Khẳng định vùng kinh tế động lực của thành phố

Công trình tháp bút vừa được khánh thành, tạo diện mạo mới cho khu vực trung tâm huyện Thủy Nguyên.

Những trang sử hào hùng

Trong suốt chặng đường cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, Thủy Nguyên là một trong những địa bàn có phong trào cách mạng xuất hiện từ rất sớm và ngày càng phát triển mạnh mẽ, nhất là từ khi có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ năm 1939, Thủy Nguyên trở thành cầu nối giữa 2 trung tâm có phong trào công nhân phát triển mạnh mẽ là Hải Phòng và vùng Mỏ (tỉnh Quảng Ninh). Đến tháng 2- 1940, với sự ra đời của Chi bộ Đảng Dưỡng Động do Liên Tỉnh ủy B thành lập tại hang Vua (xã Minh Tân), phong trào cách mạng của huyện có bước chuyển quan trọng. Từ đây, dưới sự chỉ đạo, lãnh đạo của Chi bộ Đảng và Ủy ban cách mạng lâm thời huyện, nhân dân Thủy Nguyên góp sức cùng cả nước làm nên thành công của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Đến tháng 7-1946, Đảng bộ huyện được thành lập, khẩn trương lãnh đạo quần chúng bảo vệ thành quả cách mạng tháng Tám. Năm 1948, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào thời kỳ gay go, quyết liệt. Ở Thuỷ Nguyên, địch thực hiện âm mưu bình định, lập hệ thống đồn bốt và bộ máy tề ngụy, tạo vành đai trắng, mở nhiều cuộc tấn công để đàn áp khủng bố, gây nhiều tội ác man rợ với nhân dân và hòng phá vỡ các cơ sở cách mạng của ta. Tháng 7-1948, hội nghị Đảng bộ huyện họp tại thôn Thiên Đông (xã Đông Sơn) bầu Ban chấp hành mới, do đồng chí Hà Quân làm Bí thư, ra nghị quyết về phát triển chiến tranh nhân dân, phá tề trừ gian giành quyền làm chủ. Đầu tháng 10-1948, hội nghị Ban chấp hành Đảng bộ huyện mở rộng họp tại thôn Mỹ Cụ (xã Chính Mỹ) quyết định mở đợt “Tổng phá tề trừ gian”, tiến công đồn bốt địch, phát động chiến tranh du kích.

Cuộc “Tổng phá tề trừ gian” diễn ra từ ngày 20 đến ngày 27-10-1948 với mục đích giải tán bộ máy tề trong toàn huyện, đánh nội ứng một số đồn và tước vũ khí của bảo an để trang bị cho dân quân du kích và bộ đội huyện. Công việc hết sức khẩn trương và bí mật. Ngay trong ngày quật khởi đầu tiên, quân ta bắt được một số tề, ngụy đầu sỏ, tước vũ khí của lính bảo an ở các khu vực trọng điểm. Đêm 24, rạng sáng 25-10-1948, cuộc Tổng phá tề chính thức bắt đầu. Ban chỉ đạo ra lệnh cho bộ đội, dân quân du kích phối hợp làm nòng cốt cho nhân dân toàn huyện nổi dậy giải tán các Ban Tề, bao vây, tiến công đồn địch. Tiếng trống, tiếng chiêng cùng với tiếng hô khẩu hiệu hò reo của dân chúng náo động khắp huyện.

Tiếp các ngày sau đó, người dân nô nức đi phá đường, chặn quân tiếp viện của giặc, giải tỏa các đồn bốt, phá đường giao thông, cắt dây điện thoại liên lạc của địch... Tính đến ngày 28- 10-1948, quân ta xoá bỏ và làm tan rã bộ máy tề ngụy ở 82 thôn xã, hơn 100 binh lính ra hàng, thu 125 súng và nhiều vũ khí khác. Cuộc tổng phá tề bằng vũ trang kết hợp với quần chúng nổi dậy cùng lúc trong toàn huyện làm cho địch choáng váng, bất ngờ, hoang mang cực độ. Khí thế và tinh thần kháng chiến của Đảng bộ, quân và nhân dân huyện trong ngày “Tổng phá tề trừ gian” được biểu dương trên Báo Cứu quốc. Đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh đánh giá cao và gửi tập ảnh lãnh tụ về tặng Đảng bộ và nhân dân Thủy Nguyên.

Phát huy truyền thống Thuỷ Nguyên quật khởi (25- 10) và những năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, chống Mỹ, cứu nước, Đảng bộ, quân và dân Thủy Nguyên đóng góp nhiều sức người, sức của, chi viện cho tiền tuyến, vừa sản xuất, vừa chiến đấu, góp phần vào những thắng lợi vĩ đại của dân tộc, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Tổng kết các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, huyện Thủy Nguyên hiện có 5.010 liệt sĩ, 2.593 thương, bệnh binh; 387 Mẹ Việt Nam Anh hùng; 8 cá nhân, 19 xã và huyện Thủy Nguyên được phong tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Ghi nhận những đóng góp to lớn của quân và dân huyện Thuỷ Nguyên trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, Đảng và Nhà nước tặng hơn 20.400 Huân, Huy chương các loại, trong đó có 25 Huân chương Độc lập.

Diện mạo đô thị huyện Thủy Nguyên ngày càng khang trang, rộng mở.

Phát triển bứt phá thành đô thị hiện đại, văn minh

Với truyền thống kiên cường, quật khởi, dưới ánh sáng của các nghị quyết Trung ương, Thành ủy, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủy Nguyên nêu cao truyền thống cách mạng, phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thử thách, tranh thủ tốt những thời cơ, thuận lợi, phát huy tốt tiềm năng, lợi thế, biến khó khăn thành động lực để phát triển. Nhất là giai đoạn 10 năm trở lại đây (2013-2023), huyện phát triển nhanh, bứt phá, đang thực sự phát huy vai trò động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội của thành phố. Trong đó, kinh tế phát triển ổn định. Giá trị sản xuất các ngành luôn vượt mục tiêu, kế hoạch đề ra và duy trì ở mức cao, đạt bình quân 15,6%/năm. Giá trị sản xuất nhóm ngành công nghiệp - xây dựng, dịch vụ hiện chiếm 93,2% trong cơ cấu kinh tế huyện. Trên địa bàn huyện hiện có 1 khu kinh tế, 5 khu, cụm công nghiệp, 3 điểm công nghiệp và nhiều làng nghề, công nghiệp – xây dựng.

Thu ngân sách của huyện có sự đổi mới, đột phá, với số thu cao. Từ năm 2022, huyện bảo đảm được tự chủ thu, chi ngân sách. Kết quả thu hút đầu tư trên địa bàn huyện trong 10 năm qua cũng có bước phát triển nhanh và mạnh. Tính riêng 9 tháng năm 2023, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 20.670 tỷ đồng, gấp 2,7 lần so với tổng vốn đầu tư của cả năm 2013. Các doanh nghiệp, thành phần kinh tế phát triển về quy mô và doanh thu. Toàn huyện có 1.768 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng số vốn và tài sản ước hơn 82.000 tỷ đồng, doanh thu hơn 50.000 tỷ đồng, đóng góp vào ngân sách nhà nước trung bình hơn 1.100 tỷ đồng/năm. Hàng loạt dự án khu công nghiệp, khu đô thị mới, hạ tầng giao thông quy mô lớn được triển khai. Từ năm 2013 đến nay, huyện thực hiện giải phóng mặt bằng triển khai 150 dự án, với tổng diện tích thu hồi 1.608,2 ha liên quan đến 27.548 lượt hộ dân và 60 tổ chức. Huyện đẩy mạnh thi công và hoàn thành các tuyến giao thông trọng điểm, tạo sự kết nối giữa huyện và thành phố với các tỉnh lân cận. Các dự án hoàn thành là cơ sở để huyện phát triển bứt phá, phát huy vị thế “hạt nhân” thu hút đầu tư và tạo động lực lớn thúc đẩy tăng trưởng của thành phố trong tương lai. Nhất là, với sự kiện khởi công Dự án Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố, hệ thống giao thông và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ tại Khu đô thị Bắc sông Cấm, đưa Thủy Nguyên trở thành trung tâm chính trị - hành chính mới của thành phố vào năm 2025.

Phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới” phát triển sâu rộng, được nhân dân phấn khởi, đồng thuận cao, tích cực tham gia. Năm 2020, huyện được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Đến nay, huyện có 7 xã được công nhận nông thôn mới kiểu mẫu, 8 xã được công nhận nông thôn mới nâng cao. Công tác giáo dục và đào tạo phát triển khá toàn diện cả về quy mô trường lớp và chất lượng giáo dục, tiếp tục nằm trong tốp đầu của thành phố. Công tác an sinh xã hội được đặc biệt quan tâm. Số hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm sâu, tỷ lệ hộ nghèo từ 3,93% vào năm 2013 đến nay giảm xuống còn 1,01%.

Từ năm 2020 đến nay, Đảng bộ, chính quyền, nhân dân Thủy Nguyên tập trung xây dựng huyện trở thành thành phố trực thuộc thành phố Hải Phòng trước năm 2025. Mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với vinh dự và trách nhiệm, cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân Thủy Nguyên quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quan trọng này.

Nhìn lại chặng đường 75 năm qua, Thủy Nguyên có những bước phát triển vượt bậc, thực sự khẳng định vùng kinh tế động lực, trung tâm phát triển công nghiệp của thành phố, trở thành một trong ba hướng phát triển đô thị đột phá của thành phố. Để từ đó, huyện Thủy Nguyên góp phần xứng đáng vào tiến trình “xây dựng và phát triển Hải Phòng trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” như tinh thần Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đề ra./.