Tiềm năng lớn chưa khai thác hết
Không phải mùa lễ hội, nhưng tại khu di tích Bạch Đằng Giang ở thị trấn Minh Đức (huyện Thủy Nguyên) thu hút khá đông du khách thập phương. Có mặt trong đoàn khách tham quan di tích, anh Đỗ Văn Công, ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho biết, lần đầu đến với di tích, song anh cũng như nhiều du khách khác đều có thiện cảm với quần thể lịch sử, văn hóa tâm linh, gắn liền với 3 trận thủy chiến nổi tiếng trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc. Khu di tích có quy mô hơn 20 ha, gồm nhiều đền thờ có lối kiến trúc cổ, sự kết hợp kỳ công giữa gỗ và đá nằm dọc ven sông Bạch Đằng lịch sử tạo thành vùng sinh thái rộng lớn. Không chỉ vậy, nơi đây còn gây ấn tượng với danh hiệu Khu du lịch văn hóa “3 không”: không dịch vụ, không rác thải và không hàng quán. Theo Ban Quản lý khu di tích, từ đầu năm 2018 đến nay, di tích đón hơn 1 triệu lượt khách, trong đó có không ít du khách nước ngoài.

Hát Đúm tại đền Giá, xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên. Ảnh: Trung Kiên
Trong bối cảnh du lịch biển suy giảm, quận Đồ Sơn đón nhận tín hiệu tích cực khi lượng khách du lịch đến với các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn quận tăng hơn 30% so với những năm trước. Đặc biệt, sau khi công trình phỏng dựng tháp Tường Long trên đỉnh núi Ngọc hoàn thành, tạo thêm điểm nhấn du lịch tâm linh độc đáo tại khu du lịch biển. Với trung tâm là quần thể chùa – tháp Tường Long, Ban quản lý di tích quận Đồ Sơn xây dựng 8 tuyến du lịch tâm linh độc đáo, kết nối giữa các di tích, danh lam thắng cảnh quý trên địa bàn như: đảo Hòn Dấu, Bến tàu không số K15, chùa Hang, đền Bà Đế…, tạo thêm sản phẩm du lịch mới thu hút du khách.

Đông đảo người dân tham quan khu di tích Bạch Đằng Giang. Ảnh: Lê Dũng
Tuy nhiên, đó chỉ là số ít trong số hàng trăm di tích văn hóa, lịch sử trên địa bàn thành phố khai thác du lịch tương đối hiệu quả. Việc khai thác du lịch tại các di tích hiện chưa tương xứng với tiềm năng. Hầu hết du khách đến các di tích vào những ngày lễ hội. Còn các thời điểm khác trong năm, nhiều di tích “vắng như chùa bà Đanh”. Ngay trong nội thành, nhiều di tích lịch sử, văn hóa, tâm linh giàu giá trị kiến trúc, lịch sử, văn hóa như đình Kênh, chùa Hàng… cũng thưa thớt khách du lịch.
“Thổi hồn” vào các tua du lịch
Theo Phó chủ tịch Hiệp hội du lịch thành phố Hoàng Tuấn Anh, mặc dù có hệ thống di tích phong phú, trong đó, nhiều di tích có cảnh quan rất đẹp, thích hợp tổ chức tham quan du lịch, tìm hiểu văn hóa, lịch sử như: chùa Mỹ Cụ ở xã Kênh Giang, hang Vua ở xã Minh Tân (huyện Thủy Nguyên), Khu di tích và danh thắng Núi Voi (huyện An Lão)… Tuy nhiên, ở các di tích này đều chưa có hướng dẫn viên điểm. Trong khi đó, đây là một trong những yếu tố quan trọng thu hút khách du lịch tâm linh, văn hóa.

Tháp Tường Long là điểm nhấn trong tua du lịch tâm linh tại quận Đồ Sơn.
Thành công trong thu hút khách du lịch ở Khu di tích Bạch Đằng Giang và các di tích ở quận Đồ Sơn là bài học tốt đối với các địa phương khác. Nhiều du khách muốn quay trở lại với di tích này là do ở đây có lực lượng hướng dẫn viên điểm là người địa phương được đào tạo bài bản, có kiến thức sâu về di tích. Điều khiến du khách ấn tượng không hẳn là lịch sử của di tích (vốn dĩ có đầy đủ trong sách vở, trên internet), mà là những câu chuyện “bếp núc” chung quanh việc xây dựng, hay câu chuyện về cuộc sống, văn hóa riêng của người dân bản địa chung quanh di tích. Đó là điều khác biệt “thổi hồn” vào các tua du lịch này. Còn tại các di tích khác, do thiếu hướng dẫn viên điểm nên các hướng dẫn viên của doanh nghiệp lữ hành thuyết minh cho du khách. Do đó, thông tin đến với du khách sẽ không thể sâu và có hồn như những hướng dẫn viên điểm am tường về di tích. Chưa kể việc một số hướng dẫn viên lữ hành còn thuyết minh sai hoặc không chính xác về di tích. Điều này cũng làm giảm hứng thú đối với du khách đối với các di tích.
|
Theo Phó giám đốc Sở Du lịch Vũ Huy Thưởng, Nghị quyết số 15 của HĐND thành phố về “Nhiệm vụ và giải pháp phát triển du lịch Hải Phòng giai đoạn 2017 – 2020, định hướng đến năm 2030” xác định: bên cạnh việc phát triển thế mạnh du lịch biển đảo, thành phố tập trung phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa mang đậm bản sắc Hải Phòng. Thực hiện Nghị quyết 15, UBND thành phố ban hành nhiều cơ chế, giải pháp cụ thể xây dựng các tua, tuyến du lịch gắn với các di tích. Trong đó, ưu tiên xây dựng quy hoạch chi tiết 5 cụm du lịch: Trung tâm thành phố; Tiên Lãng – Vĩnh Bảo; Đồ Sơn – Kiến Thụy; Thủy Nguyên – An Dương với trọng tâm phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch tâm linh, du lịch lễ hội... Để thực hiện được mục tiêu này, ngành du lịch xác định việc xây dựng, đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên điểm là một trong những ưu tiên trong thời gian tới. Những hướng dẫn viên điểm có kiến thức chuyên sâu về di tích, am hiểu về địa phương chính là điểm nhấn để khai thác hiệu quả chiều sâu văn hóa ở mỗi di tích, tạo ấn tượng thu hút khách du lịch. Đây là giải pháp có thể thực hiện được ngay, song cần sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương trong việc lựa chọn nguồn nhân lực tại chỗ. Chính những người dân sinh sống ở gần di tích sẽ là những hướng dẫn viên điểm tốt nhất và có điều kiện gắn bó lâu dài nhất với di tích. Đồng thời, mỗi địa phương xác định sản phẩm du lịch đặc thù dựa trên tiềm năng du lịch văn hóa để tạo sự mới mẻ, khác lạ hấp dẫn du khách.
Nguyễn Dương