Khắc phục tình trạng thiếu lao động sản xuất nông nghiệp: Ứng dụng cơ giới hóa, khoa học công nghệ

Xã Mỹ Đức (huyện An Lão) tích cực ứng dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp để tiết kiệm nhân lực.

Nhiều lao động ly nông

 Xã Trường Thành (huyện An Lão) gần đây có tốc độ đô thị hóa nhanh vì gần Khu công nghiệp Tràng Duệ. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Văn Miện cho biết, trước đây, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông, hiện 80-90% số người dân có xu hướng xin làm việc tại các khu công nghiệp hoặc kinh doanh dịch vụ nhà trọ, buôn bán quanh khu công nghiệp. Vì vậy, lực lượng sản xuất nông nghiệp tại địa phương giờ chỉ còn 10- 20%, diện tích ruộng bỏ hoang cũng gia tăng…

 Do nhiều lao động nông nghiệp ly nông nên việc sản xuất nông nghiệp tại các địa phương gặp nhiều khó khăn. Theo Bí thư Đảng ủy, kiêm Trưởng thôn 3, xã Bắc Sơn (huyện An Dương), người dân để ruộng hoang hóa, không canh tác. Những gia đình còn ít ruộng cũng chỉ sản xuất cầm chừng, không có sự quan tâm đầu tư nên hiệu quả sản xuất kém. Cùng với đó, một số địa phương chỉ còn người lao động cao tuổi, khó chỉ đạo xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Chủ tịch UBND xã An Tiến (huyện An Lão) Bùi Văn Bút thông tin, trước đây, xã chỉ đạo trồng cây vụ đông sau khi thu hoạch lúa mùa sớm, nhưng hiện nay, diện tích ruộng để hoang hóa khá nhiều, vận động nông dân sản xuất nông nghiệp khó khăn nên xã cũng không tập trung chỉ đạo thực hiện kế hoạch trồng cây vụ đông.

Một số doanh nghiệp, tổ chức có vốn và tâm huyết đầu tư sản xuất nông nghiệp tại địa phương cũng loay hoay với bài toán bảo đảm nguồn nhân lực để sản xuất. Theo Giám đốc Công ty TNHH Thuận Lợi Nguyễn Văn Thuận, doanh nghiệp có 30 ha đất canh tác lúa rươi ở xã Ngũ Phúc (Kiến Thụy) do đồng trũng không thể áp dụng cơ giới hóa nên phải thuê lao động cấy thủ công là người cao tuổi trong thôn, phải trả công cao 300- 400 nghìn đồng/ngày khiến chi phí sản xuất tăng theo, doanh nghiệp không còn lãi.

Theo Phó chủ tịch UBND xã Đại Bản (huyện An Dương) Nguyễn Văn Mạnh, nguyên nhân thiếu hụt lao động nông nghiệp là do gần đây một số địa phương quy hoạch khu, cụm công nghiệp nên nhiều lao động nông nghiệp có xu hướng dịch chuyển làm công nhân trong các khu, cụm công nghiệp. Cùng với đó, sản xuất nông nghiệp thu nhập thấp, lại nhiều rủi ro nên khó khuyến khích được lao động thiết tha với đồng ruộng. Nhiều lao động trẻ lập nghiệp ở địa phương gặp khó khăn trong việc tiếp cận cơ chế chính sách, thiếu kinh nghiệm, hiệu quả sản xuất không cao nên không ít trường hợp thời gian đầu tham gia sản xuất nông nghiệp nhưng sau đó lại bỏ đi làm nghề khác.

Linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành

Hải Phòng đang triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, trong đó tiêu chí số 13 bắt buộc các xã quan tâm chỉ đạo tổ chức sản xuất nông nghiệp và kinh tế nông thôn. Vì vậy, trong điều kiện khó khăn về nhân lực phục vụ sản xuất nông nghiệp, các xã xác định phải thật sự linh hoạt trong công tác chỉ đạo, điều hành để sản xuất nông nghiệp ổn định. Phó chủ tịch UBND xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy) Nguyễn Thị Hằng thông tin, lãnh đạo xã phải trực tiếp cùng với các trưởng thôn vận động các hộ bỏ ruộng hoang dồn thành các vùng sản xuất tập trung do thôn, xã quản lý, sau đó địa phương sẽ điều tiết nguồn nhân lực bằng các tổ sản xuất, tích cực ứng dụng cơ giới hóa để giảm nhân lực…

 Giải pháp để bảo đảm nhân lực phục vụ sản xuất mà các xã hiện đang áp dụng nhiều nhất là tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, đưa cơ giới hóa nhanh, đồng bộ vào sản xuất để tiết kiệm nguồn nhân lực. Giám đốc HTX nông nghiệp Tân Tiến (huyện An Dương) Nguyễn Văn Hinh cho hay, nhiều năm qua, HTX làm dịch vụ các loại máy cơ giới hóa, vận động người dân ứng dụng trong các khâu sản xuất, đồng thời HTX cũng tích cực thu gom ruộng bỏ hoang sản xuất bằng các loại máy cơ giới hóa hiệu quả giúp nông dân gắn bó hơn với sản xuất nông nghiệp.

 Qua kiểm tra thực tế sản xuất nông nghiệp tại các huyện, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nguyễn Ngọc Tuất đề nghị, các địa phương cần tiếp tục tích cực phối hợp với cơ quan chức năng của Sở vận động người dân ứng dụng cơ giới hóa vào sản xuất, tuyên truyền, xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp tiên tiến, hiện đại. Sở sẽ tăng cường phối hợp cơ quan chức năng, giúp bà con tiếp cận cơ chế chính sách ưu đãi nông nghiệp để đầu tư mua máy móc, thiết bị sản xuất nông nghiệp.

Để tìm giải pháp cho bài toán thiếu nhân lực sản xuất nông nghiệp, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam cho biết, từ năm 2022 đến nay, Trung tâm thành lập và đưa vào hoạt động Tổ khuyến nông cộng đồng. Trong điều kiện nguồn nhân lực địa phương còn thiếu, tổ khuyến nông cộng đồng sâu sát cơ sở, tập huấn cho nông dân kỹ thuật sản xuất, dịch vụ một số loại vật tư thiết yếu giúp bà con sản xuất thuận tiện, đồng thời hướng dẫn sản xuất hiệu quả theo hướng “cầm tay chỉ việc”…