Ao cá của gia đình ông Đào Văn Đến ở khu Đầm Thượng, thôn 11, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên)-nơi phát hiện 13 cọc gỗ.
Theo đó, UBND thành phố cho phép Viện Khảo cổ học chủ trì, phối hợp Bảo tàng Hải Phòng, UBND huyện Thủy Nguyên khai quật khảo cổ khẩn cấp tại khu vực ao cá nhà ông Đào Văn Đến, khu Đầm Thượng, thôn 11, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên). Thời gian khai quật từ ngày 18-2 đến ngày 31-3, diện tích khai quật 400m2, chủ trì khai quật là Tiến sĩ Bùi Văn Hiếu, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Nghiên cứu Khảo cổ học dưới nước (Viện Khảo cổ học).
Trong thời gian khai quật khẩn cấp, các cơ quan được cấp giấy phép cần chú ý bảo vệ địa tầng của di tích; có trách nhiệm tuyên truyền cho nhân dân về việc bảo vệ di sản văn hóa ở địa phương, không công bố kết luận chính thức khi chưa có sự thỏa thuận của UBND thành phố và Cục Di sản văn hóa.
Những hiện vật thu thập được trong quá trình khai quật, Bảo tàng Hải Phòng, Sở Văn hóa -Thể thao có trách nhiệm giữ gìn, bảo quản tránh để hiện vật bị hư hỏng, thất lạc và báo cáo Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND thành phố phương án bảo vệ và phát huy giá trị những hiện vật.
Góc ao nơi phát hiện nhiều cọc nằm chôn vùi dưới bùn đất, khe bờ kè
Trước đó, Sở Văn hóa và Thể thao có tờ trình số 11 ngày 17-2, UBND huyện Thủy Nguyên, Viện khảo cổ cũng có công văn về việc đề nghị cấp phép khai quật khẩn cấp 13 cọc gỗ phát hiện tại xã lại Xuân (huyện Thủy Nguyên).
Cụ thể, theo báo cáo của UBND huyện Thủy Nguyên, ngày 9-2, gia đình ông Đào Văn Đến tại thôn 11, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên) phát hiện được 13 cọc gỗ dưới đáy ao sau khi tiến hành bơm nước để thu hoạch cá. Ngày 12-2, các chuyên gia, nhà nghiên cứu thuộc Viện Khảo cổ học tiến hành khảo sát khu vực phát lộ các cọc gỗ và thấy rằng các cọc gỗ phát hiện tại khu vực ao này có ý nghĩa rất lớn trong việc nghiên cứu chiến trận Bạch Đằng 1288 trên địa bàn thành phố.
Ông Đào Văn Đến cho biết mỗi lần kéo lưới bắt cá đều vướng vào các cọc gỗ trong ao.
Khu vực phát hiện các cọc gỗ nằm ở ngã ba sông Kinh Thầy, sông Đá Vách và sông Đá Bạc đang là ao nuôi cá của hộ gia đình ông Đào Văn Đến. Một số cọc gỗ có dấu hiệu bị hủy hoại, như: các đầu cọc bị chặt bằng, một số cọc nằm trong bờ kè đá, đặc biệt gia đình đang tiến hành hút bùn, cải tạo mặt đáy để chuẩn bị cho mùa vụ cá mới.
Chính vì vậy, nếu không kịp thời tổ chức khai quật khẩn cấp, những di tích cọc gỗ trên sẽ bị hủy hoại và không thể nghiên cứu đánh giá tổng thể trận chiến trên sông Bạch Đằng cũng như đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị đối với các di tích cọc gỗ tại khu vực Đầm Thượng, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên).
Một số cọc nằm sâu trong bờ kè đá.
Trao đổi với phóng viên sáng 19-2, ông Đào Văn Đến, thôn 11, xã Lại Xuân (huyện Thủy Nguyên) - chủ ao cá nơi phát hiện 13 cọc gỗ cho biết, vợ chồng ông mua lại ao cá này khoảng 5 năm nay. Trong các lần tát ao bắt cá trước đó, vợ chồng ông từng dùng dao chặt thử và có làm sứt mẻ một số đầu cọc. Đáng chú ý, ngoài 13 cọc này, ông Đến có nghe người chủ cũ kể lại là từng nhổ lên hơn 10 cọc từ ao cá và thấy một chiếc thuyền làm bằng gỗ tốt, đã sẻ ra dùng vào công việc gia đình.
Từ đầu tháng 2 đến nay, có 2 đoàn của Viện khảo cổ học đến ao cá nhà ông Đến khảo sát; chính quyền địa phương đến làm việc, thống nhất với gia đình ông phối hợp chính quyền địa phương thực hiện các quy định pháp luật về di sản văn hóa.
Ông cùng gia đình cam kết bảo vệ nguyên trạng các cọc gỗ, không di dời, chặt phá, tổ chức mua bán và các hoạt động khác làm ảnh hưởng đến hệ thống cọc gỗ dưới ao cá trong khuôn viên gia đình tại thôn 11, xã Lại Xuân...
UBND xã Lại Xuân, Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Thủy Nguyên phối hợp gia đình ông Đến bảo đảm an ninh, an toàn các cọc gỗ dưới ao của gia đình; tham mưu cho lãnh đạo cấp trên, tham vấn các nhà khoa học các giải pháp, hài hòa giữa việc bảo tồn hệ thống cọc gỗ và việc sản xuất, chăn nuôi của gia đình ông Đến.
Trịnh Thường
