Khắc phục tình trạng cơ sở sản xuất xen kẽ khu dân cư gây ô nhiễm môi trường: Kiên quyết di dời các cơ sở vi phạm

Cơ sở sản xuất nhỏ, nằm trong khu dân cư trên địa bàn phường Lãm Hà, quận Kiến An.

Hơn 87% số cơ sở sản xuất nằm trong khu dân cư

Từ đầu năm 2021 đến tháng 5-2021, người dân tổ dân phố C2, phường Cát Bi (quận Hải An) phản ánh mỗi khi mở cửa đều cảm thấy rất khó thở bởi mùi cao su khét lẹt phát tán từ cơ sở sản xuất giày dép Công ty TNHH Nhật Việt (Công ty TNHH Vento). Được biết, các chỉ số quan trắc môi trường hằng năm của công ty đều đạt tiêu chuẩn cho phép. Tuy nhiên, do cơ sở sản xuất nằm liền kề với khu dân cư nên mức độ ảnh hưởng không nhỏ. Để khắc phục tình trạng này, chủ cơ sơ sản xuất di dời ống khói đến vị trí mới cách xa khu dân cư và sẽ cho lắp đặt ngay một hệ thống xử lý khói thải mới. Nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời, về lâu dài, cơ sở sản xuất cần được di dời vào khu sản xuất tập trung. Trước đó, cuối năm 2020, người dân ở ngõ 762 phố Ngô Gia Tự, phường Thành Tô, quận Hải An phản ánh cơ sở chế tác đá của Công ty TNHH Q&N gây tiếng ồn lớn, bụi ô nhiễm, chất thải không được thu gom, xử lý đúng quy định. Đây chỉ là 2 trong số nhiều cơ sở sản xuất xen kẽ trong khu dân cư gây ô nhiễm môi trường khiến người dân bức xúc kiến nghị.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Tài nguyên-Môi trường) Nguyễn Quang Lợi, đến hết năm 2020, trên địa bàn thành phố có khoảng gần 4.500 dự án, cơ sở sản xuất vừa và nhỏ. Nhưng hiện chỉ có 506 cơ sở sản xuất trong khu công nghiệp (KCN) và 83 cơ sở sản xuất trong cụm công nghiệp (CCN). Có đến gần 87% số cơ sở sản xuất ngoài các KCN, CCN, nằm rải rác khắp nơi, xen kẽ cả trong các khu dân cư, làng nghề…. Thời gian qua, hầu hết các dự án, cơ sở được cơ quan chức năng, chính quyền địa phương kiểm tra, giám sát, nhưng nguy cơ gây ô nhiễm môi trường luôn tiềm ẩn. Trong bối cảnh không thể một sớm một chiều di chuyển các cơ sở sản xuất vào KCN, CCN, cần có giải pháp để hạn chế thấp nhất tình trạng ô nhiễm môi trường của cơ sở sản xuất quá gần khu dân cư.

Hạn chế thấp nhất những điểm gây ô nhiễm

Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên-môi trường (TNMT) Phạm Văn Thuấn: để kiểm soát và giải quyết ô nhiễm môi trường cần cógiải pháp đồng bộ, lâu dài và với quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị. Thời gian qua, Sở TNMT tập trung giải quyết các vấn đề tồn tại về ô nhiễm môi trường gây bức xúc trong cộng đồng; chủ động, kịp thời khắc phục nhằm hạn chế ảnh hưởng, tác động tiêu cực đến người dân. Sở kiểm tra kết hợp lấy mẫu phân tích nguồn thải làm căn cứ phân loại các cơ sở gây ô nhiễm, các điểm nóng về môi trường; lập danh sách cụ thể và đưa các cơ sở gây ô nhiễm này vào diện giám sát đặc biệt, thường xuyên. Đồng thời, đề xuất di dời các cơ sở sản xuất hóa chất nguy hiểm, độc hại, các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ra khỏi đô thị, khu dân cư tập trung. Kế hoạch thanh tra, kiểm tra hằng năm của sở tập trung vào các cơ sở có nguồn phát thải lớn, các loại hình sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, các cơ sở nằm gần nguồn nước, trong khu dân cư; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Trong 7 tháng qua, Sở TNMT tổ chức 28 cuộc thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật bảo vệ tài nguyên-môi trường. Qua thanh tra, kiểm tra, ban hành 5 quyết định xử phạt vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền với số tiền là 327 triệu đồng, truy thu số lợi bất hợp pháp với số tiền 500 triệu đồng.

Bên cạnh đó, trước ngày 31-12-2021, các cơ sở có nguồn thải lớn phải lắp đặt thiết bị quan trắc tự động online và truyền dẫn dữ liệu bảo đảm có độ chính xác, tin cậy về Trung tâm tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường (Sở TNMT). Đồng thời, Sở TNMT khuyến khích các cơ sở có nguồn thải trung bình lắp đặt thiết bị quan trắc tự động và dẫn truyền dữ liệu tương tự như những doanh nghiệp có nguồn thải lớn. Sở TNMT đề xuất thành phố xem xét việc công khai rõ danh sách cơ sở gây ô nhiễm và tùy mức độ vi phạm để tính tới biện pháp rút giấy đăng ký kinh doanh. Đối với chính quyền địa phương cần tăng cường các giải pháp kiểm tra vừa thường xuyên, vừa đột xuất để công tác kiểm tra, giám sát đạt hiệu quả.

Về lâu dài, Sở TNMT tham mưu thành phố ban hành các văn bản thể chế hóa các chủ trương của Đảng, quy định mới về bảo vệ môi trường một cách cụ thể, chi tiết phù hợp tình hình phát triển của thành phố, nhất là khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực; xây dựng kế hoạch đưa các dự án vào các KCN, CNN có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Đối với các cơ sở có quy mô nhỏ, không đủ nguồn lực tài chính để di dời nên có cơ chế hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở thay đổi thiết bị công nghệ sản xuất thân thiện với môi trường. Đối với các cơ quan chức năng, khi cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh với các ngành nghề có nguy cơ gây ô nhiễm, cần tham vấn ý kiến của cơ quan chức năng liên quan, chính quyền địa phương nơi cơ sở đăng ký địa điểm hoạt động. Hạn chế tối đa việc triển khai các dự án mới tại các khu vực gần nguồn nước, gần khu dân cư tập trung./.