24 tấn urani kể từ khi tham gia thoả thuận hạt nhân năm 2015 với các cường quốc thế giới và Têhê-ran hiện tái khởi động lại lò phản ứng nước nặng tại cơ sở A-rắc.
Nếu tuyên bố trên của ông A-li Ác-ba Xa-lê-hi được kiểm chứng, điều đó có nghĩa là quốc gia vùng Vịnh sản xuất urani làm giàu nhiều hơn trước đây và vượt nhiều lần so với giới hạn của thoả thuận. Trước đó, hồi đầu tháng 7-2019, I-ran cho biết đã sản xuất vượt giới hạn 300 kg urani làm giàu. Vấn đề này sau đó được Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) xác nhận.
Tuyên bố của ông Xa-lêhi được đưa ra trong cuộc họp với các thành viên độc lập của Quốc hội I-ran về thoả thuận hạt nhân. Những nội dung chính của cuộc họp sau đó được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông. Cuộc họp này diễn ra ngay trước buổi gặp mặt giữa I-ran và các bên còn lại tham gia Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA).
Khả năng làm giàu urani của I-ran và hoạt động của lò phản ứng hạt nhân nước nặng đều bị đặt dưới sự kiểm soát của JCPOA vì lo ngại I-ran có thể tiếp tục theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân. Các chuyên gia coi lò phản ứng nước nặng A-rắc là một nguy cơ vì nó cho phép I-ran sản xuất plutoni sử dụng trong vũ khí hạt nhân. Thoả thuận hạt nhân JCPOA yêu cầu Iran đổ bê tông vào các đường ống của lò phản ứng, hoặc lõi - là một phần của việc thiết kế lại. Ông Xa-lêhi khẳng định phần uriani làm giàu vượt quy định kể trên sẽ không được sử dụng để sản xuất vũ khí hạt nhân.
Trước đó, Tổng thống Iran Hát-xan Ru-ha-ni cho biết các bước mà nước này thực hiện vẫn mở đường cho một thoả thuận mới. Nếu trong 60 ngày tới các cường quốc còn lại tham gia JCPOA không nhượng bộ, I-ran sẽ tiếp tục đẩy mạnh làm giàu urani.
Theo TTXVN
