Hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa theo sát thực tiễn
Công ty TNHH Fujikura Composites triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người lao động. Ảnh: CTV
Trả lời ý kiến của người lao động tại buổi đối thoại, Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Nguyễn Bách Phái khẳng định: tình trạng doanh nghiệp vi phạm quy định về khám sức khỏe định kỳ cho người lao động (không tổ chức khám sức khỏe hoặc khám theo kiểu “hình thức”, không bảo đảm theo quy định) vẫn diễn ra trên địa bàn thành phố. Cụ thể, năm 2018 và 6 tháng đầu năm 2019, Sở phối hợp cơ quan liên quan tiến hành thanh tra, kiểm tra pháp luật lao động tại hơn 200 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Qua đó, cơ quan chức năng phát hiện 16 doanh nghiệp không tổ chức khám sức khỏe cho người lao động, xử phạt hành chính số tiền hơn 230 triệu đồng.
Số liệu này chỉ phản ánh bề nổi thực trạng doanh nghiệp vi phạm quy định về khám sức khỏe cho người lao động. Theo ông Nguyễn Bách Phái, trên địa bàn thành phố có khoảng 20 nghìn doanh nghiệp, trong đó, hơn 90% số doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do lực lượng thanh tra còn mỏng, yếu nên công tác thanh tra, kiểm tra chưa theo sát thực tiễn, mới chỉ tập trung tại các doanh nghiệp đông công nhân, lao động. Trong khi đó, tình trạng vi phạm quy định về khám sức khỏe định kỳ chủ yếu tập trung tại doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nguyên nhân khác, ý thức chấp hành pháp luật lao động của người sử dụng lao động chưa cao, nhất là ở những doanh nghiệp nhỏ. Người sử dụng lao động chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe người lao động đối với việc duy trì năng suất lao động, ổn định và phát triển sản xuất. Nhiều doanh nghiệp không tổ chức khám sức khỏe để tiết kiệm kinh phí, hoặc tổ chức khám sức khỏe theo kiểu đối phố, chưa đáp ứng yêu cầu, chưa phù hợp điều kiện, môi trường làm việc tại doanh nghiệp với mức khám chỉ vài chục nghìn đồng. Trong khi đó, người lao động không được khám sức khỏe định kỳ sẽ không phát hiện và điều trị kịp thời bệnh nghề nghiệp, dẫn đến giảm năng suất lao động. Đây còn là nguyên nhân dẫn đến tai nạn lao động. Cụ thể, 6 tháng đầu năm 2019, toàn thành phố xảy ra 7 vụ tai nạn lao động làm 7 người chết, tăng 1 vụ so với cùng kỳ năm 2018....
Nâng cao nhận thức của người lao động
Ngoài những nguyên nhân trên, theo Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Nguyễn Bách Phái, bản thân người lao động, nhất là lao động trẻ chưa thấy vai trò, sự cần thiết việc khám sức khỏe đối với duy trì sức khỏe, năng suất lao động.
Đơn cử, tại buổi khám sức khỏe cho nữ công nhân, lao động trên địa bàn huyện Tiên Lãng do Liên đoàn Lao động thành phố phối hợp Bệnh viện Quốc tế Green tổ chức tại Công ty TNHH Evergreen cuối tháng 7 vừa qua, một số nữ công nhân, lao động Công ty TNHH Giang Nam đến “điểm danh” với cán bộ Công đoàn cơ sở nhưng lại từ chối khám sức khỏe với lý do chủ quan “không có bệnh”.
Để bảo đảm quyền và lợi ích của người lao động, từ nay đến hết năm 2019, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp Sở Y tế, Sở Thông tin và Truyền thông, Ban quản lý khu kinh tế Hải Phòng tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động nói chung, trong đó, có nội dung tuyên truyền khám sức khỏe định kỳ để người lao động, người sử dụng lao động hiểu rõ sự cần thiết. Ngoài ra, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp Sở Y tế thông tin danh sách mạng lưới cơ sở y tế đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ cho người lao động tới người sử dụng lao động. Đồng thời, tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra pháp luật lao động, chú trọng nội dung thực hiện an toàn vệ sinh lao động, khám sức khỏe theo quy định pháp luật, phát hiện và xử lý nghiêm với khung hình phạt cao để bảo đảm tính răn đe đối với những doanh nghiệp vi phạm pháp luật lao động – ông Nguyễn Bách Phái cho biết.
Cùng với sự vào cuộc của các cấp, ngành, theo Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Hoàng Đình Long, các cấp Công đoàn đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật tới người lao động, nhất là nội dung liên quan đến bảo đảm an toàn vệ sinh lao động, khám sức khỏe định kỳ, phòng tránh bệnh nghề nghiệp để người lao động nâng cao nhận thức, tự bảo vệ quyền, lợi ích của mình; hướng dẫn chỉ đạo công đoàn cơ sở lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người lao động hằng năm, chủ động đề xuất, đề nghị doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện bảo đảm sức khỏe người lao động nhằm duy trì năng suất, chất lượng công việc, vì sự phát triển của doanh nghiệp...
Nhật Nam
