Khai hội đền Chợ Cháy

Sáng 24/3, xã Hà Bắc khai hội đền Chợ Cháy - đền thờ Vua bà Thái hậu triều Lý Hoàng Thị Hồng.

Lễ hội diễn ra trong 3 ngày (từ ngày 23 - 25/3) với nhiều nghi thức trang nghiêm. Cùng với đó là các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trò chơi dân gian hấp dẫn.

Theo sử sách ghi chép, vào năm Tân Mão (1171) vua Lý Anh Tông đi kinh lý miền duyên hải, qua vùng đất Cẩm Chế thấy một vùng non nước hữu tình, ngài bách bộ khắp đó đây thì nghe tiếng hát vô cùng xúc động. Ngài bèn cho lính hầu đi tìm người hát ấy, thì đó là cô gái tên Hoàng Thị Hồng (còn gọi là Hoàng Thị).

Nàng được vua yêu mến đưa về kinh thành làm thứ phi nhưng không nguôi nhớ cha mẹ. Một lần được về quê, thứ phi đã đem phần lớn số tiền vua ban để lập chợ, lấy tên là chợ Cẩm Chế. Đồng thời, cho đắp đường, bắc cầu, khơi sông ngòi, khuyến khích nông dân trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa.

Sau đó, vua Lý Anh Tông triệu Hoàng Thị về cung. Trên đường về kinh, thứ phi biết mình đã có thai, e sẽ liên lụy lớn vì trước khi về quê chưa báo quan thái giám nên đã trẫm mình xuống hồ tự vẫn. Khi hay tin, vua Lý Anh Tông đau buồn, trong lúc tức giận nhất thời đã cho đốt chợ Cẩm Chế. Sau đó Hoàng Thị báo mộng, vua Lý Anh Tông đã vội vã chu cấp bạc vàng về xây lại chợ và dựng ngôi đền cạnh chợ, tôn Hoàng Thị Hồng làm Thành hoàng. Sau đó, các đời vua kế nghiệp đã ban sắc phong cho nàng là "Lý triều Hoàng Thái Hậu".

Từ ngày chợ bị đốt và được xây dựng lại, dân trong vùng gọi chợ là Chợ Cháy. Đền Chợ Cháy được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 2005. Lễ hội đền Chợ Cháy được tổ chức đúng vào thời gian Thái hậu Hoàng Thị Hồng về thăm quê.

Đây là một trong những lễ hội lớn trong vùng bởi không chỉ người dân địa phương mà nhân dân nơi khác cũng tề tựu về tưởng nhớ công lao của đức Vua bà đã có công lập chợ, thúc đẩy giao thương giữa các vùng.