Chậm phát hiện, xử lý vi phạm
Theo Sở Xây dựng, trong số 39 công trình vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng, ngoài 17 công trình được xử lý dứt điểm, có 22 công trình đang xử lý hoặc chưa được xử lý ở các quận: Lê Chân (2 công trình), Hồng Bàng (2 công trình), Kiến An (5 công trình), Hải An (4 công trình), An Dương (5 công trình), Thủy Nguyên (4 công trình). Các vi phạm phổ biến là không có giấy phép xây dựng; xây dựng sai phép (vượt số tầng, diện tích); xây dựng trên đất không được phép xây dựng (đất nông nghiệp); vi phạm quy hoạch. Điểm chung là các vi phạm chậm được phát hiện và mức độ vi phạm phức tạp, khó xử lý. Trong đó, phổ biến nhất là vi phạm xây dựng trên đất không được phép xây dựng, với 10/22 công trình. Như công trình xây dựng 50 m2 của ông Phạm Văn Phất và ông Vũ Quyết Thắng, thôn Hòa Nhất, xã Đặng Cương (huyện An Dương) xây nhà khung sắt, mái lợp tôn, chung quanh che tôn. Công trình này hoàn thiện và được đưa vào sử dụng mặc dù xây một phần trên đất hành lang giao thông. Mặc dù vi phạm xảy ra hơn một năm nay nhưng hiện chủ đầu tư chưa tháo dỡ. Công trình nhà 3 tầng, diện tích 45 m2 của ông Nguyễn Văn Dương, tổ dân phố (TDP) Phương Khê, phường Đồng Hòa (quận Kiến An) xây dựng trên đất nông nghiệp, xen canh, xen cư. Công trình hoàn thiện và đưa vào sử dụng hơn một năm nay. Khu vực này phù hợp với đất ở được quy hoạch đất ở đô thị, UBND quận Kiến An đề xuất cho phép công trình được tồn tại và chủ nhà nộp phạt vi phạm 22,5 triệu đồng. Vi phạm này chậm được chính quyền địa phương phát hiện, xử lý kịp thời, để người dân đưa vào “sự đã rồi” rất khó xử lý.
Các công trình xây dựng sai phép cũng khá phổ biến với 7/22 công trình. Một số trường hợp vi phạm khá nghiêm trọng, vượt từ 2, 3 tầng. Cá biệt có công trình vượt 4 tầng của hộ bà Lê Thị Lụng, ở thôn 6, xã Hòa Bình (huyện Thủy Nguyên). Hiện trạng là nhà ở 6 tầng, xây trên diện tích đất 56 m2 hoàn thiện và đưa vào sử dụng. Công trình này được cấp giấy phép xây dựng 2 tầng. Dù vi phạm từ tháng 5-2016, nhưng đến nay chủ công trình mới tháo dỡ phần bờ mái. Toàn bộ 4 tầng vi phạm chưa được tháo dỡ. Công trình nhà 9 tầng của Công ty CP Nguyễn Vũ Gia, tại phường Đằng Lâm (quận Hải An) là một trong những điển hình của việc chậm phát hiện vi phạm dù đó là những vi phạm rất nghiêm trọng. Công trình này vượt 3 tầng và một tum, vượt mật độ xây dựng, xây dựng ra phần vỉa hè 12 m2… Vi phạm xảy ra từ năm 2015, dù chính quyền yêu cầu ngừng thi công từ đó, nhưng đến nay mới tháo dỡ được một phần mái, phần còn lại đang lập phương án tháo dỡ.
Truy trách nhiệm, khắc phục vi phạm
Thanh tra Sở Xây dựng thừa nhận, việc để xảy ra vi phạm do lỗi của lực lượng thanh tra xây dựng từ thành phố đến cơ sở. Tuy nhiên, trách nhiệm trước tiên thuộc về lỗi của Chủ tịch UBND các phường, xã, sau đó là trách nhiệm của Chủ tịch UBND các quận, huyện để xảy ra vi phạm. Như trường hợp vi phạm của Công ty CP Nguyễn Vũ Gia nêu trên, cán bộ liên quan của phường bị kỷ luật, chuyển công tác do để xảy ra vi phạm. Tuy nhiên, đây cũng là công trình rất khó khăn, phức tạp trong xử lý khi Thanh tra Sở Xây dựng ra 8 văn bản, biên bản vi phạm; các cấp chính quyền quận Hải An ban hành 3 biên bản, 3 quyết định, 6 văn bản khác nhau để xử lý vi phạm. Sở Xây dựng và UBND thành phố ban hành 11 văn bản chỉ đạo xử lý liên quan đến công trình này.
Những vi phạm trật tự xây dựng gây bức xúc trong dư luận, tạo tiền lệ không tốt trong công tác quản lý đô thị trên địa bàn thành phố. Nhất là nguy cơ xảy ra hiện tượng “nhờn” pháp luật, bất chấp quy định của luật pháp, mức độ xử phạt để vi phạm. Trước thực trạng trên, đồng chí Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Nguyễn Xuân Bình yêu cầu Sở Xây dựng và các Sở, ngành, chính quyền địa phương rà soát, xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm trật tự xây dựng tồn đọng từ năm 2016 đến nay. Trong đó, xem xét, làm rõ trách nhiệm từng cá nhân để xảy ra vi phạm ở 22 công trình hiện chưa được xử lý dứt điểm. Rà soát lại quy trình và kết quả xử lý vi phạm ở 17 công trình đã xử lý, bảo đảm khách quan, nghiêm minh theo quy định của pháp luật. Với những trường hợp thiếu thủ tục, trình tự mà phù hợp quy hoạch cần được hướng dẫn để các hộ hoàn thiện theo quy định. Những trường hợp cố tình vi phạm cần được xử lý nghiêm, không hợp thức hóa.
Đây là vấn đề để Sở Xây dựng, các địa phương tiếp tục rà soát, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp vi phạm xây dựng trên địa bàn thành phố.
Văn Lượng
