(HPĐT)- Năm 2023, thành phố có 157 lượt tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS) trên 10 ngày và có 31 tàu vượt ranh giới cho phép trên biển. Tình trạng này không được khắc phục triệt để sẽ tiềm ẩn nguy cơ tàu cá bị bắt giữ do vi phạm vùng biển nước ngoài, nhất là đợt thanh tra lần thứ 5 của Ủy ban châu Âu (EC) tới gần.
Lực lượng chức năng kiểm tra việc duy trì hoạt động thiết bị VMS trên tàu cá. Ảnh: TRUNG KIÊN
Nhiều vướng mắc cần được khắc phục
Thông tin từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, năm 2023, 100% số tàu cá (323/323) có chiều dài từ 15 m trở lên trên địa bàn thành phố được lắp đặt VMS. Thiết bị VMS lắp đặt trên tàu cá giúp cơ quan chức năng kiểm soát hành trình hoạt động trên biển của tàu (vị trí tàu, hướng đi trên biển); chủ động nắm bắt, xác minh thông tin để triển khai công tác tìm kiếm, cứu hộ và cứu nạn. Mặt khác, thiết bị này giúp lực lượng chức năng phát hiện tàu cá bị mất kết nối, từ đó xác định và làm rõ nguyên nhân để khắc phục, xử lý. Tuy nhiên, thực tế quá trình vận hành thiết bị VMS đối với tàu cá nảy sinh những vướng mắc, chưa được khắc phục triệt để, dẫn tới việc nhiều tàu cá mất kết nối thông tin khi đánh bắt trên biển. Trước thực trạng trên, năm 2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có Văn bản số 5628/BNN-KN đề nghị thành phố khẩn trương xác minh 59 tàu mất kết nối dài ngày trên 6 tháng và 29 tàu mất kết nối trên 10 ngày.
Là một trong những chủ tàu bị xử phạt số tiền 25 triệu đồng do không duy trì tín hiệu VMS khi hoạt động trên biển năm 2023, ngư dân Đinh Văn Toản, chủ tàu HP- 90846TS bày tỏ đồng tình với việc xử lý nghiêm trường hợp chủ tàu, thuyền trưởng cố tình tắt thiết bị VMS. Nhưng theo ông Toản, có lúc thiết bị VMS mất kết nối, chủ tàu, thuyền trưởng không biết. Ngoài ra, có trường hợp, thiết bị VMS bị hư hỏng, mất kết nối ngoài biển không rõ nguyên nhân, trong khi ngư dân không thể đưa tàu về bờ vì tốn kém chi phí. Chủ tàu mong muốn các cơ quan chức năng xem xét, xử lý linh hoạt, hợp lý nếu tàu được xác định đánh bắt trong vùng biển hợp pháp. Còn ngư dân Đinh Khắc Xề, chủ tàu HP-90765 TS giãi bày: “Năm 2023, tôi khá bất ngờ khi tàu được xác định mất kết nối VMS khi đang hoạt động trên biển dù thiết bị không ngắt kết nối. Tàu vươn khơi, mỗi chuyến biển thường kéo dài 2- 3 tháng, thiết bị VMS được mở 24/24 giờ, nhưng có khu vực tàu hoạt động sóng yếu, mạng chập chờn dẫn tới thiết bị VMS trục trặc, hoặc mất kết nối mà không biết”.
Theo lãnh đạo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), hệ thống giám sát tàu cá tại Chi cục trực 24/7. Do đó, với tàu cá mất kết nối từ 6 giờ trở lên, trực ban sẽ thông báo và hướng dẫn các chủ tàu, thuyền trưởng kiểm tra khắc phục. Với tàu cá hoạt động gần ranh giới với nước ngoài mất kết nối, đơn vị thông báo lực lượng kiểm ngư, biên phòng, chính quyền địa phương liên lạc qua hệ thống thông tin chuyên ngành và xác minh xử lý khi tàu về bờ.
Không để tàu cá mất kết nối VMS
Là một trong những địa phương có nhiều tàu cá vươn khơi, Chủ tịch UBND xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) Phạm Văn Khải cho biết, đối với những chủ tàu vi phạm có đủ căn cứ xử phạt, địa phương phối hợp cơ quan chức năng ra quyết định xử lý vi phạm hành chính. Góp phần ngăn chặn tình trạng tàu cá mất kết nối VMS, địa phương đẩy mạnh việc tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh của xã, tại khu neo đậu Mắt Rồng về quy định, yêu cầu duy trì hoạt động của thiết bị VMS, mức xử phạt nếu vi phạm quy định khai thác IUU. Địa phương đề nghị Liên tập đoàn đánh cá biển Nam Triệu thường xuyên nhắc nhở chủ tàu, thuyền trưởng không vượt quá ranh giới, vi phạm vùng biển nước ngoài dẫn tới bị bắt giữ, ảnh hưởng đến hình ảnh đất nước, hoạt động khai thác thủy sản.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh thông tin, với quyết tâm không để xảy ra tình trạng tàu cá của ngư dân thành phố mất kết nối VMS, từ nay đến khi Đoàn Thanh tra của EC sang Việt Nam thanh tra lần thứ 5 (dự kiến tháng 4-2024), Sở yêu cầu Chi cục Thủy sản, Ban quản lý Cảng cá, bến cá phối hợp UBND các quận, huyện ven biển rà soát nhanh trường hợp tàu mất kết nối thiết bị VMS và xử lý vi phạm mức cao nhất; công khai trường hợp vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng. Sở tham mưu UBND thành phố đề nghị các lực lượng thực thi luật pháp trên biển như: Cảnh sát biển Vùng 1, Kiểm ngư Vùng 1, Hải quân Vùng 1… tăng cường kiểm soát, có mặt trên vùng biển để kịp thời ngăn chặn chủ tàu cá có ý định vượt ranh giới biển, vi phạm khai thác vùng biển nước ngoài. Ngành phối hợp thực hiện nhanh việc hỗ trợ thuê bao dịch vụ thiết bị VMS theo Nghị quyết 13/2020/NQHĐND thành phố, giúp ngư dân thấy lợi ích và trách nhiệm của việc duy trì hoạt động thiết bị VMS.
BÀI: VĂN CƯỜNG
