Bộ phận tiếp nhận hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Văn phòng Đăng ký đất đai (Sở Tài nguyên – Môi trường).
(HPĐT)- Thời gian giải quyết kéo dài, nhiều hồ sơ bị trả lại là phản hồi nhiều hộ dân khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản trên đất (gọi tắt GCN) khi chia, tách thửa trong những tháng gần đây. Đâu là nguyên nhân của tình trạng này?
“Điểm mặt” nguyên nhân
Thực hiện Luật Đất đai và Nghị định 43/2014/NĐ-CP, từ ngày 15-3-2020, UBND thành phố có quyết định điều chỉnh thẩm quyền, trách nhiệm cấp GCN. Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) thực hiện việc cấp đổi, cấp lại GCN cho hộ gia đình, cá nhân. Theo đó, việc cấp GCN cho trường hợp sau chia, tách thửa thuộc thẩm quyền của Sở TNMT. Việc điều chuyển thẩm quyền không làm phát sinh thời gian và thủ tục giải quyết. Đối với trường hợp chia, tách thửa đất, trừ những trường hợp thuộc khoản 2 Điều 49 Luật Đất đai, tức là nằm trong quy hoạch sử dụng đất đã được công bố và có kế hoạch sử dụng đất hằng năm của cấp quận, huyện, thì không được chia, tách thửa đất; những hồ sơ còn lại đủ điều kiện theo quy định pháp luật được xét cấp GCN. Tuy nhiên, còn nhiều trường hợp chia, tách thửa đất hồ sơ giải quyết bị chậm muộn. Sở TNMT rà soát, thống kê, phân loại, làm rõ nguyên nhân gây chậm trễ.
Nguyên nhân chủ quan do lỗi của cán bộ thụ lý tại Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai nhiều quận, huyện khi tiếp nhận, thụ lý hồ sơ còn để xảy ra việc không trùng khớp thông tin giữa các giấy tờ có liên quan của người sử dụng đất, như: không trùng khớp về số chứng minh nhân dân, số thẻ căn cước công dân, chưa chuẩn xác về địa chỉ, thiếu tên đệm… phải trả về để bổ sung, chỉnh sửa. Bên cạnh đó, việc luân chuyển hồ sơ cấp GCN vẫn thực hiện thủ công. Đối với những huyện xa như: Cát Hải, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, việc chuyển hồ sơ phải mất nửa ngày làm việc. Sự phối hợp giữa cơ quan sở, ngành với các địa phương chưa thật chặt chẽ theo chức năng, nhiệm vụ chưa cao. Trong khi nhiều hồ sơ cấp đổi, cấp GCN sao tách thửa có vướng mắc về quy hoạch, tài sản trên đất, hình thành ngõ đi mới…, phải lấy ý kiến tham vấn của ngành Xây dựng, UBND quận, huyện.
Bên cạnh đó, còn nhiều hồ sơ tách thửa chưa thực hiện đúng quy định. Theo quy định tại khoản 3 điều 79 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, trường hợp người sử dụng đất tặng, cho quyền sử dụng đất để xây dựng công trình công cộng, phải lập văn bản tặng, cho quyền sử dụng đất; sau khi hoàn thành xây dựng công trình công cộng trên đất được tặng cho, cơ quan chức năng mới có thể đo đạc, chỉnh lý biến động vào hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai và thông báo cho người sử dụng đất nộp GCN để xác nhận thay đổi. Tuy nhiên, hồ sơ của người xin tách thửa phần nhiều ghi là hiến đất để làm ngõ. Trong khi nội dung “hiến đất” chưa được Luật Đất đai quy định. Hiện có 73 hồ sơ tách thửa trong tình trạng này.
Bảo đảm giải quyết đúng quy định pháp luật
Theo Phó giám đốc Sở TNMT Chu Thanh Lương, việc bảo đảm tiến độ giải quyết hồ sơ cấp GCN cho hộ dân là mục tiêu chung của sở, không riêng đối với trường hợp chia tách thửa. Năm 2020, Sở TNMT tiếp nhận 18 nghìn hồ sơ, trong đó có gần 16 nghìn hồ sơ cấp đổi, cấp lại GCN cho hộ gia đình, cá nhân do các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thụ lý và chuyển về thẩm định, phê duyệt. Mặc dù số hồ sơ tăng, nhưng Sở TNMT bảo đảm 92,8% số hồ sơ được trả kết quả; 2,3% số hồ sơ đang giải quyết; có gần 5% số hồ sơ bị trả về các chi nhánh các quận, huyện để bổ sung và tham vấn ý kiến. Song song với việc bảo đảm tiến độ, Sở TNMT chú trọng quy định pháp luật trong xét cấp GCN cho hộ dân. Đối với những hồ sơ có vướng mắc về việc xác lập ngõ đi mới, Sở TNMT có văn bản tham vấn Tổng cục Đất đai. Ngày 31-12-2020, Tổng cục Đất đai có Công văn số 2963 trả lời Sở TNMT, hướng dẫn tháo gỡ đối với những hồ sơ chủ sử dụng đất ghi nội dung “hiến đất”.
Bên cạnh đó, trên cơ sở tiếp thu các ý kiến của người dân, chính quyền địa phương, Sở TNMT tập trung quán triệt, nâng cao trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật, thái độ ứng xử của viên chức, người lao động tại Văn phòng Đăng ký đất đai và các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai quận, huyện theo hướng chuyên nghiệp, văn minh và hiện đại; thường xuyên tổ chức họp giao ban, tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ; kịp thời thông tin, cập nhật các quy định pháp luật cho viên chức, người lao động để kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh, hạn chế thấp nhất các bức xúc, khiếu nại, kiến nghị của người dân. Về lâu dài, Sở TNMT tăng cường cải cách, hiện đại hóa thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai; cập nhật, chỉnh lý kịp thời, chính xác, đầy đủ biến động thông tin thửa đất trên bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê, sổ theo dõi biến động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường kết nối liên thông với cơ quan thuế để giúp người dân thuận tiện trong làm thủ tục cấp GCN; công khai, minh bạch các thủ tục hành chính, quy trình cấp GCN để người dân nắm rõ, thực hiện./.
Bài và ảnh: Nguyên Mai
