Khắc phục tình trạng quản lý chồng chéo, không rõ trách nhiệm

Thức ăn đường phố vẫn được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Ảnh: Trung Kiên

- Ông đánh giá như thế nào về việc thực hiện các quy định bảo đảm ATVSTP trên địa bàn thành phố hiện nay?

- Xác định ATVSTP là vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, thời gian qua, công tác bảo đảm ATVSTP luôn được sự quan tâm sát sao của các cấp chính quyền, ngành, đơn vị, trong đó có công tác thanh, kiểm tra ATVSTP. Trong Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2017, các đoàn thanh, kiểm tra trên địa bàn thành phố xử phạt 135 cơ sở vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm, với tổng số tiền gần 500 triệu đồng.

Thực tế cho thấy, ý thức chấp hành các quy định về ATVSTP của một bộ phận chủ cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống trên địa bàn thành phố còn nhiều hạn chế. Đơn cử, có đến hơn 50% số cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống vi phạm ít nhất 1 trong 10 tiêu chuẩn về ATVSTP như: diện tích kinh doanh nhỏ hẹp, chủ yếu tận dụng nhà ở làm nơi sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm; địa điểm nằm gần đường xá bụi bặm, bãi rác thải, khu vực ô nhiễm; sử dụng dụng cụ chế biến chung cho cả thực phẩm sống và thức ăn đã nấu chín; không sử dụng bao tay, trang phục bảo hộ khi chế biến thức ăn; lạm dụng phụ gia thực phẩm không rõ nguồn gốc… Điều này ảnh hưởng đến sức khoẻ người sử dụng Đáng chú ý, có trường hợp bị xử phạt nhiều lần vẫn ngang nhiên tái phạm như cơ sở tái chế mỡ tại phường Văn Đẩu, quận Kiến An 3 lần vi phạm.

Một nguyên nhân nữa là do tập quán, thói quen ăn uống của người dân ở một số địa phương còn lạc hậu, như: ăn tiết canh sống, ăn gỏi sống, uống rượu nấu thủ công mất vệ sinh… dẫn đến các vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra trong thời gian qua.

- Vậy trở ngại lớn nào khiến chất lượng thanh, kiểm tra chưa cao?

- Phải thừa nhận rằng, công tác thanh, kiểm tra ATVSTP trên địa bàn thành phố còn chồng chéo chưa phù hợp. Các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống hiện do 3 ngành Y tế, Công Thương, Nông nghiệp - Phát triển nông thôn và UBND quận, huyện, xã, phường quản lý theo phân cấp. Chi cục ATVSTP thành phố chỉ có chức năng thanh, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm chức năng, nước uống đóng chai, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói, chứa đựng thực phẩm… Chế tài xử phạt chưa cao khiến nhiều chủ cơ sở “nhờn” pháp luật, vi phạm và cố tình không nộp phạt. Trong khi cơ quan chức năng không đủ thẩm quyền buộc họ đóng cửa, đình chỉ hoạt động hoặc khởi tố hình sự. Nguyên nhân là nhiều xã, phường, lực lượng thanh, kiểm tra còn mỏng, chuyên môn nghiệp vụ còn thiếu, yếu, trang thiết bị phục vụ hoạt động thanh, kiểm tra không đáp ứng yêu cầu thực tế. Thậm chí, có nơi không có cán bộ chuyên trách về an toàn thực phẩm, trong khi số lượng cơ sở nhỏ lẻ, tự phát rất lớn khiến công tác thanh, kiểm tra, xử lý vi phạm gặp khó khăn.

- Chi cục ATVSTP thành phố có những biện pháp nào góp phần bảo đảm ATVSTP?

- Chúng tôi cho rằng quan trọng nhất là nâng cao ý thức người sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm. Bởi, chế tài xử phạt dù cao đến mấy nhưng nếu ý thức chủ cơ sở không được nâng lên, việc xử lý vi phạm như “nước đổ lá khoai”. Do đó, Chi cục ATVSTP thành phố tiếp tục tăng cường phối hợp các ban, ngành, đoàn thể, công đoàn các khu công nghiệp tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm đối với người sản xuất, kinh doanh, chế biến, nhấn mạnh đến việc không vì chạy theo lợi nhuận mà bán rẻ lương tâm, đạo đức con người. Mỗi đối tượng có hình thức truyền thông phù hợp, đặc biệt chú trọng truyền thông tại khu du lịch, nhằm xây dựng hình ảnh du lịch thành phố Cảng an toàn, thân thiện.

Chi cục ATVSTP thành phố tham mưu Sở Y tế công khai tên, địa chỉ cơ sở vi phạm trên phương tiện truyền thông; đình chỉ, đóng cửa vĩnh viễn các cơ sở vi phạm nhiều lần; khởi tố hình sự đối với chủ cơ sở vi phạm nghiêm trọng các quy định về an toàn thực phẩm…

- Ông có lời khuyên gì giúp người dân yên tâm hơn khi sử dụng thực phẩm?

- Trước thông tin nhiễu về thực phẩm không an toàn như hiện nay, người dân cần có cách nhìn nhận đúng về các thông tin được tiếp cận cũng như lựa chọn nguồn thực phẩm phù hợp bữa ăn gia đình mình.

Người dân nên sử dụng thực phẩm rõ nguồn gốc nơi sản xuất và được chứng nhận về an toàn thực phẩm... Hiện nay, trên địa bàn thành phố có hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, chuỗi cửa hàng nông sản, thực phẩm sạch được cấp phép đa dạng về chủng loại, đáp ứng đủ nhu cầu. Tuy giá cao hơn so với chợ dân sinh nhưng bảo đảm an toàn, có hoá đơn rõ ràng, làm căn cứ để người dân bảo vệ quyền lợi trước pháp luật. Người dân không tiếp tay cho hành vi sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm bằng cách không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, vì sức khoẻ bản thân và gia đình.

Khách du lịch nên lựa chọn những cơ sở lưu trú, dịch vụ ăn uống uy tín, được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, không sử dụng thực phẩm, thức ăn đường phố, không rõ nguồn gốc một cách dễ dãi, tuỳ tiện. Không nên sử dụng thực phẩm chưa qua xử lý nhiệt, nhất là thuỷ hải sản, nhóm thực phẩm được khuyến cáo có chứa độc tố tự nhiên, thực phẩm chế biến có hiện tượng ôi thiu, hư hỏng. Nếu phát hiện cơ sở kinh doanh thực phẩm không an toàn hay khi có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm, cần báo ngay với chính quyền hoặc cơ quan y tế địa phương.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Thanh Hà