Khai thác dư địa hợp tác Hải Phòng với các địa phương, đối tác Nga

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mở ra những dư địa hợp tác mới trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga nói chung, tạo tiền đề để Hải Phòng mở rộng quan hệ với các địa phương, đối tác Nga nói riêng.

Nền tảng vững chắc, dư địa rộng mở

Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga được xây dựng trên nền tảng hữu nghị truyền thống, sự gắn bó và tin cậy chính trị được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp. Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, quan hệ với Liên bang Nga có thêm những điều kiện mới phát triển trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư đến khoa học – công nghệ, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân.

Vì thế, chuyến thăm là sự tiếp nối của quan hệ hữu nghị thủy chung, lòng tin chiến lược giữa hai nước, tạo dấu mốc mới có ý nghĩa rất quan trọng đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới toàn diện, sâu sắc và thực chất hơn. Đồng thời cũng là nền tảng thuận lợi để các địa phương của hai nước mở rộng hợp tác, cụ thể hóa những định hướng lớn đã được lãnh đạo cấp cao thống nhất.

Theo Chủ tịch Hội hữu nghị Việt – Nga thành phố Dương Anh Điền, với vị thế và quy mô phát triển mới, Hải Phòng đang đứng trước những cơ hội lớn để tham gia hiệu quả hơn quan hệ hợp tác này. Thành phố có diện tích gần 3.200 km², dân số trên 4,6 triệu người, quy mô kinh tế hơn 29 tỷ USD, đứng thứ 3 cả nước và là địa phương duy nhất duy trì tăng trưởng hai con số liên tục 11 năm.

Đặc biệt, hệ thống cảng biển, logistics và công nghiệp phát triển tạo cho Hải Phòng lợi thế khác biệt trong kết nối thương mại quốc tế. Thành phố đang ngày càng tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, cung ứng và xuất khẩu, là nơi tập trung nhiều doanh nghiệp có sản phẩm vươn tới các thị trường lớn trên thế giới.

Đây cũng là những lợi thế có thể tạo điểm gặp với các địa phương, đối tác Nga. Hải Phòng có quan hệ hữu nghị, hợp tác với St.Petersburg, vùng Primorie, thành phố Vladivostok và còn nhiều khả năng mở rộng kết nối với Moscow và các địa phương khác.

Những tương đồng về kinh tế biển, cảng biển, logistics, công nghiệp, khoa học – công nghệ và giáo dục mở ra dư địa để hai bên bổ sung thế mạnh, cùng tìm kiếm những mô hình hợp tác mới.

Nâng tầm hợp tác, hiệu quả thiết thực

Hải Phòng và các địa phương, đối tác Nga đã có quá trình hợp tác trên nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng quan hệ trong giai đoạn mới. Những trao đổi cấp cao giữa lãnh đạo hai nước về các vấn đề chiến lược, định hướng hợp tác dài hạn và nâng tầm quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga mở ra những cơ hội mới, gắn hợp tác song phương với mục tiêu phát triển của mỗi nước.

Trong bối cảnh đó, Hải Phòng chủ động nhìn lại kết quả hợp tác thời gian qua, đồng thời xác định rõ hơn các lĩnh vực ưu tiên, đối tác phù hợp và phương thức hợp tác hiệu quả, phát huy lợi thế và đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong giai đoạn mới.

Thực tế cho thấy, dư địa hợp tác giữa hai bên còn rất lớn. Tại cuộc làm việc với Đoàn Bộ Ngoại giao Liên bang Nga do ông Kapyrin Igor Nikolaevich dẫn đầu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường cho biết, Hải Phòng hiện có 4 dự án của nhà đầu tư Nga với tổng vốn 5,4 triệu USD, chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất, chế biến gỗ và thương mại. Năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Hải Phòng và Nga đạt gần 30 triệu USD, với các nhóm hàng như dệt may, nông sản, máy móc, thiết bị.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường, quy mô hợp tác này chưa tương xứng với tiềm năng của một thành phố cảng, công nghiệp, logistics như Hải Phòng cũng như dư địa hợp tác rộng lớn của Nga. Từ thực tế đó, hai bên sẽ tiếp tục tăng cường trao đổi, kết nối doanh nghiệp, mở rộng lĩnh vực hợp tác và phát huy hiệu quả các thỏa thuận đã ký kết. Kinh tế biển, cảng biển, logistics, đóng và sửa chữa tàu, năng lượng, du lịch, khoa học – công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực là những hướng có thể được chú trọng khai thác.

Trong quá trình mở rộng quan hệ, Hải Phòng đã và đang từng bước tích cực thúc đẩy hợp tác với Nga. Chuyến thăm Hải Phòng của Thống đốc Primorie tháng 5/2025, cuộc làm việc với Đoàn Bộ Ngoại giao Nga tháng 5/2026 và việc Tập đoàn NOVATEK tìm hiểu khả năng đầu tư hạ tầng LNG cho thấy các kênh kết nối đang được mở rộng. Những kết nối này cần được tiếp tục cụ thể hóa bằng việc tìm kiếm đối tác phù hợp, thúc đẩy dự án và mở rộng hợp tác giữa các doanh nghiệp.

Cùng với kinh tế, giáo dục tiếp tục là một kênh hợp tác quan trọng. Quan hệ giữa Trường THPT Chuyên Trần Phú, Trường THPT Hồng Bàng, Trường Đại học Hàng hải Việt Nam với các cơ sở giáo dục tại Moscow, Tomsk, Vladivostok, Saint Petersburg đã mở ra các hoạt động trao đổi học sinh, giáo viên, đào tạo hàng hải, khoa học tự nhiên, STEM/STEAM, công nghệ số và AI. Việc phát huy những nền tảng này sẽ góp phần hình thành các kết nối ổn định, lâu dài, đồng thời tạo nguồn nhân lực và mạng lưới hợp tác phục vụ phát triển cũng như vun đắp quan hệ hữu nghị giữa Hải Phòng với các đối tác Nga.

Từ nền tảng đã có và những định hướng mới được thúc đẩy ở cấp cao, Hải Phòng thêm cơ sở để chủ động lựa chọn lĩnh vực, đối tác và dự án ưu tiên, từng bước chuyển các mối quan hệ hữu nghị lâu năm thành những kết quả hợp tác cụ thể, thiết thực và hiệu quả.