Diện tích ruộng bỏ hoang ngày càng tăng
Một số hộ dân ở xã An Tiến (An Lão) gom ruộng bỏ hoang để trồng hoa sen.
Theo thống kê của Phòng Nông nghiệp-Phát triển nông thôn huyện An Lão, các xã: Tân Dân, Trường Thọ, An Tiến có diện tích ruộng bỏ hoang vụ mùa này khá cao ( từ 60 đến hơn 111 ha). Chủ tịch UBND xã An Tiến Bùi Văn Bút cho biết, diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn huyện tăng liên tục trong các vụ gần đây. Cụ thể, vụ lúa xuân năm 2019, diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn xã hơn 80 ha, vụ lúa mùa tăng lên hơn 111 ha. Mặc dù, chính quyền địa phương vận động nông dân cấy hết diện tích ruộng song hiệu quả chưa cao. Ông Bút cho biết, một số người dân bỏ ruộng hoang nhưng cũng không giao lại địa phương để khuyến khích những người có nhu cầu canh tác đất phát triển sản xuất. Chính quyền địa phương hiện rất trăn trở tìm giải pháp khắc phục tình trạng bỏ ruộng hoang.
Một số người dân các xã: Chiến Thắng, Mỹ Đức, Tân Viên… bức xúc phản ánh tại cuộc đối thoại với người đứng đầu cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương về tình trạng ruộng bỏ hoang làm nơi chuột trú ngụ, phá hoại lúa ở ruộng đang canh tác. Trong khi đó, việc diệt chuột bằng các biện pháp thủ công, sử dụng thuốc hóa học hiệu quả thấp. Vụ mùa này, những khu ruộng gần ruộng bỏ hoang dự báo năng suất lúa rất thấp.
Theo ông Trần Cao Sơn, Trưởng Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn huyện An Lão, tình trạng ruộng bỏ hoang ngày càng gia tăng do nhiều xã trên địa bàn huyện hiện thiếu nguồn lực lao động nghiêm trọng. Đặc biệt, tại các xã ven quốc lộ 10 như: An Tiến, Trường Thọ, Trường Thành, Quang Trung…, phần lớn thanh niên đi làm tại các doanh nghiệp nên không thiết tha sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp thu nhập thấp, nhiều rủi ro, sâu bệnh, chuột phá hoại, ảnh hưởng năng suất. Một số hộ dân thuộc các xã: Mỹ Đức, Quang Trung, Quốc Tuấn, Tân Viên, Chiến Thắng… khó khăn trong sản xuất do hệ thống thủy lợi bị chia cắt sau khi thi công đường cao tốc Hà Nội-Hải Phòng và các cụm công nghiệp…
Tích cực khắc phục
Trước tình trạng ruộng bỏ hoang ngày càng tăng, thời gian gần đây, huyện yêu cầu Phòng Nông nghiệp- Phát triển nông thôn rà soát lại diện tích ruộng không canh tác ở các địa phương, tìm hiểu nguyên nhân. Kết quả rà soát cho thấy toàn huyện có hơn 500 ha ruộng bỏ hoang. Tình trạng này nhiều nhất tại một số xã ven khu vực quốc lộ 10, gần các khu, cụm công nghiệp. Sau khi rà soát, huyện xác định các giải pháp khắc phục, cụ thể là trường hợp bỏ ruộng hoang do nguyên nhân thiếu lao động, huyện yêu cầu các đoàn thể địa phương vào cuộc vận động nông dân cấy hết diện tích. Một số diện tích ruộng bỏ hoang do điều kiện tự nhiên bị chia cắt bởi dự án hoặc là vùng trũng khó sản xuất, huyện tạo điều kiện cho nông dân chuyển đổi mục đích sản xuất. Từ năm 2018 đến nay, toàn huyện có hơn 30 ha đất canh tác vùng trũng được chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản. Chính quyền các xã tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục để một số nông dân chuyển đổi diện tích ruộng bỏ hoang sang phát triển trang trại tổng hợp, trồng cây, rau màu, trồng hoa ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Bên cạnh đó, huyện yêu cầu các địa phương chú trọng việc diệt chuột; các HTX làm tốt khâu dịch vụ phục vụ sản xuất.
Để khuyến khích sản xuất, đầu năm 2019, UBND huyện An Lão ban hành công văn 367 hướng dẫn thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa. Theo đó, chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ lúa sang trồng cây hằng năm, cây lâu năm hoặc trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản, phải bảo đảm phù hợp với kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng của các xã, thị trấn. Chuyển đổi phải theo vùng để hình thành các vùng sản xuất tập trung, phục hồi lại mặt bằng khi chuyển trở lại để trồng lúa; việc chuyển đổi cần bảo đảm khai thác hiệu quả cơ sở hạ tầng sẵn có; phù hợp với định hướng hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp của địa phương…
Cùng với các biện pháp chỉ đạo của huyện, trên địa bàn huyện xuất hiện một số nhóm, tổ chức, cá nhân tự phát thu gom ruộng bỏ hoang để quy hoạch vùng sản xuất tập trung hoặc chuyển đổi trồng các loại cây phù hợp cho giá trị kinh tế cao. Ở xã An Thọ, ông Vũ Xuân Hạ thu gom được 30 ha ruộng bỏ để quy vùng sản xuất các loại lúa chất lượng. Ở xã An Tiến và An Thọ, Quang Hưng… một số nông dân cũng gom ruộng bỏ hoang gần 10 ha để trồng hoa sen. Vào mùa hè, nông dân thu hoạch rộ hoa sen, các mùa khác trong năm thu hoạch ngó sen, củ sen, lá sen bán được giá cao. Ở xã Chiến Thắng có nhóm sản xuất thu gom hơn 9 ha ruộng bỏ hoang, chọn một số giống lúa phù hợp với chất đất gồm Nếp 86, Nếp vàng 1, Tép lai vàng…để sản xuất.
Phó chủ tịch UBND huyện An Lão Phạm Duy Đảm cho rằng: Việc làm của tổ chức, cá nhân thu gom ruộng không canh tác để đưa vào sản xuất cần được chính quyền địa phương khuyến khích, động viên. Thời gian tới, huyện chỉ đạo các xã vận động nông dân tích cực dồn điền đổi thửa để xây dựng vùng chuyên canh sản xuất tập trung. Việc phát triển cây trồng ở các vùng chuyên canh ổn định, bền vững, sẽ đem lại thu nhập cao hơn cấy lúa. Những người dân có ruộng bỏ hoang cần hợp tác, ủng hộ những người thu gom ruộng bỏ hoang để sản xuất hiệu quả cao hơn…
Bài và ảnh: Hương An
