Khám sức khỏe tiền hôn nhân (THN) có ý nghĩa quan trọng trong việc chuẩn bị tâm lý, sức khỏe và kế hoạch lâu dài cho đời sống vợ chồng. Song, hiện nay, phần lớn bạn trẻ sắp kết hôn vẫn e ngại.
| Tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân cho thanh niên quận Đồ Sơn. |
Chủ yếu chọn khám đơn lẻ
Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng là một trong các bệnh viện tư thực hiện khám sức khỏe THN. Chị Đinh Thị Thùy Dung (Phòng Truyền thông) cho biết: Bệnh viện triển khai gói khám sức khỏe THN hơn 1 năm nay. Theo số liệu thống kê, khách hàng thường chọn gói khám đơn lẻ, tức khám chuyên khoa theo đề nghị của người bệnh sau khi được các bác sĩ tư vấn.
Bệnh viện Quốc tế Green hiện là bệnh viện duy nhất ở Hải Phòng thiết kế phần mềm quản lý gói khám sức khỏe THN dành cho khách hàng. Chị Lê Thanh Quỳnh Anh, Trợ lý giám đốc bệnh viện cho biết: Bệnh viện triển khai gói khám sức khỏe THN từ hơn 2 năm nay. Năm 2015 có 57 khách hàng khám đơn lẻ, 85 cặp nam, nữ chọn gói khám tổng thể. Năm 2016, con số này tăng lên theo số nhân, gồm: 426 người chọn khám đơn lẻ, 218 cặp nam, nữ chọn gói khám tổng thể. Từ đầu năm nay đến đầu tháng 3-2017, có 97 người chọn khám đơn lẻ và 35 cặp nam, nữ chọn gói khám tổng thể sức khỏe THN. Điều này thể hiện xu thế ngày càng có nhiều bạn trẻ quan tâm đến khám sức khỏe THN, song, rất ít bạn chọn gói khám tổng thể.
Theo Phó giám đốc Sở Y tế, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình Phạm Quang Ngọc, khám sức khỏe THN mang tính tự nguyện nên nhiều bạn trẻ có khám cũng chỉ thường chọn khám đơn lẻ. Bên cạnh đó, không phải bệnh viện, phòng khám nào cũng có định hướng rõ ràng về thực hiện gói khám sức khỏe THN nên khó quản lý. Hiện Sở Y tế chưa có thống kê cụ thể về khám sức khỏe THN.
Trưởng phòng Dân số và Truyền thông (Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình) Lê Thị Mây cho biết: từ năm 2011, Chi cục liên tục tuyên truyền và triển khai các mô hình về tư vấn và khám sức khỏe THN với 40 CLB THN tại 14 quận, huyện. Chi cục phối hợp với Sở Giáo dục-Đào tạo, Đoàn Thanh niên tuyên truyền về khám sức khỏe THN trong các trường học. Năm 2016, toàn thành phố có 1278 buổi tuyên truyền, trong đó 965 lượt người được tư vấn. Tuy nhiên, trong đó chỉ có 45 người được hỗ trợ khám sức khỏe THN đơn giản ban đầu. Như vậy, ngành chuyên môn mới tập trung vào công tác tuyên truyền, định hướng giới trẻ. Việc Chi cục liên kết với các cơ sở y tế về hỗ trợ khám sức khỏe THN cho các bạn trẻ còn rất hạn chế.
Nhiều rào cản
Bác sĩ CKII Đỗ Thị Hải (khoa Khám bệnh Bệnh viện Quốc tế Green), nguyên Trưởng khoa Hỗ trợ sinh sản (Bệnh viện Phụ sản Hải Phòng) cho biết, gói khám sức khỏe THN bao gồm các xét nghiệm nước tiểu, đo lượng đường trong máu, xét nghiệm men gan, HIV, vi rút viêm gan B, vi rút viêm gan C, siêu âm bụng tổng quát, siêu âm ngực, đo điện tâm đồ, chụp X-quang phổi, khám hệ sinh sản của cả hai người… Khám sức khỏe THN giúp các bạn trẻ đánh giá sức khỏe một cách tổng quát, phát hiện và điều trị kịp thời những bệnh lý truyền nhiễm. Khi khám, các bác sĩ kiểm tra, phát hiện và tư vấn những bệnh lý do di truyền; tầm soát, phát hiện và tư vấn các bệnh lý liên quan sức khỏe sinh sản. Từ đó, các cặp vợ chồng tương lai tránh những trường hợp đáng tiếc như phát hiện quá muộn về những căn bệnh di truyền, có thể truyền nhiễm sang em bé, hoặc vô sinh…. Ít nhất 6 tháng trước khi kết hôn, các bạn trẻ nên dành thời gian cùng nhau đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Nếu phát hiện ra bệnh, cả hai sẽ cùng có thời gian điều trị dứt điểm trước khi tiến hành kết hôn.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Hải, nhiều bạn trẻ vẫn e ngại và chưa có ý thức về việc khám sức khỏe để chuẩn bị thể chất cũng như tinh thần tốt nhất cho cuộc sống mới. Nguyên nhân, một gói khám tổng thể sức khỏe THN có chi phí khá cao, khoảng 1,9 triệu đồng/người. Nếu cả cặp nam, nữ đi khám sẽ hết gần 4 triệu đồng. Không phải ai cũng có khả năng chi trả số tiền này, nên các bạn trẻ thường được tư vấn và chọn khám đơn lẻ phụ thuộc vào tiểu sử bệnh lý, tình trạng sức khỏe, điều kiện kinh tế... Phần lớn người Việt vẫn mang đậm phong tục, tập quán, quan niệm của người Á Đông, các bạn trẻ chưa kết hôn còn rất ngại ngùng. Một số khác lại ngại, khi khám bị phát hiện quan hệ trước hôn nhân sẽ mang tai tiếng. Nhiều bạn trẻ khi được người bạn đời tương lai đề nghị khám sức khỏe THN cho rằng đối phương thử thách, không tin tưởng mình, thậm chí còn thấy tự ái và tổn thương. Hiện, trên địa bàn thành phố chưa hình thành hệ thống khám sức khỏe THN tin cậy, kín đáo và chưa được quan tâm đúng mức.
Từ năm 2011 đến nay, cùng các tỉnh, thành phố khác, Hải Phòng đẩy mạnh thực hiện khám sức khỏe THN. Song, để chương trình này hiệu quả hơn, đặc biệt để các bạn trẻ coi việc khám sức khỏe THN là tự nguyện, tự giác trước khi kết hôn, Chi cục Dân số-Kế hoạch hóa gia đình tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền cũng như tăng cường phối hợp với Sở Giáo dục-Đào tạo, Đoàn Thanh niên các cấp tư vấn sức khỏe sinh sản và khám sức khỏe THN đến thanh, thiếu niên ở các địa phương. Mặt khác, các cơ sở y tế tăng cường cải thiện điều kiện khám, chữa bệnh để tạo sự tin tưởng của khách hàng khi chọn gói khám sức khỏe THN. Quan trọng hơn, chính các bạn trẻ tự ý thức bảo vệ sức khỏe của mình để xây dựng cuộc sống gia đình hạnh phúc trong tương lai.
| Khoản 1, Điều 23 Pháp lệnh Dân số và Điều 25, Nghị định số 104/2003/NĐ-CP đều quy định: Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho nam, nữ kiểm tra sức khỏe trước khi đăng ký kết hôn. Ngày 7-1-2011, Bộ Y tế ban hành Quyết định 25/QĐ-BYT hướng dẫn chuyên môn về tư vấn và khám sức khỏe THN, góp phần bảo đảm hôn nhân bền vững và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. |
Bùi Hương