Tuyến đường Lạng Am- Nhân Mục - “bức tranh đẹp” về nông thôn huyện Vĩnh Bảo.
Từ khu vực nội thành, du khách theo tuyến đường qua quận Kiến An, huyện An Lão, dọc quốc lộ 10 hoặc qua quận Kiến An, huyện Tiên Lãng, cầu Đăng khoảng hơn 30 cây số, là đến thị trấn Vĩnh Bảo. Tuyến đường từ thị trấn Vĩnh Bảo tới Khu di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm trước đây một bên chật hẹp, đầy ổ gà, một bên đường đất lầy lội mỗi khi trời mưa, nay đẹp như tranh vẽ, nhờ dự án cải tạo, nâng cấp đường nối cầu Lạng Am với cầu Nhân Mục, có tổng chiều dài hơn 15 km, khởi công từ tháng 10- 2017 và khánh thành ngày 13-10-2019.
Hành trình khám phá, trải nghiệm dọc tuyến đường Lạng Am- Nhân Mục bắt đầu từ thị trấn Vĩnh Bảo theo tuyến cũ khoảng 700 mét, rẽ phải thêm 200 mét là đến Di tích lịch sử- kiến trúc quốc gia đình Nhân Mục (xã Nhân Hòa). Đình khá bề thế, được xây dựng từ thế kỷ 17. Trên mái đình là các đầu đao cong vút hướng thẳng lên phía trời xanh. Đình gồm năm gian tiền đường, ba gian hậu cung và một gian ống muống. Kiến trúc đình dựa trên hệ thống vì, kèo, chồng, rường và đặc biệt là hàng cột lim to, tạo cho ngôi đình có dáng vẻ bề thế và vững chãi. Trước mặt là sân đình rất rộng, có hồ nhỏ để diễn rối nước trong các ngày lễ hội. Huyện Vĩnh Bảo đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa rối nước Nhân Hòa có lịch sử hàng trăm năm với nhiều trò, tích độc đáo vào Danh mục di sản phi vật thể quốc gia.
Từ xã Nhân Hòa, du khách đi tiếp trên tuyến đường mới khoảng hơn 4 cây số là đến xã Liên Am, nơi có làng nghề truyền thống làm bánh trôi nước. So với bánh trôi nơi khác chỉ chừng bằng đầu ngón tay người trưởng thành, bánh trôi Liên Am thuộc dạng “khổng lồ”, cỡ chiếc chén uống nước đại. Bánh có nhân làm từ đỗ xanh, lạc rang, dừa nạo, thịt ba chỉ thái hạt lựu ướp đường, lá chanh, hạt tiêu, muối. Thưởng thức bánh trôi truyền thống nơi đây, du khách thấy đủ vị mặn, ngọt cùng với sự dẻo, thơm rất khác biệt.
Tiếp đó, tùy vào quỹ thời gian, du khách có thể ghé thăm xã Cao Minh. Cùng với xã Lý Học, nơi đây nổi tiếng với truyền thống khoa bảng của huyện Vĩnh Bảo với 4 vị đỗ đại khoa thời phong kiến: Phạm Đức Khản, đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ; Nguyễn Cối, đỗ Cập đệ đồ tam giáp tiến sĩ; Nguyễn Duy Tiếu, đỗ Cập đệ đồ tam giáp tiến sĩ; Đào Công Chính, đỗ Bảng nhãn khi mới 23 tuổi. Trong đó, cụ Phạm Đức Khản là “tiến sĩ khai khoa” (tiến sĩ đầu tiên) của đất Cảng, cũng là người đầu tiên đem nghề ươm cá giống về dạy cho người dân trong vùng. Đến nay, nghề ươm cá giống trở thành nghề truyền thống của làng Hội Am, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho hàng trăm hộ dân nơi đây.
Điểm cuối của hành trình, du khách thắp nén hương thơm tưởng nhớ Danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Khu di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm ở xã Lý Học. Tại đây, du khách ghé thăm tháp bút Kình Thiên, đền thờ, nhà trưng bày, chùa Song Mai, nhà Tổ, quán Trung Tân… gắn với thân thế, sự nghiệp và người thân của Trạng Trình.
Đi dọc tuyến đường Lạng Am- Nhân Mục, du khách không khỏi ấn tượng với “dải phân cách” đặc biệt là kênh đào Chanh Dương uốn lượn, soi bóng hàng dừa cùng với đồng ruộng, làng quê trù phú, san sát đôi bờ. Dịp này đúng lúc người dân Vĩnh Bảo vào vụ thu hoạch lúa mùa, du khách chứng kiến quang cảnh khắp nơi rộn ràng máy gặt đập liên hoàn, tiếng động cơ xe máy, ô-tô ầm ã từ sáng sớm đến chiều muộn để đưa những “hạt vàng” trên cánh đồng về nhà. Nhiều nhất là tiếng cười, tiếng nói đầy phấn khởi về mùa lúa vàng bội thu, về tuyến đường đẹp như tranh vẽ mà chỉ hơn 2 năm trước, có trong giấc mơ cũng không thể tưởng tượng ra.
Dọc tuyến đường Lạng Am- Nhân Mục giờ mọc lên khá nhiều nhà hàng, quán ăn với vô vàn đặc sản đồng quê, từ gà ta thả vườn, cà ra sông Hóa đến tôm trứng đồng, cáy. Đặc biệt, “tháng 9 đôi mươi, tháng 10 mùng 5”, đây là dịp các đầm rươi san sát ven sông Luộc vào vụ thu hoạch. Dừng chân tại quán rươi, ngơ ngẩn vì mùi rươi quyện lẫn mùi của lá gừng tươi, vỏ quýt, lá lốt, hành, răm, thì là… bốc lên ngào ngạt quấn quyện cùng mùi lúa mới, mùi cỏ dại phảng phất, vương vấn khiến bước chân du khách líu ríu chẳng nỡ dời.
Bài: Thái Phan; Ảnh: Nguyễn Hồng Phong
