(HPĐT)- Tại kỳ họp thứ 9 đang diễn ra, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 35/2021/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Trong dự thảo này, Hải Phòng chủ động đề xuất được đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thực hiện nhiều cơ chế, chính sách đặc thù để khơi thông các nguồn lực phát triển thành phố.
Về quản lý tài chính, ngân sách nhà nước, thành phố đề xuất thí điểm cơ chế tài chính thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính theo các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon. Nguồn thu từ giao dịch tín chỉ carbon ngân sách thành phố được hưởng 100%... HĐND thành phố quyết định sử dụng nguồn thu từ giao dịch tín chỉ carbon cho các chương trình, dự án ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn trên địa bàn.
Hải Phòng là thành phố ven biển, trung tâm kinh tế lớn của miền Bắc với nhiều khu kinh tế, khu công nghiệp quan trọng, quy mô cảng biển lớn thứ 2 cả nước. Thực hiện Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị, kinh tế thành phố có bước phát triển toàn diện, song Hải Phòng đang phải đối mặt với những thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu. Theo công bố của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), Hải Phòng là 1 trong 10 thành phố trên thế giới bị đe dọa nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu trong vòng 10 năm tới. Vì vậy, năm 2022, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 222 với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.
Theo Kế hoạch, nếu thành phố đạt mục tiêu giảm ít nhất 43,5% so với kịch bản phát triển vào năm 2030, ước tính có thể giảm khoảng 3-5 triệu tấn CO2/năm. Với lượng giảm phát này, dự kiến thu được 120-250 triệu USD/năm (với giá tín chỉ carbon trung bình 40-50 USD/tấn CO2 trên thị trường quốc tế), nếu Hải Phòng tham gia thị trường tín chỉ carbon thành công và tận dụng tốt cơ chế trao đổi, bù trừ.
Với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, mỗi cơ sở đều có một định mức về lượng khí thải nhà kính thải ra môi trường. Nếu cao hơn mức quy định, những đơn vị này sẽ phải mua thêm tín chỉ carbon để không vi phạm quy định chung về bảo vệ môi trường. Ngược lại, nếu lượng phát thải thực tế nhỏ hơn mức giới hạn, cơ sở có thể bán số tín chỉ carbon “thừa” cho đơn vị khác. Giải pháp này sẽ tác động mạnh tới doanh nghiệp. Cơ sở sản xuất gây ô nhiễm buộc phải có giải pháp để giảm lượng khí thải ra môi trường. Còn với cơ sở đang có lượng phát thải thực tế nhỏ hơn định mức thì càng có động lực thúc đẩy để tiếp tục giảm phát thải, có nhiều hơn tín chỉ carbon dôi dư để bán cho đơn vị khác.
Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, Nghị định số 06 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn liên quan đều quy định rõ, từ năm 2025 thành lập và tổ chức vận hành thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon trong nước. Hiện Quốc hội đã cho phép áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, thí điểm cơ chế tài chính thực hiện biện pháp giảm phát thải khí nhà kính theo các cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ carbon đối với thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Như vậy, việc mở rộng thí điểm cơ chế đặc thù này với Hải Phòng là phù hợp, thể chế hóa chủ trương của Trung ương về tăng cường thu ngân sách, hoàn thiện cơ chế tài chính, khai thác hiệu quả các nguồn thu. Qua đó, thành phố kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp về nâng cao chất lượng công tác quản lý, phát triển đô thị bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
