(HPĐT)- Tối 29-3 vừa qua, tại Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển Hải Phòng (Công ty TNHH doanh nghiệp xã hội Cửa Biển), diễn ra chương trình trải nghiệm làm quen với sân khấu tái hiện. Phóng viên Báo Hải Phòng cuối tuần trò chuyện với chị QUÁCH THẢO CHI, trợ lý truyền thông của Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển - người góp phần quan trọng để tổ chức buổi trải nghiệm về sân khấu tái hiện đầu tiên tại Hải Phòng chung quanh loại hình nghệ thuật mới mẻ này.
Các thành viên tham gia các hoạt động để hiểu hơn về sân khấu tái hiện tại chương trình trải nghiệm. Ảnh: Như Vân
- Xin chào chị Thảo Chi! Chị có thể giải thích để bạn đọc hiểu hơn về nghệ thuật sân khấu tái hiện?
- Để hiểu về sân khấu tái hiện, chúng ta cần biết về loại hình kịch ứng tác. Nếu như những loại hình kịch khác (kịch nói, kịch câm…) đều có kịch bản sẵn, diễn viên học thuộc lời thoại, thẩm thấu ý tưởng tác phẩm và biểu diễn lại, thì kịch ứng tác lại không có kịch bản trước. Khi lên sân khấu, diễn viên tung hứng, ứng tác với nhau bằng khả năng tự sáng tạo của mình. Sân khấu tái hiện là một thể loại trong kịch ứng tác có gần 50 năm nay, bắt nguồn từ nước Mỹ và hiện đang được thực hành rộng rãi trên 70 quốc gia. Trong sân khấu tái hiện, người xem sẽ là nhân vật chính của buổi biểu diễn. Họ sẽ kể câu chuyện thật của cuộc đời mình và các diễn viên sẽ thể hiện lại câu chuyện đó trên sân khấu. Tất cả đều ứng tác tại chỗ, không hề có kịch bản. Người xem khi chứng kiến câu chuyện của mình được các diễn viên thể hiện lại thường cảm thấy được hiểu, được lắng nghe và có thể nhận ra những góc nhìn khác, mới mẻ về câu chuyện của mình.
Trên thế giới, bộ môn này được sử dụng để xây dựng, kết nối cộng đồng, hỗ trợ trị liệu tâm lý nhóm, góp phần hòa giải xung đột trong tập thể, xoa dịu những mất mát sau thảm họa tự nhiên hay thảm họa nhân đạo. Ở Việt Nam, sân khấu tái hiện chưa thực sự phổ biến, mới chỉ có ở Hà Nội với sự xuất hiện và hoạt động của Đoàn sân khấu tái hiện ViPlayback, là đơn vị đầu tiên và duy nhất loại hình này ở Việt Nam tính tới thời điểm này.
- Cơ duyên nào để chị và mọi người đưa sân khấu tái hiện về Hải Phòng?
- Bản thân tôi khi còn sinh sống và học tập tại Hà Nội có dịp tiếp xúc với nghệ thuật sân khấu tái hiện thông qua vài chương trình biểu diễn của ViPlayback. Đến năm 2020, tôi gặp nghệ sĩ Jen Barrkman, người thực hành sân khấu tái hiện tại nước Australia, thành viên của Đoàn sân khấu tái hiện Brisbane trong một khóa học về kỹ năng cộng tác và chung sống trong cộng đồng ở tỉnh Quảng Nam. Tôi rất ấn tượng với những bài tập, hoạt động mang tính kết nối của sân khấu tái hiện mà nghệ sĩ Jen Barrkman chia sẻ tại khóa học này. Sau này, tôi ngỏ ý mời nghệ sĩ về Việt Nam phổ biến loại hình sân khấu tái hiện. Tối 29-3 vừa qua, dự định mang sân khấu tái hiện về Hải Phòng của tôi và nghệ sĩ Jen Barrkman trở thành hiện thực qua trải nghiệm nhỏ về loại hình nghệ thuật này. Với chủ đề “Chơi – Sáng tạo”, những người tham gia trải nghiệm về sân khấu tái hiện tại Không gian nghệ thuật sáng tạo Cửa Biển chia sẻ những cảm nhận, cảm giác của mình về khoảnh khắc mà mình được chơi trò chơi, được sáng tạo, thử sức với những điều mới mẻ. Mặc dù đây là lần đầu sân khấu tái hiện đến với công chúng ở Hải Phòng nhưng chúng tôi nhận được những phản hồi tích cực từ phía người xem. Mọi người đến khá đông, hưởng ứng và hợp tác hết mình. Trong đó còn có cả những bạn học sinh THPT tham dự trải nghiệm và các bạn ấy cũng rất thích thú với những hoạt động trên.
- Chị chia sẻ thêm về những dự định thời gian tới mà chị và cộng sự của mình sẽ tiếp tục làm để sân khấu tái hiện trở nên quen thuộc và phổ biến hơn ở Hải Phòng?
- Sân khấu tái hiện là một bộ môn nghệ thuật có tính kết nối cao. Thông qua việc chia sẻ những câu chuyện của mình, chứng kiến người khác đón nhận và trân trọng nó, sân khấu tái hiện sẽ giúp mọi người kết nối với nhau dễ dàng hơn, để mỗi cá nhân thấy không lẻ loi trong cộng đồng. Khi mang sân khấu tái hiện nói riêng, kịch ứng tác nói chung về Hải Phòng, tôi và các cộng sự mong muốn tạo ra một không gian, nơi mọi người có thể chơi đùa, tự do biểu đạt bản thân và khám phá những điều mới mẻ, những cách thức kết nối, gắn kết với người khác mà không cần dùng lời.
Thời gian tới, tôi sẽ kết nối để tổ chức thêm nhiều chương trình trải nghiệm về sân khấu tái hiện và kịch ứng tác để mọi người có không gian được vui chơi và kết nối với nhau. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp, đội nhóm, tổ chức… đưa kịch ứng tác và sân khấu tái hiện vào làm hoạt động team building kết nối tập thể hoặc dùng nó để đào tạo các kỹ năng mềm cho nhân viên. Đó cũng có thể là một hướng để chúng tôi lan tỏa sân khấu tái hiện và kịch ứng tác trong cộng đồng thời gian tới.
- Trân trọng cảm ơn chị!
Thành Lê (thực hiện)
