Khắc phục tình trạng người vi phạm giao thông chống đối lực lượng chức năng: Cần xử lý nghiêm

Cảnh sát giao thông kiểm tra phương tiện trên đường 356 (quận Hải An).

Lái xe không chấp hành hiệu lệnh kiểm tra của lực lượng chức năng, cố tình điều khiển xe ô- tô lao vào tổ công tác khiến một chiến sĩ cơ động của Công an tỉnh Bắc Giang tử vong. Vụ việc vừa xảy ra tại địa phận huyện Yên Dũng (tỉnh Bắc Giang) một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động tình trạng chống người thi hành công vụ ngày càng diễn biến phức tạp.

Tái diễn vi phạm nguy hiểm

Chiều 14-9, trên đường cao tốc Hà Nội- Bắc Giang, thuộc địa phận huyện Yên Dũng (tỉnh Bắc Giang), tài xế điều khiển xe ô tô khách mang BKS 29B-501.64 được tổ công tác của Công an tỉnh Bắc Giang yêu cầu dừng xe. Nhưng sau khi giảm tốc độ, tấp vào lề đường một đoạn ngắn, lái xe bất ngờ tăng tốc lao thẳng về phía tổ công tác và đâm, hất trung sĩ Nguyễn Văn Mạnh lên nắp capo của xe. Sau đó, trung sĩ Mạnh ngã xuống đường, bị ô tô chèn qua dẫn tới tử vong.

Thông tin liên quan đến hành vi chống đối người thi hành công vụ của lái xe kể trên ngay lập tức trở thành chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn về giao thông. Trong đó, chủ yếu là các ý kiến lên án, cho rằng hành vi của lái xe thể hiện ý thức coi thường pháp luật, xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính, đe dọa tính mạng, sức khỏe của người thi hành công vụ, cần phải nghiêm trị.

Trước đó, cũng từng xảy ra nhiều vụ chống đối người thi hành công vụ tương tự. Cụ thể, ngày 8-7, Lê Xuân Hùng điều khiển xe ô tô BKS 90A-071.35 cũng đâm bị thương một cảnh sát giao thông của Công an thành phố Hà Nội sau khi được ra tín hiệu yêu cầu dừng xe. Tại Hải Phòng, hồi tháng 8-2019, một thanh tra Giao thông- Vận tải cũng bị lái xe tải mang BKS 77C-107.09 đâm vào, buộc phải bám vào cabin buồng lái với quãng đường gần 3 km.

Có thể thấy, nguyên nhân dẫn tới tình trạng người vi phạm giao thông cố tình chống người thi hành công vụ xuất hiện ngày càng nhiều là do một bộ phận người điều khiển phương tiện cơ giới thiếu đạo đức, không chấp hành nghiêm túc pháp luật. Trong khi đó, quy định về mức phạt với hành vi chống người thi hành công vụ chưa thật sự nghiêm khắc. Theo quy định tại khoản 5, điều 5, Nghị định 100/2019/NĐ-CP của Chính phủ về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ, đường sắt quy định phạt tiền từ 3 - 5 triệu đồng đối với người điều khiển ô tô không chấp hành hiệu lệnh, hướng dẫn của người điều khiển giao thông hoặc người kiểm soát giao thông. So với mức phạt hành chính từ 30 triệu đến 40 triệu đồng đối với một số lỗi vi phạm như người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia, ma túy thì mức phạt không chấp hành hiệu lệnh thấp hơn nhiều. Bởi vậy, nhiều lái xe vẫn cố tình chống đối, không chấp hành hiệu lệnh của lực lượng chức năng với hy vọng "thông chốt" để khỏi mất tiền phạt nặng.

Tăng cường xử phạt “nguội”

Các vụ việc người điều khiển phương tiện vi phạm giao thông chống người thi hành công vụ  dẫn đến nhiều hậu quả đáng tiếc. Nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương, thậm chí tử vong. Bởi vậy, việc ngăn chặn, xử lý những trường hợp chống người thi hành công vụ là rất cần thiết và cần phải áp dụng những chế tài nghiêm minh để ngăn chặn những hành vi tương tự. Luật sư Đoàn Văn Trường, Trưởng Văn phòng luật sư An Minh (Đoàn Luật sư thành phố) cho rằng, nếu có căn cứ cho thấy người lái xe cố tình không chấp hành hiệu lệnh, lao thẳng xe vào phía người thi hành công vụ, nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm cho người thi hành công vụ nhưng vẫn cố ý thực hiện, thì hành vi của lái xe có dấu hiệu cấu thành tội giết người. Theo quy định tại điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015, chủ thể hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người với nhiều tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự như sử dụng phương tiện nguy hiểm, có tính chất côn đồ với người thi hành công vụ. Với hành vi này, người phạm tội có thể đối diện với mức hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.

Bên cạnh đó, để bảo đảm an toàn, lực lượng chức năng cũng cần đa dạng hóa các hình thức xử lý những phương tiện vi phạm giao thông, tập trung vào việc xử phạt nguội. Theo khoản 8, điều 80, Nghị định 100 của Chính phủ quy định đối với trường hợp hành vi vi phạm hành chính được phát hiện thông qua việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ mà cơ quan chức năng chưa dừng ngay được phương tiện để xử lý, cơ quan chức năng gửi thông báo yêu cầu chủ phương tiện và cá nhân, tổ chức có liên quan (nếu có) đến trụ sở để giải quyết vụ việc vi phạm; chủ phương tiện có nghĩa vụ phải hợp tác với cơ quan chức năng để xác định đối tượng đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm. Trường hợp chủ phương tiện là cá nhân, nếu không hợp tác với cơ quan chức năng, không chứng minh hoặc không giải trình được mình không phải là người đã điều khiển phương tiện thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị xử phạt theo quy định đối với hành vi vi phạm được phát hiện.

Với cơ sở pháp lý như trên, lực lượng chức năng có đủ căn cứ để xác minh, xử lý phạt nguội đối với các hành vi vi phạm giao thông. Do vậy, lực lượng cảnh sát, thanh tra giao thông, khi làm nhiệm vụ trên các tuyến đường có ô tô chạy với vận tốc cao, nên áp dụng công nghệ để xử phạt nguội các hành vi vi phạm hoặc thực hiện các biện pháp ngăn chặn phù hợp, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho lực lượng thực thi nhiệm vụ, cũng như người cùng tham gia giao thông, không để xảy ra các vụ việc đáng tiếc.