(HPĐT)- Việc các ngôi sao từ mảng diễn xuất lấn sân sang văn học không mới, nhưng luôn thu hút sự chú ý của công chúng, nhất là cộng đồng “mọt sách”. Người được khen, người vấp chỉ trích, do đó, các diễn viên cần nhiều hơn tình yêu với sách để khẳng định tên tuổi trên thị trường không thiếu sách hay.
Sân chơi sáng tạo
Theo thống kê của Nielsen BookScan, năm 2018, trong số 100 sách hư cấu bìa mềm bán chạy nhất, chỉ có đúng 1 tác phẩm do diễn viên chắp bút; đến hết năm 2023, con số này đã là 5 cuốn lọt vào tốp 20. Điều này chứng tỏ sự phát triển của thị phần dành cho văn học của diễn viên nổi tiếng đang có chiều hướng tăng. Mới đây nhất, diễn viên người Mỹ Reese Witherspoon, vụt thành sao qua phim “Legally blonde”, vừa công bố sẽ kết hợp với nhà văn Harlan Coben để ra mắt tiểu thuyết thuộc thể loại tâm lý vào mùa thu năm sau. Thông báo này thực chất không khiến công chúng bất ngờ, vì trong suốt gần 10 năm qua, Witherspoon thể hiện tình yêu với sách bằng cách đầu tư sản xuất nhiều bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết; tổ chức câu lạc bộ đọc sách mang tên mình.
Trước Reese Witherspoon, thị trường xuất bản cũng chứng kiến nhiều tác phẩm do diễn viên sáng tác được công chúng đón nhận tương đối tích cực. Thành công bậc nhất có thể kể đến nam diễn viên hài người Anh Richard Osman với loạt truyện “The Thursday murder club” liên tục lọt tốp sách bán chạy kể từ khi xuất hiện vào năm 2020, thu về hàng chục triệu USD. Chủ nhân 2 tượng vàng Oscar Tom Hanks ra mắt tập truyện ngắn đầu tay “Uncommon type” vào năm 2017, và rồi phát hành “The making of another major motion picture masterpiece” hoàn thiện hơn, trau chuốt hơn vào mùa hè 2023. Nhiều gương mặt quen thuộc với công chúng như Ethan Hawke, Steve Martin, Carrie Fisher… sáng tác nhiều tiểu thuyết đa dạng thể loại và nhận không ít lời khen cho sự sáng tạo và lối viết hấp dẫn, duyên dáng.
Đây cũng là lý do một số sách truyện của các “tay mơ” từ màn ảnh nhảy sang thị trường sách được yêu thích. Nói về lý do hợp tác với Reese Witherspoon, tác giả sách triệu bản Harlan Coben phải dành lời khen ngợi về “bản năng kể chuyện” của cô. Ăn, ngủ, sống cùng kịch bản phim qua nhiều năm, các diễn viên kỳ cựu biết cách xây dựng cốt truyện, tình tiết truyện lôi cuốn người đọc.
Chú trọng giá trị của tác phẩm
Tuy nhiên, không thể phủ nhận yếu tố lớn dẫn đến tốc độ phát triển của mảng sách này là sự nổi tiếng của các ngôi sao, cũng như tâm lý chạy theo xu thế của cả nhà xuất bản, người viết lẫn người đọc. Điều này dẫn tới một số trường hợp diễn viên bị chỉ trích là “ăn xổi” khi ra mắt sách sử dụng người viết hộ và không thực sự đóng góp nhiều công sức vào cuốn sách. Ồn ào nhất thời gian qua là ngôi sao trẻ người Anh Millie Bobby Brown với cuốn “Nine steps” ra mắt khi cô mới 19 tuổi, ngay sau khi cô vụt sáng thành sao qua phim “Stranger things”. Tên của diễn viên trẻ được in ngoại cỡ trên bìa sách, trong khi cô… không viết dòng nào trong cuốn tiểu thuyết này. Nguồn cảm hứng cho câu chuyện là từ lịch sử gia đình Millie Bobby Brown, nhưng người chắp bút lại là Kathleen McGurl – tên của tác giả chỉ được ghi một dòng rất nhỏ và cũng ít xuất hiện trong những buổi quảng bá sách. Người hâm mộ của nữ diễn viên vẫn đổ xô đi mua sách, còn cộng đồng yêu sách phẫn nộ vì cho rằng cách thiết kế và quảng bá sách là bất công và tiếp tay cho tình trạng vai trò của người viết hộ trong các tác phẩm dán mác nghệ sĩ bị hạ thấp.
Một số người có quan điểm thoáng hơn về tình trạng này. Theo biên tập viên Katie Seaman, tác phẩm được xuất bản vốn là sự hợp tác của nhiều người, nếu quá khắt khe về việc “cân đong đo đếm” công sức, sẽ làm mất đi sự tập trung vào “nhân vật chính” – đó là giá trị của tác phẩm chứ không phải là những cái tên. Bà Phoebe Morgan – Giám đốc xuất bản tại Hodder & Stoughton cho rằng, tác phẩm có sự tham gia của các gương mặt thân quen có thể tạo động lực để người hâm mộ cầm sách lên và đọc, đó luôn là điều tốt vì sẽ kích thích phát triển văn hóa đọc.
TRẦN NGỌC (tổng hợp)
