(HPĐT)- Dù lợi ích của việc liên kết giữa cơ quan nghiên cứu và doanh nghiệp trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ đã rõ ràng, việc kết nối giữa hai bên vẫn gặp nhiều rào cản. Điều này dẫn đến tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường trong sản xuất, kinh doanh chỉ chiếm dưới 10% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn thành phố.
“Cung” chưa gặp “cầu”
Liên kết giữa cơ quan nghiên cứu với doanh nghiệp mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai phía. Doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian, chi phí nghiên cứu; cơ quan nghiên cứu có cơ hội áp dụng kết quả vào thực tiễn, nâng cao năng lực và uy tín. Tuy nhiên, thiếu thông tin và các đầu mối trung gian khiến nhiều doanh nghiệp không tiếp cận được kết quả nghiên cứu trong nước. Ông Phùng Hữu Lợi, Giám đốc công nghệ Công ty TNHH Thế Kỷ (Khu công nghiệp Nam cầu Kiền) cho rằng: Nhu cầu đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm mới của doanh nghiệp rất lớn. Tuy nhiên, do không nắm bắt được kết quả nghiên cứu trong nước, doanh nghiệp phải tìm kiếm công nghệ từ nước ngoài. Các phiên kết nối cung - cầu công nghệ mà doanh nghiệp tham gia chủ yếu là kết nối giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp hoặc tổ chức quốc tế, còn liên kết với viện, trường trong nước còn yếu.
Đáp lại nhu cầu đó, cuối tháng 5-2025, Sở Khoa học và Công nghệ lần đầu tổ chức phiên kết nối cung - cầu công nghệ giữa cơ quan nghiên cứu và doanh nghiệp. Tại sự kiện có 30 phiên kết nối 1- 1, cùng 2 phiên kết nối trực tiếp tại doanh nghiệp giữa Viện Khoa học vật liệu với Công ty CP Sobek Việt Nam, Trường đại học Hàng hải Việt Nam với Công ty TNHH MTV Cảng Xanh - Green Port. TS.Lê Đình Ninh (Trường đại học Hàng hải Việt Nam) cho biết, phiên kết nối góp phần gỡ khó, tạo động lực nghiên cứu và kết nối doanh nghiệp trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Ở chiều ngược lại, nhiều doanh nghiệp cũng chủ động bày tỏ sự quan tâm đến các công nghệ mới, coi đây là cơ hội mở ra hợp tác cụ thể. Phó giám đốc kỹ thuật Công ty CP Sơn Hải Phòng Ngô Huy Hải thông tin: Doanh nghiệp rất quan tâm công nghệ sản xuất hệ sơn phản xạ nhiệt mặt trời của Viện Khoa học vật liệu. Mặc dù thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn nhiều thách thức, việc gặp gỡ, trao đổi ban đầu là bước quan trọng để tiến tới hợp tác sâu hơn.
Tăng cường liên kết 3 “nhà”
Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp thành phố tăng cường liên kết với các cơ quan nghiên cứu trong và ngoài địa phương. Năm 2024, Công ty CP Sơn Hải Phòng ký kết hợp tác đào tạo, trao học bổng cho sinh viên Trường Vật liệu (Đại học Bách khoa Hà Nội), đồng thời hợp tác với Viện Nghiên cứu nano (Trường đại học Phenikka). Tháng 4-2025, Công ty TNHH Thế Kỷ ký kết hợp tác với Trường đại học Hàng hải Việt Nam về hỗ trợ học bổng và cam kết tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp.
TS.Trần Thế Nam, Trưởng Phòng Khoa học Công nghệ (Trường đại học Hàng hải Việt Nam) cho biết: Giai đoạn 2020- 2025, trường thực hiện 758 đề tài và hơn 1.600 bài báo khoa học đăng trên các tạp chí trong và ngoài nước. Nhiều nhóm nghiên cứu đã tiếp cận dữ liệu thực tiễn từ doanh nghiệp, triển khai đề tài sát với thực tế hơn. Năm học 2024-2025, trường có 5 đề tài được Tập đoàn LG tài trợ và đặt hàng nghiên cứu, thể hiện xu hướng hợp tác nghiên cứu ứng dụng tích cực.
Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định rõ vai trò ba “nhà”: Nhà nước kiến tạo và hỗ trợ; nhà khoa học là chủ thể nghiên cứu; doanh nghiệp là trung tâm hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thành phố đang cụ thể hóa tinh thần này bằng nhiều hành động thiết thực. Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Đình Vinh cho biết, Sở tiếp tục làm “cầu nối” giữa viện, trường và doanh nghiệp bằng các phiên kết nối cung - cầu công nghệ, tạo môi trường thuận lợi thúc đẩy chuyển giao và đổi mới công nghệ. Sở cũng tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp qua các chương trình đào tạo giám đốc chiến lược, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, áp dụng tiêu chuẩn ISO và công nghệ số. Đồng thời, Sở tham mưu thành phố phát triển các tổ chức trung gian như sàn giao dịch công nghệ, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo nhằm thúc đẩy vận hành thị trường khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Kế hoạch hành động 475 của Ban Thường vụ Thành ủy đặt mục tiêu đến năm 2025, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường vượt 10%; đến 2030 đạt hơn 25% và năm 2045 hơn 80%. Đây là mục tiêu tham vọng nhưng hoàn toàn khả thi nếu ba “nhà” - Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp - đồng hành xây dựng nền kinh tế đổi mới sáng tạo, phát triển bền vững.
