(HPĐT)- Điều kiện hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất không bảo đảm, nhiều mảnh ruộng để hoang hóa, cỏ dại mọc um tùm, không ít diện tích bị những hộ dân ở liền kề lấn chiếm, xây dựng công trình tạm. Thực tế này đang diễn ra đối với phần lớn diện tích đất nông nghiệp xen kẹt tại khu dân cư trên địa bàn thành phố hiện nay.
Loay hoay tìm hướng chuyển đổi
Ông Nguyễn Quang Thức, phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) phản ánh, quá trình thu hồi đất thực hiện dự án đầu tư, hình thành những mảnh ruộng nhỏ lẻ nằm xen kẹt tại khu dân cư, với diện tích vài chục đến vài trăm m2. Trong đó, tại nhiều thửa ruộng, người dân vẫn duy trì sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, hệ thống tưới tiêu phục vụ sản xuất không bảo đảm, dẫn đến tình trạng mùa mưa úng lụt, mùa khô thiếu nước, chuột phá hoại, sản lượng thu được đạt rất thấp. Cuộc sống của người có đất ruộng không bảo đảm. Tình trạng này tập trung nhiều ở các khu Quỳnh Cư, Cam Lộ và An Trì. Người dân mong có định hướng chuyển đổi việc sử dụng phần diện tích này.
Tình trạng diện tích đất nông nghiệp nhỏ lẻ nằm xen kẹt trong khu dân cư tồn tại nhiều năm nay ở những địa bàn từ xã lên phường thuộc quận Kiến An, Hải An, Dương Kinh, một số phường quận Lê Chân, một số huyện có tốc độ đô thị hóa nhanh như An Dương, An Lão... Công tác quản lý quỹ đất này còn nhiều bất cập. Đến thời điểm hiện tại chưa có cuộc điều tra tổng thể về phần đất nông nghiệp nằm xen kẹp trong khu dân cư, không bảo đảm điều kiện sản xuất. Trước năm 2022, tại một số địa phương ghi nhận nhiều trường hợp tự ý lấn chiếm, chuyển đổi đất nông nghiệp xen kẹt sang đất ở. Hiện nay, việc quản lý quỹ đất nông nghiệp xen kẹt chặt chẽ hơn; tình trạng lấn chiếm, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở được hạn chế tối đa. Song, yêu cầu đặt ra cần có hướng sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí tài nguyên. Hầu hết người dân có ruộng xen kẹt mong được chuyển sang đất ở, hợp thức hóa đối với phần diện tích tự chuyển đổi. Tuy nhiên, để thay đổi mục đích sử dụng quỹ đất này cần nhiều thủ tục.
Nếu chuyển đổi phần đất nông nghiệp phải phù hợp với quy hoạch đất ở; phải được đưa vào kế hoạch sử dụng đất cấp quận, huyện và được cơ quan thẩm quyền phê duyệt. Nhưng hiện nay, còn nhiều phần đất nông nghiệp xen kẹt khu dân cư nhưng không phù hợp quy hoạch đất ở. Tại phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) hiện có 387 thửa đất nông nghiệp xen kẹt trong khu dân cư với diện tích 125.627,8 m2. Đối chiếu theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1:500 phường Hùng Vương, quy hoạch 1:2000 quận Hồng Bàng mới có 62 trường hợp tương ứng 72 thửa đất phù hợp quy hoạch đất ở hoặc phù hợp một phần quy hoạch đất. 48 địa điểm tương ứng 54 thửa đất đưa vào kế hoạch sử dụng đất để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất. Hiện, trên địa bàn phường còn 53 thửa đất với diện tích hơn 30 nghìn m2 không phù hợp theo quy hoạch đất ở. Hầu hết số ruộng này đều trong tình trạng để hoang, cỏ dại mọc.
Rà soát, lập phương án quản lý, sử dụng phù hợp
Theo Chủ tịch UBND phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) Nguyễn Tiến Thành, qua đánh giá hiện trạng sử đụng đất và biến động đất đai từ năm 1994, từ khi thành lập phường đến nay cho thấy, để làm tốt công tác quản lý, sử dụng đất phải sử dụng đồng bộ nhiều biện pháp; quản lý tốt, việc sử dụng đất có hiệu quả hơn. Đối với phần đất nông nghiệp xen kẹt, cần có định hướng chuyển đổi phù hợp, tránh để tình trạng sử dụng không hiệu quả. Phần đất phù hợp quy hoạch đất ở cần được xem xét làm thủ tục chuyển đổi đúng quy định pháp luật. Đối với phần chưa phù hợp, xem xét hỗ trợ kinh phí hạ tầng sản xuất để người dân sản xuất hoặc chuyển đổi mô hình sản xuất phù hợp khu vực dân cư, đô thị thay vì chỉ trồng lúa nước dẫn đến tình trạng năng suất kém, người dân bỏ ruộng.
Để ngăn chặn tình trạng tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đối với đất nông nghiệp xen kẹt, công tác khai báo, chỉnh lý biến động cần được thực hiện nghiêm túc. Đất đai luôn biến động, vì vậy để có số liệu về đất đai chính xác, công tác khai báo, chỉnh lý biến động phải được tiến hành thường xuyên, liên tục. Hằng tháng, cán bộ địa chính phường phải có cuộc họp giao ban với Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất, Phòng Tài nguyên và Môi trường để báo cáo và cập nhật các biến động đất đai trên địa bàn. Đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật đất đai. Có như vậy mới giúp người sử dụng đất chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về đất đai. Đối với các trường hợp vi phạm cần kiên quyết xử lý kịp thời để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.
Được biết, hiện nay, thành phố đang thực hiện đề án xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tổng thể. Đất đai được quy chủ quản lý, sử dụng chính xác. Đây là căn cứ để thành phố có được số liệu đối với quỹ đất nông nghiệp xen kẹt, có hướng quản lý, chuyển đổi phù hợp.
BÀI VÀ ẢNH: HUY VŨ
