(HPĐT)- Dù chưa thiếu thuốc, vật tư y tế đến mức trầm trọng như nhiều bệnh viện trên cả nước, nhưng nếu tình trạng này kéo dài, công tác khám, chữa bệnh của các bệnh viện tuyến thành phố gặp khó khăn, người bệnh chịu thiệt thòi về quyền lợi.

Thiếu thuốc, vật tư y tế gây khó khăn cho các cơ sở y tế trong công tác khám, chữa bệnh.
Trong ảnh: Các bác sĩ Khoa Tai mũi họng (Bệnh viện hữu nghị Việt - Tiệp) thực hiện điều trị khôi phục chức năng cho người bệnh.
Nhiều đơn vị thiếu thuốc, vật tư y tế
Chị Hoàng Thị Thương, ở xã Vĩnh An (huyện Vĩnh Bảo) có con đang điều trị viêm phổi tại Khoa Tự nguyện B (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng). Trước đó, cháu từng bị viêm phổi, điều trị kháng sinh 5 ngày tại bệnh viện nhưng tình trạng bệnh không thuyên giảm nên đề nghị được sử dụng thuốc ngoài danh mục của BHYT. Lần tái nhiễm này, chị cũng yêu cầu sử dụng thuốc tương tự nhưng bác sĩ cho biết, hiện bệnh viện không còn loại thuốc này. Chị Thương chấp nhận sử dụng thuốc có cùng hoạt chất và sức khỏe của con chị có tiến triển hơn. Tuy nhiên, suốt 1 tuần con nằm viện, chị Thương phải tự mua kim luồn để lấy ven tiêm cho con. “Bác sĩ giải thích kim luồn theo diện BHYT chỉ dùng đối với trường hợp cấp cứu, trẻ sơ sinh, còn các trường hợp khác đều phải chung tay, chia sẻ với bệnh viện trong lúc khó khăn này”, chị Thương cho biết.
Thông tin về việc thiếu thuốc, vật tư y tế phục vụ khám, chữa bệnh, Ths.BS chuyên khoa 2 Trần Thị Ngọc Hòa, Phó giám đốc Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng thừa nhận, hiện bệnh viện đáp ứng cơ bản các loại thuốc điều trị bệnh thông thường, thuốc cấp cứu, còn một số thuốc điều trị ngoài danh mục BHYT, thuốc chống dị ứng, vật tư như kim luồn theo diện BHYT đang thiếu vì nguồn cung khan hiếm. Do đó, bệnh viện thực hiện một số giải pháp tạm thời như kêu gọi gia đình người bệnh tự mua để sử dụng hoặc sử dụng các nguồn tài trợ của bệnh viện để mua thuốc, vật tư y tế phục vụ người bệnh nghèo. Trong khi đó, một số loại thuốc trước đây bệnh viện mua dự trù để điều trị người bệnh mắc COVID-19, nay số người bệnh này giảm, muốn xin chuyển sang điều trị bệnh thông thường nhưng BHYT yêu cầu xuất toán phần chênh lệch. Cụ thể, muốn sử dụng số thuốc này, bệnh viện phải bù khoản chênh lệch giá nếu giá thuốc hiện nay thấp hơn giá thời điểm bệnh viện mua. Nếu không, BHYT yêu cầu bệnh viện sử dụng thuốc trong gói thầu mới, dẫn đến nguy cơ thuốc đã mua phải bỏ đi dù còn thời hạn sử dụng. Vì thế, bệnh viện có văn bản đề nghị Sở Y tế hướng dẫn, trao đổi với cơ quan BHYT để được sử dụng số thuốc trên, tránh lãng phí.
Không chỉ Bệnh viện Trẻ em phải đối mặt với tình trạng trên, TS.BS Nguyễn Bá Phước, Giám đốc Bệnh viện Kiến An cho biết, bệnh viện đang cố gắng mua thuốc cơ bản phục vụ điều trị bệnh cấp bách, cấp cứu người bệnh theo hình thức chỉ định thầu hoặc lập dự toán và tổ chức đấu thầu theo quy định. Nhưng một số thuốc điều trị chuyên khoa sâu, thuốc dùng trong lĩnh vực y học cổ truyền hiện thiếu nên phải chờ các gói thầu quốc gia hoặc phê duyệt gói thầu mua sắm tập trung của Sở Y tế, UBND thành phố. Còn theo PGS.TS Lê Minh Quang, Giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt - Tiệp, thiếu thuốc, vật tư y tế hiện là tình trạng chung của các cơ sở điều trị. Đối với Bệnh viện hữu nghị Việt - Tiệp, khó nhất hiện nay là thiếu vật tư can thiệp tim mạch vì vẫn đang chờ đợi trình tự, thủ tục phê duyệt các gói thầu mua sắm tập trung của cấp trên. “Nếu việc xem xét, phê duyệt các gói thầu mua sắm kéo dài, các cơ sở y tế rất khó khăn trong công tác khám, chữa bệnh, còn người bệnh thì thiệt thòi vì không có thuốc, vật tư để điều trị bệnh ngay”.
Cần hướng dẫn cụ thể, giao quyền chủ động cho cơ sở y tế
Về nguyên nhân dẫn đến thiếu thuốc, vật tư y tế, lãnh đạo các bệnh viện tuyến thành phố lý giải, việc thực hiện đấu thầu mua sắm đang rất khó khăn. Mới đây, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng lập dự toán mở gói đấu thầu mua sắm thuốc, vật tư y tế nhưng chỉ có hơn 10 đơn vị đăng ký dự thầu; một số đơn vị nhận thầu sau đó lại bỏ thầu. Các đơn vị khác cũng trong tình trạng tương tự.
PGS.TS Lê Minh Quang cho rằng, nguyên nhân dẫn đến các nhà thầu bỏ thầu hoặc không dự thầu bởi mức giá công khai thuốc, vật tư y tế của Bộ Y tế thấp hơn giá các nhà thầu nhập vào. Trong bối cảnh giá thuốc, vật tư y tế tăng cao do ảnh hưởng của tình hình dịch bệnh, quy trình, thủ tục mua sắm thuốc, vật tư y tế không rõ ràng, kéo dài nên nhiều cơ sở y tế không dám mua sắm vì sợ “đụng đâu sai đó”. Vì thế, các bệnh viện rất mong Nhà nước có hành lang pháp lý đầy đủ, phù hợp việc mua sắm, đấu thầu thuốc, vật tư y tế. Bên cạnh đó, mong muốn Sở Y tế có hướng dẫn đầy đủ, kịp thời, phân cấp, giao quyền chủ động mua sắm các gói thầu trong tình huống cấp bách hoặc hướng dẫn các bệnh viện chuẩn hóa các bước lập dự toán, mở các gói đấu thầu theo đúng quy định của pháp luật.
Đồng cảm với khó khăn của các bệnh viện, Phó giám đốc Sở Y tế Trần Quốc Trinh cho biết, theo quy định, các gói thầu mua sắm, đấu thầu tập trung dưới 500 triệu đồng thuộc thẩm quyền Sở Y tế xem xét, thẩm định, phê duyệt dự toán, kế hoạch lựa chọn nhà thầu; gói thầu mua sắm tập trung hơn 500 triệu đồng thuộc thẩm quyền của UBND thành phố. Nhưng mọi khâu xem xét, thẩm định, phê duyệt gói thầu mua sắm thuốc, vật tư y tế tập trung, cấp giấy phép với thuốc nhập khẩu đang thực hiện rất chậm vì “khâu nào cũng thận trọng”. Vì thế, trong lúc chờ đợi việc mua sắm các gói thầu mua sắm tập trung của Sở, UBND thành phố, Sở giao các phòng nghiệp vụ tăng cường hướng dẫn các bệnh viện thực hiện quy trình, thủ tục mua sắm các gói thầu theo nhu cầu cấp bách, tình huống bất khả kháng hoặc lập dự toán mở các gói đấu thầu bảo đảm đúng quy định của pháp luật và tự chịu trách nhiệm về quy trình, thủ tục mua sắm của mình./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG