(HPĐT)- Việc đẩy nhanh dự án đầu tư xây dựng Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, các trạm quan trắc môi trường tự động là một trong 9 nội dung quan trọng của văn bản số 2964 ngày 21-4-2020 của UBND thành phố về việc thực hiện các giải pháp tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải. Văn bản này là cơ sở để dự án sớm được chính thức phê duyệt và bố trí kinh phí thực hiện.
Dự án xây dựng Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường góp phần giám sát nguồn xả thải hiệu quả hơn.
Trong ảnh: Vận hành nhà máy xử lý nước thải KCN Đồ Sơn.
Xây dựng các trạm quan trắc tự động
Ngày 25-11-2016, UBND thành phố có văn bản số 2842/UBND-VP cho phép Sở Tài nguyên-Môi trường (TNMT) lập báo cáo đề xuất chủ trương dự án Xây dựng Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, các trạm quan trắc môi trường tự động. Dự án gồm các hạng mục: xây dựng một trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường, 15 trạm quan trắc môi trường tự động (6 trạm quan trắc không khí chung quanh và 9 trạm quan trắc môi trường nước ngọt). Tổng mức đầu tư thực hiện dự án hơn 57 tỷ đồng. Để triển khai dự án, UBND thành phố giao Sở TNMT lập báo cáo đề xuất đầu tư. Tuy nhiên, đến đầu năm 2018, Sở TNMT mới hoàn thiện báo cáo khả thi dự án và gửi tham vấn các ý kiến chuyên gia và Sở Kế hoạch-Đầu tư. Tuy nhiên, do thời gian đề xuất thực hiện dự án muộn do với thời gian xét duyệt bố trí vốn đầu tư công giai đoạn 2016-2020, nên dự án hiện chưa được phê duyệt chính thức và bố trí kinh phí thực hiện.
Theo Sở TNMT, trên địa bàn thành phố hiện có hàng nghìn cơ sở sản xuất công nghiệp. Trong đó, 124 cơ sở sản xuất phát sinh 162 nguồn thải lưu lượng lớn là khí thải và nước thải. Với lưu lượng nguồn thải trên, công tác quan trắc, giám sát tự động chất lượng môi trường rất cần thiết. Dự án nêu trên sau khi hoàn thành sẽ cung cấp thông tin về hiện trạng và diễn biến môi trường. Qua đó, cung cấp cơ sở dữ liệu cho việc xây dựng chiến lược, quy hoạch và kế hoạch bảo vệ môi trường. Đồng thời, lập báo cáo hiện trạng môi trường thường niên và 5 năm, dự báo và cảnh báo kịp thời diễn biến môi trường để các cơ quan quản lý có biện pháp ứng phó và phòng, chống, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong tương lai.
Trước yêu cầu công tác kiểm soát chất lượng môi trường, ngày 21-4-2020, UBND thành phố có văn bản số 2964 về việc thực hiện các giải pháp tăng cường kiểm soát ô nhiễm không khí và xử lý triệt để các điểm nóng về ô nhiễm bụi, khí thải. Theo văn bản này, UBND giao Sở Tài chính chủ trì, cùng Sở Kế hoạch và Đầu tư xem xét đề nghị của Sở TNMT về việc bố trí kinh phí để đầu tư dự án. Thực hiện chỉ đạo của thành phố, mới đây, Sở TNMT khẩn trương phối hợp Sở Kế hoạch-Đầu tư, đơn vị tư vấn rà soát toàn bộ quy trình thực hiện dự án, hoàn thiện hồ sơ dự án, phần đầu dự án. Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường và lắp đặt quan trắc môi trường tự động được bố trí vốn đầu tư công giai đoạn 2020-2025. Việc quan tâm bố trí nguồn vốn là cơ sở thực hiện dự án, đáp ứng yêu cầu công tác kiểm soát môi trường ngày càng cao.
Đáp ứng yêu cầu kiểm soát môi trường
Theo Giám đốc Trung tâm Quan trắc môi trường (Sở TNMT) Đàm Quang Quỳnh- đơn vị thực hiện dự án, từ tháng 11-2016, để bảo đảm yêu cầu công tác giám sát bảo vệ môi trường, Sở TNMT chủ động thiết lập Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường. Trung tâm có nhiệm vụ tiếp nhận hình ảnh giám sát xả thải qua camera, qua hệ thống quan trắc tự động của những cơ sở sản xuất có nguồn thải lớn. Hiện, trung tâm tiếp nhận hình ảnh giám sát 33 doanh nghiệp với 52 camera giám sát nguồn thải (30 nguồn thải lỏng và 22 nguồn thải khí), tiếp nhận dữ liệu quan trắc tự động của 10 đơn vị. Từ khi thành lập đến nay, hoạt động của trung tâm khẳng định hiệu quả cao công tác giám sát, bảo vệ môi trường, bởi qua hình ảnh camera giám sát, Trung tâm Quan trắc môi trường (QTMT) phát hiện nguồn thải lỏng hoặc nguồn thải khí có những dấu hiệu bất thường: màu sắc nước thải, khí thải…, thông báo cho chủ nguồn thải biết hiện trạng phát thải, ngừng xả thải và kiểm tra việc vận hành các công trình xử lý môi trường. Điển hình, ngày 5-3-2018, qua quan sát trên hình ảnh camera giám sát nguồn thải lỏng của KCN Đồ Sơn, nhận thấy màu nước thải tại điểm xả thải có màu vàng đỏ, Trung tâm QTMT yêu cầu chủ nguồn thải dừng xả thải và tuần hoàn trở lại hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN. Ngày 6-3-2018, qua quan sát thấy ống khói Công ty Liên doanh thép VOSCO có màu đen đậm đặc, Trung tâm QTMT yêu cầu chủ nguồn thải dừng xả khí thải và kiểm tra việc vận hành hệ thống xử lý khí thải...
Tại cuộc giám sát việc thực hiện chính sách bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đồng chí Trần Văn Minh, Phó chủ nhiệm Ủy ban, Trưởng đoàn giám sát nhận xét: hoạt động kiểm soát môi trường, quan trắc môi trường tự động của thành phố chưa đạt hiệu quả cao. Thành phố cần sớm triển khai, hoàn thiện Dự án Xây dựng Trung tâm điều khiển và lắp đặt trạm quan trắc môi trường để phục vụ tốt hoạt động quản lý. Trước những thách thức về môi trường, việc đầu tư xây dựng Trung tâm điều khiển, tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường là cần thiết, giúp nâng cao năng lực quản lý và ứng phó kịp thời biến đổi môi trường.
Nguyên Mai - Ảnh: Duy Thính
