(HPĐT)- Đất trời Tây Nguyên bao la hùng vĩ, rực rỡ từ trang phục sặc sỡ của người dân tưng bừng lễ hội và muôn màu hoa lá cỏ cây, được sắp đặt trong tác phẩm sơn khắc "Mùa xuân Tây Nguyên" được họa sĩ Trần Hữu Chất hoàn thành từ năm 1962, trải qua hơn 6 thập niên dằng dặc, đến nay vẫn tươi sáng, sống động…
Tác phẩm "Mùa xuân Tây Nguyên" của họa sĩ Trần Hữu Chất.
Sinh năm 1933, quê gốc ở Kỳ Anh, Hà Tĩnh, hầu hết quãng thời gian trong cuộc đời sinh sống, học tập, lập nghiệp ở Hà Nội, nhưng họa sĩ Trần Hữu Chất cũng có nhiều tháng năm hoạt động tại vùng đất Tây Nguyên, Trung Trung bộ. Ông vốn am hiểu đồ họa, lại được học thêm tại Học viện Gốm sứ Giang Tây (Cảnh Đức trấn, Trung Quốc) nên phát huy được sở trường ở dòng tranh sơn mài, sơn khắc. Đi ra từ mảnh đất nghèo, sớm tham gia cách mạng, Trần Hữu Chất lăn lộn nhiều năm ở miền núi, khu vực cư trú của đồng bào các dân tộc ít người nên ông nằm lòng cảnh sắc tự nhiên và bản sắc văn hóa những nơi đất đó. Miền núi trở thành mảng đề tài quen thuộc của Trần Hữu Chất, được ông trở đi trở lại nhiều trong hàng loạt các tác phẩm gây sự chú ý của mình. Từ "Trên những nẻo đường chiến dịch" đến "Buổi sáng ở bản Thái", "Thiếu nữ Chăm", "Phiên chợ miền núi", "Lễ đâm trâu Tây Nguyên"…, dù là sơn mài, sơn khắc hay màu nước…, tranh của Trần Hữu Chất đều sắc nét, duyên dáng trong mô tả đặc trưng vùng miền, để nhìn vào là nhận rõ dấu ấn riêng không pha trộn của cả nghệ sĩ lẫn đối tượng hướng tới.
Năm 1962, họa sĩ Trần Hữu Chất sáng tác tác phẩm "Mùa xuân Tây Nguyên". Với khổ tranh 120 cm x 97 cm, ông tung vào đó hàng trăm con người với dáng vẻ, diện mạo khác nhau, trong những cảnh sinh hoạt khác nhau trên cái nền chung là lễ hội đón xuân đông đúc, náo nhiệt. Trần Hữu Chất đã dồn nhiều tâm huyết, công sức, tỉ mẩn, tỉ mỉ từng chi tiết li ti, để khi soi rọi vào, zoom cận cảnh vẫn biểu cảm, sắc nét, giúp tạo nên tổng thể chung hấp dẫn, đan xen nhịp chuyển động. Mùa xuân vốn đã là biểu tượng của sức sống, của sự sinh sôi nảy nở, "Mùa xuân Tây Nguyên" qua tài năng và con mắt lạc quan của người nghệ sĩ càng tươi tắn, khởi sắc, chứa chan niềm hy vọng… Tác phẩm xuất sắc này, vẻ đẹp đầy thuyết phục của sơn khắc giàu tính truyền thống hiện được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.
Họa sĩ Trần Hữu Chất, cùng nhiều đồng nghiệp ở thế hệ mình, đã sống, cống hiến, lao động nghệ thuật đúng tư chất một nghệ sĩ - chiến sĩ. Ông mất năm 2018 tại Hà Nội. Trước đó, năm 2011, họa sĩ Trần Hữu Chất được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật…/.
Ngô Hương Sen
