(HPĐT)- Vào thời điểm này, nhiều vùng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện An Lão đang tăng tốc để bảo đảm tiến độ mùa vụ. Tuy nhiên, ở một số xứ đồng, phải mất mấy ngày máy bơm hoạt động ròng rã mới đủ nước cho đồng ruộng bởi hệ thống kênh cứng sau trạm bơm trên địa bàn nhiều nơi bị xuống cấp nghiêm trọng, khó bảo đảm phục vụ tưới tiêu nước.
Người dân xã Quốc Tuấn, huyện An Lão khơi thông dòng chảy đoạn kênh bị nứt, vỡ.
Nhiều công trình thủy nông xuống cấp nghiêm trọng
Xã Tân Viên là địa phương có diện tích canh tác lúa, rau màu và hoa cây cảnh lớn. Hiện đang vào thời điểm tập trung làm đất lúa xuân và chăm sóc hoa, cây cảnh nhưng nhiều nông dân khá bức xúc vì hệ thống kênh trên địa bàn bị nứt, vỡ, khó lấy nước để sản xuất. Anh Nguyễn Ngọc Minh, ở thôn Lương Câu phản ánh, do hệ thống kênh trên địa bàn bị hỏng, việc dẫn nước từ máy bơm đến ruộng canh tác mất nhiều thời gian và thất thoát lớn. Tình trạng thiếu nước trong canh tác thường xuyên xảy ra khiến nông dân lo lắng.
Không chỉ ở xã Tân Viên, xã Quốc Tuấn có 5 km kênh sau trạm bơm, hiện 50% số kênh bị hỏng, nứt, đứt gãy, có nhiều đoạn kênh bị vỡ bờ kênh, chỉ còn lại đất chung quanh. Ông Nguyễn Văn Lập, ở thôn Đông Nham 1 cho biết, gia đình ông có 6 sào ruộng chuyên canh sản xuất lúa, vào thời điểm này, đang vào cao điểm tập trung làm đất nhưng hệ thống kênh cứng quanh khu vực bị hỏng nên không đủ nước dẫn đến ruộng để vỡ đất, trong khi đầu nguồn máy bơm nước tràn trề. Ruộng nhà ông nằm ở cuối nguồn, máy bơm vài ngày nhưng nước vẫn chưa được dẫn đến ruộng.
Trên địa bàn huyện An Lão, tình trạng kênh cứng sau trạm bơm bị hỏng, xuống cấp diễn ra nhiều năm gần đây. Đặc biệt từ năm 2021 đến nay, một số địa phương phát sinh thêm các tuyến kênh bị hư hỏng nghiêm trọng. Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Lão, trên địa bàn huyện có gần 100 km kênh cứng sau trạm bơm bao quanh cánh đồng các thôn, xã. Hiện, huyện quản lý 43 km kênh, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ quản lý 56 km kênh. Tuy nhiên, đối với kênh do Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ quản lý, có đến 40% số lượng hư hỏng, xuống cấp. Kênh do huyện quản lý có 50% cũng trong tình trạng trên.
Theo ông Nguyễn Văn Tươi, cán bộ phụ trách thủy lợi, đê điều Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Lão, nguyên nhân xuống cấp hệ thống kênh sau trạm bơm là do các kênh được xây dựng từ lâu, quá trình sử dụng, kênh chịu áp lực và vận tốc chuyển nước khá lớn từ các trạm bơm đến đồng ruộng nên càng nhanh bị xuống cấp. Cùng với đó, huyện không có nguồn kinh phí để đầu tư, duy tu, bảo dưỡng và nâng cấp hằng năm nên nhiều vị trí kênh xuống cấp nghiêm trọng.
Sớm có giải pháp để bảo đảm sản xuất
Trước thực trạng trên, để bảo đảm sản xuất, ở một số xã, địa phương vận động người dân ở các khu vực có kênh bị hư hỏng chung tay nạo vét, đào đắp, tôn cao, áp trúc những chỗ bị nứt vỡ. Nhiều nông dân có ruộng ở cuối nguồn kênh chủ động mua máy bơm nhỏ để kịp làm đất. Vào thời điểm các nước không chảy được đến ruộng ở cuối nguồn thì gia đình phải huy động máy bơm riêng để bơm nước.
Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ Đỗ Văn Trãi cho biết, qua rà soát, kiểm tra thực địa, công ty nắm rõ thực trạng xuống cấp của một số tuyến kênh. Tuy nhiên, nguồn vốn thực hiện các công trình của công ty hạn chế nên số lượng được nâng cấp, cải tạo chưa nhiều. Trong năm 2022, công ty sửa chữa, nâng cấp 1,9 km kênh xuống cấp ở các xã trên địa bàn huyện An Lão. Cùng với đó, công ty thường xuyên phát động Đoàn thanh niên công ty phối hợp với các địa phương nạo vét, khơi thông dòng chảy một số tuyến kênh trên địa bàn. Mới đây, Đoàn thanh niên công ty phối hợp với xã Quốc Tuấn khơi thông dòng chảy, đoàn viên đào đắp tôn cao áp trúc một số vị trí nứt vỡ của tuyến kênh sau trạm bơm Biều Đa.
Cùng với nguồn vốn đầu tư, cải tạo của doanh nghiệp, từ năm 2021 đến nay, xác định nhiều tuyến kênh nội đồng xuống cấp nghiêm trọng ảnh hưởng sản xuất, huyện An Lão trích ngân sách mỗi năm hơn 2 tỷ đồng để hỗ trợ xã có tuyến kênh xuống cấp nghiêm trọng nhất tu tạo, sửa chữa. Trong năm 2021, 2 xã An Thái và An Thọ được đầu tư nâng cấp, cải tạo. Trong năm 2022, huyện dự kiến cải tạo tuyến kênh hư hỏng nghiêm trọng tại xã An Thọ, Chiến Thắng.
Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện An Lão Nguyễn Phú Thọ, nhu cầu nâng cấp, tu sửa các tuyến kênh cần nguồn vốn khá lớn. Trong khi đó, với nguồn vốn hỗ trợ của huyện và nguồn vốn của Công ty Khai thác Công trình thủy lợi Đa Độ, mỗi năm số lượng kênh được cải tạo không nhiều. Vì vậy, huyện đề nghị thành phố có cơ chế hỗ trợ hoặc đầu tư, nâng cấp, cải tạo, xây mới các tuyến kênh sau trạm bơm tại khu vực ngoại thành nhằm khắc phục tình trạng kênh cứng sau trạm bơm bị xuống cấp sau nhiều năm sử dụng./.
Bài và ảnh: HƯƠNG AN
