(HPĐT)- Theo thống kê, tổng hợp nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp đăng ký với Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội), năm 2023, trên địa bàn thành phố thiếu gần 1.000 lao động ngành cơ khí, chủ yếu ở khối doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do “cung không đủ cầu” nên tình trạng cạnh tranh lao động ở lĩnh vực này vẫn cam go.

Công nhân cơ khí Công ty CP đầu tư Mỹ Phát trong ca sản xuất.
Trải thảm đỏ” vẫn khó tìm lao động
Nhiều doanh nghiệp vừa, nhỏ “nới” tiêu chí độ tuổi để tuyển đủ lao động ngành cơ khí, nhưng vẫn khó đạt mục tiêu. Theo Trưởng Phòng Nhân sự, Công ty CP cơ điện lạnh Minh Ngân (đơn vị chuyên sản xuất, thi công hệ thống điều hòa thông gió, trụ sở tại xã An Đồng, huyện An Dương) Phạm Văn Tiến, đơn vị có nhu cầu tuyển 2 kỹ sư cơ khí, 2 nhân viên kỹ thuật điện lạnh..., từ 20-45 tuổi, với yêu cầu trình độ đại học đúng chuyên ngành, mức thu nhập trung bình từ 10-15 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, hơn 1 tháng nay, công ty không nhận được hồ sơ ứng tuyển. Đây cũng là tình cảnh tương tự của nhiều doanh nghiệp như: Công ty TNHH PHIHONG Việt Nam, Công ty TNHH sản xuất thương mại, dịch vụ và thiết bị điện Minh Đức, Công ty TNHH thương mại và dịch vụ ô tô Việt Phát, Công ty TNHH chế tạo máy Eba...
Nguyên nhân do ngày càng ít người theo học, làm việc trong lĩnh vực cơ khí. Tại một số xưởng đào tạo nghề của Trường trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Hải Phòng, Trường cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng..., lèo tèo học viên đăng ký học nghề này. Là một trong số 6 học viên đang theo học hệ 9+, lớp cắt gọt kim loại của Trường cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng, học viên Đào Hải Lâm (ở xã Chiến Thắng, huyện An Lão) cho biết: “Theo học ngành này, em được hỗ trợ toàn bộ chi phí học nghề, được hỗ trợ kinh phí đi lại. Nhưng em chưa chắc theo nghề vì điều kiện công việc khắc nghiệt, vất vả, độc hại, nhiều rủi ro. Nếu tìm được công việc có thu nhập tốt, em sẵn sàng chuyển đổi nghề”.
Đó không chỉ là suy nghĩ của học viên, trăn trở của nhiều bậc cha mẹ khi định hướng nghề nghiệp cho con em theo học ngành cơ khí, mà còn là băn khoăn của nhiều lao động trong lĩnh vực này. Trưởng Phòng Tư vấn- Giới thiệu việc làm (Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng) Phan Thị Yến nhận xét, ngành, nghề cơ khí khá đặc thù bởi môi trường làm việc khắc nghiệt (thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với bụi, khói, tiếng ồn...). Do đó, trong quá trình phỏng vấn, khảo sát, cán bộ Trung tâm ghi nhận nhiều lao động đã gắn bó nghề cắt, gọt kim loại từ 7-10 năm mong muốn chuyển đổi công việc phù hợp, nhẹ nhàng hơn như: lắp ráp linh kiện điện tử, vận tải, đóng gói hàng hóa...
Giữ lao động bằng cơ chế ưu đãi
Để giải quyết bài toán thiếu hụt lao động cơ khí, nhiều doanh nghiệp chú trọng thực hiện các cơ chế ưu đãi để giữ chân lao động. Theo Giám đốc Công ty CP đầu tư Mỹ Phát Lê Ngọc Mai, doanh nghiệp đang sử dụng hơn 10 lao động trong lĩnh vực cơ khí, cắt gọt kim loại. Đối với đội ngũ lao động kỹ thuật trực tiếp, đơn vị luôn ưu tiên thực hiện chế độ lương, hỗ trợ chuyên cần đầy đủ, đúng kỳ, đạt mức trung bình 10-12 triệu đồng/tháng, cao hơn thu nhập của một số lao động ở bộ phận khác.
Quản lý Xưởng máy, Công ty TNHH chế tạo máy Eba (Khu công nghiệp Nhật Bản- Hải Phòng) Nguyễn Đức Hiệp cho biết: Bên cạnh cơ chế cam kết nhận sinh viên các trường: Cao đẳng Bách nghệ Hải Phòng, Cao đẳng Bách khoa Hà Nội..., đến doanh nghiệp thực tập, tiếp nhận học viên đủ điều kiện vào làm việc, công ty chú ý cải thiện điều kiện lao động của kỹ sư cơ khí, tạo điều kiện để người lao động học ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ tiên tiến, nâng cao nghiệp vụ ở nước ngoài từ 3-6 tháng. Các cơ chế này nhằm nâng cao tính cạnh tranh, thu hút người lao động.
Tuy nhiên, đây mới là giải pháp tình thế. Vấn đề căn cơ, có ý nghĩa quyết định là thu hút được người học ngành này. Theo Phó giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền, để sẵn sàng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp- lĩnh vực thế mạnh của thành phố, Sở thường xuyên giám sát các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc áp dụng đúng, đủ chính sách miễn giảm học phí đối với một số nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm ở trình độ trung cấp, cao đẳng (theo Thông tư số 05 của Bộ Lao độngThương binh và Xã hội). Đồng thời, Sở chủ động, tích cực tham gia bổ sung, hoàn thiện Đề án chính sách đặc thù về cơ chế, hỗ trợ đào tạo một số nghề trên địa bàn thành phố (trong đó có nghề hàn, điện tử...), trình HĐND thành phố xem xét trong thời gian tới.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI