Tàu thuyền qua eo biển Hormuz được Iran áp phân loại quốc gia thành “thù địch”, “trung lập”, “thân thiện”, qua đó kiểm soát quyền đi lại và mức phí đối với tàu thuyền quốc tế.
Theo kênh truyền hình Al Jazeera của Qatar, Iran đang triển khai cơ chế phân loại quốc gia tại eo biển Hormuz nhằm quản lý vận tải biển và điều tiết quyền đi lại của tàu thuyền dựa trên mức độ quan hệ với Tehran.
Cụ thể, các quốc gia được chia thành ba nhóm gồm “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”. Theo kế hoạch này, tàu thuyền từ các quốc gia “thù địch” sẽ bị cấm đi qua eo biển Hormuz; các nước “trung lập” phải chịu mức phí cao; trong khi các quốc gia “thân thiện” được phép lưu thông tự do.
Hiện Iran chưa công bố danh sách cụ thể các quốc gia thuộc từng nhóm. Tuy nhiên, theo Al Jazeera, nhiều quốc gia Arab tại khu vực Vịnh Ba Tư có thể bị xếp vào nhóm “trung lập” hoặc “thù địch”, đồng nghĩa với việc phải trả phí đáng kể hoặc bị hạn chế đi lại. Trong khi đó, tàu thuyền từ Mỹ và một số quốc gia phương Tây được cho là sẽ bị cấm hoàn toàn.
Bên cạnh đó, Iran vẫn cho phép các tàu chở hàng viện trợ nhân đạo và hàng hóa thiết yếu đi qua, đặc biệt là các tàu hoạt động tại khu vực lân cận như vịnh Oman hoặc hướng đến các cảng của Iran.
Một điểm đáng chú ý là Iran đang đề xuất dịch vụ “đi lại an toàn” có thu phí. Theo đó, chủ tàu phải cung cấp thông tin chi tiết về tàu, hàng hóa và thủy thủ đoàn thông qua bên trung gian. Sau khi kiểm tra và xác nhận không có liên hệ với các quốc gia “thù địch”, phía Iran sẽ tiến hành đàm phán mức phí.
Đối với tàu chở dầu, mức phí cơ bản được đề xuất khoảng 1 USD/thùng. Sau khi hoàn tất thanh toán, tàu sẽ được cấp mã nhận dạng và hướng dẫn cụ thể, bao gồm việc treo cờ của quốc gia trung gian hoặc đăng ký lại trong một số trường hợp. Khi đi qua eo biển, tàu phải báo cáo mã số và có thể được lực lượng tuần tra hộ tống.
Trước đó, đã xuất hiện thông tin Iran thu phí tàu thuyền qua eo biển Hormuz với mức có thể lên tới 2 triệu USD, trong bối cảnh căng thẳng leo thang. Phía Iran cho rằng đây là chi phí phát sinh do tình trạng xung đột, song một số chuyên gia pháp lý nhận định các biện pháp này có thể đi ngược lại nguyên tắc tự do hàng hải quốc tế.
TT (tổng hợp)
