Khi truyền thống Tết sống dậy trong thế giới hiện đại của trẻ thơ

Đón Xuân Bính Ngọ 2026, “Truyện cổ Tết hiện đại” của tác giả Trần Tuyết Mai mở ra một không gian Tết vừa thân thương, vừa mới mẻ. Ở đó, phong tục, món ăn và sinh hoạt ngày Xuân được kể bằng giọng văn vui tươi, thông minh và trong trẻo, giúp truyền thống tiếp tục sống động trong đời sống hiện đại của trẻ nhỏ.

Ý tưởng của cuốn sách bắt đầu từ một khoảnh khắc rất đời thường. Trong lần đi tìm truyện Tết để lì xì trẻ nhỏ, tác giả nhận ra phần lớn sách Tết trên thị trường chủ yếu dành cho lứa tuổi mầm non, tập trung giới thiệu những khái niệm cơ bản về ngày Tết. Với các em từ 7–8 tuổi trở lên, những kiến thức này đã quen thuộc, nhưng lại thiếu vắng những câu chuyện tưởng tượng đủ hấp dẫn để các em thực sự đắm mình.

“Tôi tìm kĩ hơn thì thấy đúng là chưa có cổ tích về Tết thật, thế nên tôi bắt đầu viết”, Trần Tuyết Mai chia sẻ. Từ khoảng trống ấy, hành trình sáng tác “Truyện cổ Tết hiện đại” hình thành như một nhu cầu tự nhiên: kể lại Tết theo cách gần gũi hơn với thế giới tinh thần của trẻ em hôm nay.

Ngay từ tên gọi, tác phẩm đã gợi tinh thần chơi chữ đầy sáng tạo. “Cổ Tết” được phát âm gần giống “cổ tích”, vừa hóm hỉnh, vừa gợi mở một ý niệm xuyên suốt: kể những câu chuyện truyền thống bằng ngôn ngữ hiện đại để trẻ em thời nay vẫn có thể gặp một cái Tết diệu kỳ của riêng mình.

Trong thế giới “cổ Tết”, bạn đọc nhí dễ dàng bắt gặp chính mình qua những chi tiết gần gũi: cảm giác háo hức khi nhận lì xì, chuyện dọn nhà đón Tết được kể như một “phi đội” cá thực hiện nhiệm vụ, hay những món ăn ngày Xuân bỗng mang lại “siêu năng lực” rất Việt Nam. Những điều quen thuộc được làm mới bằng trí tưởng tượng, khiến Tết vừa lạ vừa quen.

Khác với cổ tích truyền thống vốn giữ nhân vật trong không gian quá khứ, tác phẩm này “bưng” các hình tượng xưa vào đời sống hiện tại, để họ tồn tại và cảm xúc như những con người đang sống trong dòng chảy văn hóa Việt Nam đương đại.

Hình tượng cá chép đưa ông Công ông Táo về trời, thay vì chỉ là biểu tượng nghi lễ, được nhân hóa với tính cách gần gũi: “hơi làm biếng một xíu, dư cân một xíu”, nhưng biết “tập gym” để hoàn thành nhiệm vụ. Sự hóm hỉnh ấy khiến truyền thống trở nên mềm mại và thân thiện hơn với trẻ nhỏ.

Tác giả cho biết, việc đặt phong tục, món ăn và sinh hoạt Tết xưa vào bối cảnh hiện đại không nhằm thay đổi cách trẻ nhìn nhận về Tết. “Chỉ là mong các bé đọc truyện thấy vui”, chị nói. Từ niềm vui ấy, những hoạt động từng bị xem là “mẹ bắt làm” như dọn nhà, thăm hỏi hay ăn món cổ truyền có thể trở thành điểm khởi đầu cho những câu chuyện và trải nghiệm mới.

Tác giả Trần Tuyết Mai mong những câu chuyện sáng tạo, giàu cảm xúc sẽ tiếp tục đồng hành cùng độc giả nhỏ, để truyền thống xưa có thể sống dậy trong thế giới hiện đại và được “thả tim” quanh năm.