Khai hội truyền thống chùa Thanh Mai năm 2026

Sáng 17/4, tại Di sản văn hóa thế giới chùa Thanh Mai, Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc phối hợp với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Nguyễn Trãi long trọng tổ chức Lễ khai hội truyền thống chùa Thanh Mai năm 2026.

Lễ hội nhằm tưởng niệm 696 năm ngày viên tịch của Đệ Nhị Tổ Trúc Lâm Pháp Loa (1330 - 2026), đồng thời tiếp tục tôn vinh những giá trị đặc sắc của Di sản văn hóa thế giới trong quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Từ thế kỷ XIV, Phật hoàng Trần Nhân Tông lựa chọn vùng Đông Bắc để xây dựng hệ thống cơ sở tu hành của Thiền phái Trúc Lâm như Yên Tử, Ngọa Vân, Thanh Mai, Côn Sơn, Vĩnh Nghiêm…

Trong không gian văn hóa - tôn giáo đặc sắc đó, chùa Thanh Mai giữ vai trò quan trọng, là cầu nối giữa kinh đô Thăng Long với thánh địa Yên Tử, góp phần lan tỏa tư tưởng Phật giáo Trúc Lâm trong đời sống tinh thần của người Việt.

Được khởi dựng từ thời Trần, chùa Thanh Mai được Pháp Loa tôn tạo, mở rộng vào năm 1329, hình thành quần thể kiến trúc quy mô lớn kéo dài từ đỉnh núi Phật Tích xuống chân núi.

Qua các thời kỳ, đặc biệt thời hậu Lê, di tích tiếp tục được trùng tu với nhiều hạng mục như tam quan, gác chuông, tiền đường, thượng điện… Đến nay, chùa còn lưu giữ nhiều giá trị quý như hệ thống tháp cổ, văn bia, trong đó có bia “Thanh Mai Viên Thông tháp bi” (1362) là bảo vật quốc gia, minh chứng tiêu biểu cho lịch sử phát triển của Phật giáo thời Trần.

Gắn liền với chùa Thanh Mai là hành trạng của Pháp Loa - vị tổ thứ hai của Thiền phái Trúc Lâm.

Sinh năm 1284, ngài sớm xuất gia theo Phật hoàng Trần Nhân Tông và nhanh chóng trở thành người kế thừa sự nghiệp hoằng dương Phật pháp. Trong thời gian đảm nhiệm vai trò trụ trì, ngài đã mở rộng quy mô tổ chức Phật giáo, đào tạo tăng ni, xây dựng chùa tháp và biên soạn nhiều kinh sách, đưa Thiền phái Trúc Lâm phát triển rực rỡ. Năm 1330, ngài viên tịch; xá lị được tôn trí tại tháp sau chùa Thanh Mai, trở thành điểm linh thiêng thu hút đông đảo phật tử và du khách.

Từ ngày 1/7/2025, chùa Thanh Mai được bàn giao về Ban Quản lý di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc quản lý, góp phần thống nhất công tác bảo tồn, phát huy giá trị và tăng cường kết nối với các di tích trong quần thể di sản thế giới. Việc tổ chức lễ hội thường niên không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là dịp quảng bá sâu rộng giá trị văn hóa, lịch sử của di tích.

Lễ hội năm nay diễn ra từ ngày 17 -19/4 (tức mùng 1 đến mùng 3 tháng ba âm lịch) với nhiều hoạt động phong phú.

Trong ngày khai hội, ngoài các nghi lễ truyền thống như lễ cúng Phật, rước bộ, lễ tưởng niệm Đệ Nhị Tổ Pháp Loa còn có khai mạc trưng bày “Di sản thế giới Thanh Mai - Những giá trị nổi bật toàn cầu”, giới thiệu tour “Khám phá Di sản thế giới Thanh Mai” và các hoạt động trải nghiệm như thư pháp, in mộc bản, làm bánh, quay mật ong.

Ngày 18/4, lễ hội tiếp tục với Giải leo núi “Chinh phục đỉnh Tam Ban”, công bố quyết định thành lập Câu lạc bộ Sen Kiếp Bạc cùng nhiều trò chơi dân gian. Ngày 19/4 diễn ra lễ giỗ Đệ Nhị Tổ Pháp Loa, lễ Mông Sơn thí thực và các hoạt động văn hóa, trải nghiệm.

Thông qua lễ hội, Ban Tổ chức kỳ vọng tiếp tục gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo tồn di sản, đồng thời từng bước xây dựng chùa Thanh Mai trở thành điểm đến văn hóa - du lịch tâm linh tiêu biểu của thành phố Hải Phòng và khu vực.