Công Tráng
Cầm đơn thuốc bác sĩ kê cho cậu con trai chẩn đoán viêm phế quản cấp, bà T. (ở quận Ngô Quyền) tần ngần lúc lâu rồi bước vào nhà thuốc lớn trên địa bàn thành phố. Bà e dè bởi số tiền mang theo chưa tới năm trăm nghìn đồng, chỉ lo không đủ thanh toán đơn thuốc. Thấy chị gái từ nhà thuốc bước ra với vẻ mặt tươi cười, bà H. lại gần hỏi nhỏ: “Mua thuốc mất bao nhiêu tiền hả chị?”. Bà T. nhẹ nhàng: “Hơn 400 nghìn đồng thôi em, may quá không phải vay. Đưa con đi khám bệnh mà không đủ tiền mua thuốc, ngại lắm!”. Thấy em gái hết nhìn tới, nhìn lui đơn thuốc rồi so sánh, bà T. gạt tay: “Ôi dào, chênh nhau có mấy chục nghìn, miễn sao con mình nhanh khỏi bệnh là được”.
Câu chuyện giữa 2 người đàn bà lớn tuổi mà người viết vô tình chứng kiến gợi nhiều suy nghĩ, trăn trở. Tâm lý chung của người bệnh cũng như người thân, do muốn bệnh tiến triển tốt, nhanh khỏi, dù thuốc đắt mấy cũng cố gắng mua. Mà thuốc chữa bệnh cứu người không phải mớ rau, con gà ở chợ nên ít khi có sự so sánh, nhà thuốc này bán đắt hơn, nhà thuốc kia bán rẻ hơn. Về vấn đề này, bác sĩ T. (Bệnh viện hữu nghị Việt- Tiệp), cho biết: “Bác sĩ nếu có tâm, tuỳ theo điều kiện kinh tế của người bệnh mà kê đơn thuốc. Nếu đơn thuốc phần lớn là thuốc ngoại có thể đắt hơn vài lần so với thuốc nội. Đơn cử, Augmentin 1g điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiết niệu- sinh dục, da và mô mềm, xương và khớp, các dạng nhiễm trùng khác… có xuất xứ từ Pháp, Anh, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga…, có giá bán hơn 300 nghìn đồng/hộp (14 viên). Trong khi đó, thuốc Klmentin 1g có tác dụng tương tự, chỉ trên dưới 100 nghìn đồng/hộp (14 viên)”.
Trên thực tế, cùng loại bệnh, cùng đơn thuốc, lại có nhiều giá bán khác nhau. Bác sĩ H. (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng) chia sẻ: “Giá các loại thuốc nằm trong danh mục thanh toán bảo hiểm y tế được cấp phát theo đơn của bác sĩ không có sự chênh lệch giữa các bệnh viện, cơ sở y tế. Tuy nhiên, với biệt dược không được bảo hiểm thanh toán, điều trị ngoại trú tự mua thuốc theo đơn, không có bảo hiểm y tế, nếu không cẩn trọng, người bệnh và người thân dễ mua phải thuốc đắt hay loại thuốc “không uống cũng chẳng sao”. Đơn cử, các trường hợp bị đột quỵ hay xuất huyết não, một số bác sĩ kê thêm An Cung Ngưu Hoàng hoàn với giá bán hơn 1 triệu đồng/viên dù đây không phải “thần dược”, chỉ có tác dụng tương đối trong một số trường hợp nhất định. Một số nhà thuốc sẵn sàng “lại quả” cho bác sĩ kê loại thuốc này cho người bệnh với số tiền lên tới 200-300 nghìn đồng/viên, thậm chí hơn?”. Trao đổi với bác sĩ H., được biết thêm, trên thị trường hiện lưu hành nhiều loại An Cung Ngưu Hoàng hoàn là hàng giả, hàng nhái, người bệnh và người thân rất khó phân biệt.
Lý giải về sự chênh lệch giá bán thuốc giữa nhà thuốc bệnh viện với nhà thuốc tư nhân, dược sĩ H., hiện đang làm việc tại nhà thuốc tư nhân trên địa bàn huyện Kiến Thuỵ cho biết, các nhà thuốc tư nhân chỉ có chi phí thuê mặt bằng, dược sĩ bán hàng, trong khi đó, với các nhà thuốc tại bệnh viện, thêm nhiều loại. Chưa kể chi phí để được trúng thầu, thuế VAT, hằng tuần, hằng tháng, nhà thuốc trong một số bệnh viện phải “trích lại phần trăm” cho bác sĩ hay khoa kê đơn thuốc. Đổi lại, các bác sĩ “tăng cường” kê những biệt dược khó tìm mua ở nơi khác. Được biết, số “phần trăm trích lại” này nhiều khi lên tới 20-30%, thậm chí hơn. Dù có quy định về trần lãi suất giá thuốc, song đó chỉ là những quy định trên giấy tờ, bởi nhà thuốc kê khai giá bán một đằng, nhưng lại bán giá một nẻo. Mà người mua hiếm khi yêu cầu hoá đơn mua thuốc!
Theo tôi, để giảm thiệt hại kinh tế cho người bệnh cũng như bức xúc trong dư luận xã hội, các cơ quan quản lý y tế, lãnh đạo các bệnh viện… cần vào cuộc tích cực hơn nữa. Trong đó, cần có thêm những quy định, công cụ cũng như chế tài phù hợp, đủ mạnh để quản lý giá thuốc cũng như nâng cao y đức.
