(HPĐT)- Trong quá trình sản xuất, môi trường lao động không bảo đảm điều kiện vệ sinh, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và khả năng lao động của công nhân, về lâu dài gây nên những rối loạn bệnh lý hoặc các bệnh nghề nghiệp đối với người tiếp xúc. Thế nhưng, vì nhiều lý do, phần lớn doanh nghiệp, cơ sở sản xuất chưa quan tâm, chú trọng khám sức khỏe nghề nghiệp cho công nhân, người lao động.
Bác sĩ Khoa Sức khỏe nghề nghiệp (Trung tâm Y tế dự phòng thành phố) đo chức năng hô hấp cho người lao động.
Chưa quan tâm, chú trọng
Là doanh nghiệp có 80% vốn đầu tư của Nhật Bản, mỗi năm Công ty TNHH cơ khí Việt - Nhật (phường Quán Toan, quận Hồng Bàng) đều phối hợp Khoa Sức khỏe nghề nghiệp (Trung tâm Y tế dự phòng thành phố) tổ chức khám sức khỏe định kỳ, sức khỏe nghề nghiệp đối với 200 công nhân, người lao động của công ty. “Trong năm 2020, qua thăm khám lâm sàng, một số trường hợp người lao động của đơn vị được Khoa Khám sức khỏe nghề nghiệp cảnh báo nguy cơ bị mắc bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn. Tuy nhiên, một phần do ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID19, một phần vì cơ sở y tế chưa có kết luận khẳng định người lao động mắc bệnh nghề nghiệp nên tôi chưa kiến nghị chủ doanh nghiệp bố trí, sắp xếp công việc phù hợp cho những lao động này”, anh Đỗ Mạnh Hòa, nhân viên Phòng Hành chính - Nhân sự của công ty cho biết.
Thực tế cho thấy, hằng năm chỉ có vài chục trên tổng số khoảng 16 nghìn doanh nghiệp trên địa bàn thành phố quan tâm, tổ chức cho công nhân đi khám bệnh nghề nghiệp. Phần lớn doanh nghiệp, cơ sở sản xuất chỉ quan tâm khám sức khỏe “đầu vào” khi tuyển dụng lao động hoặc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, không chú trọng khám bệnh nghề nghiệp cho công nhân, người lao động. Theo thống kê của Phòng Việc làm và An toàn vệ sinh lao động (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội), năm 2020, các cơ sở y tế khám mới và khám sức khỏe định kỳ khoảng 102.875 lượt người lao động, nhưng chỉ có 11.260 người được khám bệnh nghề nghiệp và kết quả không có ai bị mắc bệnh nghề nghiệp. Còn theo lãnh đạo Khoa Sức khỏe nghề nghiệp thuộc Trung tâm Y tế dự phòng thành phố (Sở Y tế), dù không có con số thống kê cụ thể nhưng trên thực tế, ngành nghề nào cũng tiềm ẩn nguy cơ người lao động bị mắc bệnh nghề nghiệp.
Được biết, hiện trên địa bàn thành phố có 4 cơ sở đủ điều kiện quan trắc môi trường lao động, gồm: Trung tâm Y tế dự phòng thành phố (Sở Y tế), Viện Y học biển, Công ty TNHH Hoàng Phương Đạt, Trung tâm Kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng (Sở Khoa học và Công nghệ) và 2 cơ sở đủ điều kiện khám bệnh nghề nghiệp gồm Trung tâm Y tế dự phòng thành phố và Viện Y học biển. Thế nhưng có tình trạng các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất thường liên hệ với một số bệnh viện, cơ sở y tế không đủ điều kiện khám bệnh nghề nghiệp để đưa công nhân đến khám sức khỏe định kỳ, sau đó báo cáo “xập xí, xập ngầu” là không có người bệnh mắc bệnh nghề nghiệp.
Đẩy mạnh tuyên truyền cải thiện môi trường làm việc
Vì sao phần lớn doanh nghiệp không chú trọng khám bệnh nghề nghiệp cho người lao động? Theo tìm hiểu, quy trình khám sức khỏe định kỳ rất đơn giản và chi phí thấp, trong khi khám bệnh nghề nghiệp đòi hỏi khám, xét nghiệm chuyên sâu, đa dạng, chi phí cao. Muốn khẳng định người lao động mắc bệnh nghề nghiệp hay không, cơ sở y tế phải tiến hành nhiều bước, như: quan trắc môi trường lao động, thu mẫu xét nghiệm xác định độc tố trong môi trường làm việc; xét nghiệm độc tố trong cơ thể người bệnh; có thiết bị chẩn đoán, khẳng định bệnh... Trong khi theo quy định, chủ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất phải chi trả các khoản thanh toán này. Hơn nữa, nếu có kết quả khẳng định công nhân, người lao động mắc bệnh nghề nghiệp, một loạt “phiền hà” phía sau doanh nghiệp phải xử lý, như: trả kinh phí điều trị bệnh; bố trí, sắp xếp công việc khác phù hợp điều kiện sức khỏe người lao động…
Theo bác sĩ Phạm Thị Thu Hà, Trưởng Khoa Sức khỏe nghề nghiệp (Trung tâm Y tế dự phòng thành phố), mặc dù người lao động trong môi trường nào cũng tiềm ẩn nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp xong hiện chỉ có 34 bệnh thuộc 5 nhóm danh mục bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm. Trên cơ sở các bệnh mà công nhân, người lao động của Hải Phòng hay mắc và khả năng đáp ứng chẩn đoán, hỗ trợ điều trị bệnh, khoa chọn ra một số bệnh để khám, gồm: bụi phổi silic nghề nghiệp, viêm phế quản mạn tính, hen phế quản nghề nghiệp, điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, viêm gan B, viêm gan C nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp và đo chức năng hô hấp, đo thính lực đơn âm. Nhưng do nhiều nguyên nhân, những doanh nghiệp quan tâm, chú trọng đến sức khỏe nghề nghiệp thường chỉ cho công nhân, người lao động đi khám một loại bệnh.
Vì thế, trong quá trình tham gia Đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn vệ sinh lao động tại các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, các bác sĩ có chuyên ngành về y tế lao động thường yêu cầu đơn vị thực hiện quy định “5S” (gồm sàng lọc - sắp xếp - sạch sẽ - săn sóc - sẵn sàng) và đẩy mạnh tuyên truyền để chủ doanh nghiệp cải thiện môi trường lao động vì đây là nguyên nhân chính dẫn đến việc công nhân mắc bệnh nghề nghiệp. Bên cạnh đó, tuyên truyền tới công nhân, người lao động hiểu tác hại về lâu dài của bệnh nghề nghiệp để họ có ý thức chủ động phòng tránh trong quá trình làm việc, bảo vệ sức khỏe bản thân./.
Bài và ảnh: MINH MINH
