Khắc phục tình trạng đổ rác thải xây dựng trái phép: Nâng cao trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương

Công nhân Xí nghiệp Môi trường Ngô Quyền 1 thu gom rác thải xây dựng quanh hồ Tiên Nga.

Đất trống biến thành bãi đổ thải

Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị vừa tổ chức đợt ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường khu vực chung quanh hồ Tiên Nga (quận Ngô Quyền). Kết quả, công ty thu gom hàng tấn rác thải, trong đó hơn 80% là rác thải xây dựng. Khu vực giáp ranh giữa 3 phường: Gia Viên, Máy Tơ và Đông Khê trở thành bãi rác thải xây dựng tự phát trong những năm gần đây. Đây cũng là điểm kết nối với tuyến mương Đông Bắc được cải tạo, trồng cây xanh. Đáng lẽ là nơi vui chơi, tập thể dục, thư giãn của người dân thì nhiều điểm ở khu vực này trở thành những bãi rác tự phát, đa phần là rác thải xây dựng. Một số khu vực khuất sâu, ít người qua lại trở thành những khu tập kết rác thải xây dựng dài hàng chục mét. Những tấm biển cấm đổ rác, tuyên truyền bảo vệ công trình tiêu thoát nước… được cắm chung quanh khu vực này cũng không thể ngăn những người thiếu ý thức đổ trộm các loại vôi thầu, gạch vỡ, đồ sành, sứ hỏng, tủ, giường cũ…

Theo lãnh đạo Xí nghiệp Môi trường Ngô Quyền 1 (Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng), năm nào cũng vậy, đến mùa xây dựng là xí nghiệp phải tổ chức nhiều đợt thu gom rác thải xây dựng tại các khu vực đất trống. Mỗi lần huy động hàng chục công nhân, xe chuyên dùng dọn hàng giờ mới hết rác, trong khi thời tiết nóng nực, công nhân vất vả, công ty không có kinh phí chi trả cho việc này...

Thực tế, các bãi đất trống dọc tuyến đường Lê Hồng Phong và ở bất cứ khu vực nào trong nội thành, nếu không được quây tôn, bảo vệ trông coi, thì đều có nguy cơ trở thành điểm đổ trộm rác thải xây dựng. Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, nhiều cử tri các quận: Dương Kinh, Ngô Quyền, Hải An bày tỏ bức xúc trước tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng chung quanh lối đi lên đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, khu vực quy hoạch làm công viên hồ An Biên, hồ Phương Lưu… Nhiều diện tích đất trống 2 bên tuyến đường World Bank mới khánh thành đưa vào sử dụng trong năm nay cũng đang có nguy cơ trở thành bãi rác thải xây dựng nếu không được quản lý chặt.

Đề cao trách nhiệm người đứng đầu

Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị, công ty không được giao thu gom rác xây dựng, nhưng vẫn tổ chức xử lý ở các điểm đổ lẫn rác thải sinh hoạt tại một số tuyến phố, khu công cộng. Tuy nhiên, còn nhiều bãi rác thải xây dựng chưa được thu gom, xử lý. Người dân đóng kinh phí dịch vụ thu gom rác thải sinh hoạt hằng tháng nhưng với rác thải xây dựng thì không ai trả tiền. Chủ công trình xây dựng và người dân xây nhà thì chỉ thuê người chở vôi thầu, gạch vỡ khỏi công trình, còn việc chở đi đâu đổ thì họ không quan tâm và không phải chịu trách nhiệm.

Theo các đơn vị làm công tác vệ sinh môi trường thành phố, để giải quyết tình trạng ứ đọng, đổ trộm rác thải xây dựng bừa bãi như hiện nay, Sở Xây dựng sớm có giải pháp tổng thể, trước hết là quy hoạch các điểm thu gom, có biện pháp xử lý rác thải xây dựng. Trong quy trình cấp giấy phép xây dựng, cải tạo công trình, cần thêm quy định chủ công trình phải ký hợp đồng, đặt cọc kinh phí thu gom rác thải xây dựng với một đơn vị thu gom.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, các địa phương chưa có quy hoạch khu vực đổ và xử lý rác thải xây dựng, trong khi mỗi ngày, hàng nghìn m3 rác thải xây dựng bị đổ trộm ở các bãi đất trống gây ô nhiễm, mất mỹ quan đô thị và có nguy cơ ảnh hưởng đến các công trình giao thông, thoát nước quan trọng của thành phố. Năm 2019, Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành chức năng tham mưu với UBND thành phố đề xuất chủ trương đầu tư xây dựng khu xử lý chất thải xây dựng sau Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tràng Cát với quy mô 5 ha. Trong khi chờ thành phố quy hoạch khu xử lý chất thải xây dựng, các địa phương cần quyết liệt hơn trong việc kiểm tra, rà soát các khu vực đất trống, nhất là các địa điểm “nhức nhối” về rác thải xây dựng trong thời gian dài gây bức xúc trong nhân dân.

Theo Quyết định số 19 của UBND thành phố về việc ban hành Quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, quản lý cây xanh đô thị trên địa bàn thành phố Hải Phòng, chủ tịch UBND cấp xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trong việc phát hiện, đôn đốc, kiểm tra, xử lý và ngăn chặn không để phát sinh các hành vi vi phạm quy định về quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị trên địa bàn. Như vậy, lãnh đạo UBND các phường có trách nhiệm quản lý, xử lý tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng trên địa bàn. Song, việc quản lý của chính quyền địa phương chưa quyết liệt, hầu như rất ít vụ việc đổ trộm rác thải xây dựng bị phát hiện, xử lý vi phạm hành chính. Để nâng cao hiệu quả xử lý tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng trên địa bàn thành phố, cần siết chặt hơn nữa trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương. Đối với những địa phương để xảy ra tình trạng đổ trộm rác thải xây dựng nhiều năm, cần làm rõ trách nhiệm người đứng đầu…/.