(HPĐT)- Báo cáo mới về tình hình bảo trợ xã hội trên toàn cầu của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) thuộc Liên hợp quốc (LHQ) nêu ra một con số đáng quan ngại, hơn 50% dân số thế giới hiện không tiếp cận được bảo trợ xã hội. Đại dịch COVID-19 góp phần thúc đẩy chính phủ các nước hỗ trợ người dân nhiều hơn. Tuy nhiên, cũng chính từ sự hỗ trợ này tạo ra chênh lệch lớn giữa các quốc gia đòi hỏi có tổng hòa giữa các nguồn lực tài chính và tinh thần đoàn kết quốc tế để hỗ trợ các nước nghèo hơn.
Dân số đông là một thách thức đối với hệ thống an sinh xã hội của Ấn Độ. Ảnh: World Bank
Thực trạng đáng quan ngại
Theo báo cáo của ILO, thế giới hiện có 4,1 tỷ người đang không nhận được bất cứ hình thức bảo trợ xã hội nào bao gồm cả việc tiếp cận chăm sóc sức khỏe và bảo đảm thu nhập. Cùng với đó là các biện pháp hỗ trợ đặc biệt cho tuổi già, thất nghiệp, ốm đau, tàn tật, gặp tai nạn lao động, thai sản hoặc mất đi người trụ cột chính trong gia đình, cũng như hỗ trợ bổ sung cho các gia đình có con nhỏ… Báo cáo của ILO cho thấy, trong năm 2020, chỉ có 46,9% dân số toàn cầu được hưởng lợi từ ít nhất một trong số những biện pháp bảo vệ nêu trên. Tỷ lệ thấp này được duy trì ngay cả khi việc tiếp cận chăm sóc y tế và thất nghiệp chứng minh mối liên quan chặt chẽ hơn bao giờ hết trong bối cảnh dịch COVID-19.
Các quốc gia chi trung bình 12,8% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho công tác bảo trợ xã hội, không bao gồm khoản chăm sóc y tế. Tuy nhiên, mức chi tiêu này giữa các nước cũng có sự khác biệt đáng kể. Trong khi các quốc gia giàu có chi 16,4% GDP cho công tác bảo trợ xã hội, mức chi này ở một số nước thu nhập thấp chỉ là 1,1%. Bên cạnh đó, đại dịch COVID-19 có thể dễ dàng làm trầm trọng thêm sự chênh lệch này.
Báo cáo của ILO chỉ ra rằng nhu cầu ngày càng tăng đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và các biện pháp bảo đảm thu nhập trong thời kỳ đại dịch COVID-19 khiến các chi phí cho bảo trợ xã hội cơ bản vượt trần đối với những nền kinh tế bị khủng hoảng. Báo cáo cũng cho thấy để bảo đảm ít nhất một mức an sinh xã hội cơ bản, các quốc gia có mức thu nhập trên mức trung bình cần đầu tư thêm 750,8 tỷ USD/năm - tương đương 3,1% GDP của những nước này. Trong khi đó, các nước thu nhập thấp cần đầu tư thêm 77,9 tỷ USD/năm - tương đương 15,9% GDP.
Những giải pháp tổng hòa
Giám đốc ILO Guy Ryder đánh giá, đại dịch COVID-19 cho thấy công tác bảo trợ xã hội có vai trò quan trọng ra sao trong cách ứng phó của các quốc gia trên khắp thế giới. Nếu không có sự mở rộng ồ ạt và nhanh chóng của bảo trợ xã hội trong cuộc khủng hoảng COVID-19, tác động của đại dịch này chắc chắn sẽ còn tồi tệ hơn rất nhiều so với hiện nay.
Theo ông Ryder, đánh giá mới này đối với các biện pháp bảo trợ xã hội mang lại "những tia sáng lạc quan giữa sự tàn phá của đại dịch". Đây là thời điểm quan trọng để kiểm soát đại dịch, nhằm xây dựng các hệ thống bảo trợ xã hội dựa trên quyền lợi.
Nhiều chuyên gia cho rằng, để xây dựng các hệ thống có thể mang lại những kết quả tích cực đòi hỏi có sự tổng hòa giữa các nguồn lực tài chính và tinh thần đoàn kết quốc tế lớn hơn, đặc biệt là với sự hỗ trợ dành cho các nước nghèo hơn. Những lợi ích có được từ đó sẽ vượt ra ngoài phạm vi lãnh thổ quốc gia để mang lại lợi ích toàn cầu./.
QUANG HUY (tổng hợp )Theo ILO, châu Âu và Trung Á là những khu vực có tỷ lệ bao phủ bảo trợ xã hội cao nhất, với 84% dân số được hưởng ít nhất một hình thức bảo trợ xã hội. Tiếp đó là châu Mỹ, với mức bao phủ bảo trợ xã hội 64,3%. Khoảng 44% số người dân sống ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và 40% số người dân ở các quốc gia Arab được hưởng ít nhất một chế độ bảo trợ xã hội, trong khi tỷ lệ này ở châu Phi chỉ là 17,4%.
