Khắc phục ngay những 'điểm nghẽn' để tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

Nhiều nguyên nhân

6 tháng đầu năm 2026, thành phố Hải Phòng tiếp tục ghi dấu ấn khi nằm trong tốp đầu về giải ngân vốn đầu tư công với gần 16.500 tỷ đồng, đạt 42,3% kế hoạch được giao, đứng thứ hai cả nước về số vốn giải ngân. Qua đó, góp phần dẫn dắt tăng trưởng kinh tế - xã hội của thành phố. Mặc dù vậy, thành phố cũng nhận diện rõ những hạn chế để chủ động tháo gỡ, khắc phục kịp thời, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch vốn giao năm 2026. Tại Hội nghị Thành ủy lần thứ 4 vừa qua, Thành uỷ đã phê bình 4 địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp gồm các xã: Tân Kỳ, Nguyên Giáp, Phú Thái và phường Trần Liễu.

Năm 2026, xã Tân Kỳ được giao tổng kế hoạch vốn đầu tư công gần 84 tỷ đồng để thực hiện 4 dự án, công trình. Tuy nhiên, đến đầu tháng 7, địa phương mới giải ngân được hơn 20 tỷ đồng, đạt 24,1% kế hoạch năm. Đánh giá nguyên nhân kết quả giải ngân thấp hơn kịch bản đề ra, lãnh đạo xã Tân Kỳ chỉ ra khó khăn về thủ tục đầu tư và yếu tố thị trường.

Hiện, xã đang thi công 3 dự án nhưng dự án có vốn đầu tư lớn nhất hơn 47 tỷ đồng là cải tạo, nâng cấp đường trục xã Tân Kỳ, chiếm hơn 56% kế hoạch vốn, vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục do phải thiết kế 2 bước. Ông Nguyễn Lương Cường, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Tân Kỳ cho biết: “Dự án đầu tư công tại địa phương có kinh phí lớn nên thủ tục đầu tư phức tạp hơn, hồ sơ thiết kế phải điều chỉnh nhiều lần để phù hợp thực tế. Do đó, tiến độ dự án bị chậm, ảnh hưởng tiến độ giải ngân”.

Xã Phú Thái là địa phương có tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công thấp trong 6 tháng đầu năm 2026 khi chỉ đạt 13,75% kế hoạch vốn. Tỷ lệ giải ngân tại địa phương thấp do tác động từ nhiều yếu tố. Xã Phú Thái được giao tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 gần 527 tỷ đồng. Trong đó, vốn các dự án do thành phố giao xã làm chủ đầu tư gần 446 tỷ đồng, chiếm gần 85% kế hoạch vốn.

Trong số 14 dự án do địa phương làm chủ đầu tư thì có 7 dự án phải gia hạn thời gian thực hiện, 3 dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, 1 dự án phải điều chỉnh dự án. Vướng mắc về thủ tục đầu tư là nguyên nhân chính, ảnh hưởng tới tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại địa phương.

Khẩn trương gỡ khó

Tại xã Nguyên Giáp, do địa phương chưa triển khai thi công dự án trọng điểm cải tạo, nâng cấp tuyến đường kết nối từ đường tỉnh 391 đến đường 191N qua các thôn Hà Hải, Đại Hà và Trạch Lộ nên tỷ lệ giải ngân đạt thấp. Đây là dự án có tổng mức đầu tư gần 60 tỷ đồng, chiếm 81% vốn đầu tư công do thành phố giao. Theo ông Nguyễn Năng Ninh, Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Nguyên Giáp, năm nay địa phương thực hiện 1 dự án mới và 5 dự án chuyển tiếp.

Dự án mới có tổng mức đầu tư lớn, ảnh hưởng tới nhiều hộ dân. Quá trình triển khai hồ sơ đầu tư phải điều chỉnh, sửa đổi nhiều lần do biến động giá cả vật liệu và hướng tuyến thi công. Do đó, dự án chưa được triển khai ngoài thực địa nên chưa có khối lượng thanh toán.

Trước thực trạng trên, UBND xã Nguyên Giáp đã quyết liệt gỡ vướng để khẩn trương triển khai dự án ngoài thực địa. Ông Lê Xuân Trường, Chủ tịch UBND xã Nguyên Giáp thông tin: “Ngày 21/7 tới, địa phương sẽ khởi công Dự án điểm cải tạo, nâng cấp tuyến đường kết nối từ đường tỉnh 391 đến đường 191N. Hết tháng 7, xã dự kiến giải ngân thêm 13 tỷ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân của địa phương lên gần 50%. Đến hết quý III, tỷ lệ giải ngân của địa phương sẽ đạt khoảng 75%, bám sát kịch bản giải ngân”.

Chịu áp lực giải ngân vốn đầu tư công lớn, xã Phú Thái đang từng bước tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Địa phương đã chủ động phối hợp các Sở: Tài chính, Xây dựng và Văn phòng UBND thành phố để giải quyết các vướng mắc về thủ tục đầu tư. Đến nay, UBND thành phố đã thống nhất chủ trương gia hạn thời gian thực hiện đối với 4 dự án. Hiện còn 7 dự án đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục gia hạn, điều chỉnh theo quy định. Đây là cơ sở để địa phương tăng tốc thi công và giải ngân trong những tháng cuối năm.

Theo lãnh đạo UBND xã Phú Thái, thời gian tới, địa phương sẽ quyết liệt các giải pháp để thúc đẩy giải ngân. Trong đó, sẽ họp giao ban hằng tuần, kiểm điểm tiến độ từng dự án, xử lý ngay các khó khăn phát sinh. Gắn trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu và cán bộ phụ trách với kết quả giải ngân. Địa phương phấn đấu đến hết quý III sẽ giải ngân được 72% kế hoạch vốn và hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân trong năm 2026.

Năm 2026, tổng vốn đầu tư công của thành phố Hải Phòng được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 38.000 tỷ đồng. Vốn đầu tư công được coi là một trong những động lực quan trọng để thành phố đạt mục tiêu tăng trưởng hơn 13% trong năm 2026. Chính vì vậy, thành phố quyết liệt triển khai các giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Kịch bản giải ngân vốn đầu tư công được xây dựng và theo dõi hằng tuần, hằng tháng để có những điều chỉnh phù hợp, kịp thời. Cũng trên cơ sở đó, đôn đốc các cơ quan, đơn vị chủ động tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm tỷ lệ giải ngân năm 2026 đạt 100% kế hoạch vốn giao.