Khơi thông nguồn lực phát triển từ đất đai

Khai thác nguồn lực đất đai góp phần đẩy mạnh phát triển đô thị, tạo nguồn thu lớn vào ngân sách.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách quản lý

Với quan điểm đất đai phải được giải phóng, đầu tư vào các công trình lớn, mang lại hiệu quả cao, tạo động lực phát triển kinh tế- xã hội, trong nhiệm kỳ qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành hàng chục nghị quyết, chỉ thị, quyết định, đề án, kế hoạch. Đặc biệt, để nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác tài nguyên đất, thành phố chú trọng tăng cường vai trò, sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân. UBND thành phố giao Sở Tài nguyên- Môi trường (TNMT) chủ động rà soát các văn bản quy định pháp luật đất đai, cụ thể hóa các quy định, nội dung, nhiệm vụ theo phân cấp, tập trung các lĩnh vực giá đất, bồi thường và hỗ trợ tái định cư, hạn mức sử dụng đất. Cùng với đó, thành phố chú trọng lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quản lý, sử dụng đất theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tổ chức chuyển mục đích sử dụng đất để tập trung cho phát triển kinh tế và chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển dịch vụ, đô thị để tăng nguồn thu cho ngân sách; đẩy mạnh việc đấu giá quyền sử dụng đất. Kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2016 – 2020) tạo cơ sở giao đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng, phát triển kinh tế- xã hội.

Bên cạnh đó, nhằm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả cao quỹ đất, khắc phục tình trạng mất cân đối trong cơ cấu sử dụng đất giữa đất ở với đất xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật và các yêu cầu về bảo vệ môi trường, thành phố tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ quỹ đất được quy hoạch. Năm 2016, HĐND thành phố thông qua và tổ chức thực hiện nghị quyết số 06/2016/NQ-HĐND “Về nhiệm vụ, giải pháp thu hồi diện tích đất đã giao, cho thuê không đúng đối tượng, không đúng thẩm quyền, chậm đưa vào sử dụng hoặc sử dụng không đúng mục đích gây lãng phí tài nguyên đất”.  Thực hiện Nghị quyết, các sở, ngành liên quan và các địa phương tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng đất đai, ngăn chặn và xử lý kịp thời các vi phạm trong thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, thu hồi đất đối với các trường hợp không có trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; kiểm tra xử lý các trường hợp đã được giao đất, cho thuê đất nhưng không sử dụng, sử dụng sai mục đích theo quy định của Luật Đất đai. Từ năm 2016 đến nay, toàn thành phố thu hồi 20 địa điểm với tổng diện tích hơn 312 ha; dừng thực hiện dự án đối với 45 địa điểm với tổng diện tích hơn 684 ha…

Sự đổi mới mạnh mẽ trong chính sách, triển khai thực hiện công tác quản lý đất đai đưa đến các kết quả tích cực. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và công trình khác trên đất được tăng cường. Đến nay, số giấy chứng nhận lần đầu đã cấp cho hộ gia đình, cá nhân đạt 94,9% so với tổng số thửa cần cấp; đối với tổ chức đạt 85,4% so với tổng số thửa cần cấp. Công tác thống kê đất đai hằng năm và kiểm kê đất đai định kỳ được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Công tác đo vẽ, lập bản đồ địa chính có nhiều đổi mới, bảo đảm nhanh gọn, chính xác, kịp thời, đáp ứng được yêu cầu triển khai các dự án lớn, trọng điểm. Đặc biệt, ý thức chấp hành pháp luật quản lý, sử dụng đất đai của tổ chức, cá nhân được nâng cao, quyền lợi người sử dụng đất được bảo đảm.

Trong nhiệm kỳ 2015- 2020,  nguồn thu từ đất của thành phố đạt mức cao nhất từ trước đến nay. Có 382 dự án được giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất với tổng diện tích hơn 7.337 ha; thu nộp ngân sách từ tiền thuê đất, tiền sử dụng đất 20.728 tỷ đồng. Cùng với đó, các quận, huyện tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở 242 điểm với tổng diện tích 74,89 ha, thu nộp ngân sách 3.135 tỷ đồng.

Công tác giải phóng mặt bằng đạt hiệu quả cao

Với những cơ chế quản lý đồng bộ, hiệu quả cao, Hải Phòng giải phóng nguồn lực đất đai, đầu tư các công trình hạ tầng trọng điểm tạo động lực phát triển mạnh mẽ. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) được thực hiện khá thuận lợi, góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm. Thành phố có giải pháp chi tiết phân công cụ thể về tiến độ cũng như chế tài xử lý cho từng đơn vị, sở, ngành và địa phương liên quan. Nhờ vậy, hiện, hầu hết các công trình trọng điểm bảo đảm tiến độ đầu tư. Tinh thần sát sao, quyết liệt của cán bộ từ thành phố đến các địa phương góp phần quan trọng bảo đảm tiến độ thực hiện dự án. Sở TNMT phân công nhiệm vụ các phòng chuyên môn phụ trách xuyên suốt từng dự án phối hợp chính quyền địa phương xử lý nhanh những vướng mắc. Các quận, huyện có nhiều cách làm sáng tạo, tạo đột phá trong khâu giải tỏa đền bù, tạo được sự đồng thuận cao của người dân. Người dân được quyền tham khảo, tham gia xây dựng phương án đền bù GPMB; chính quyền bảo đảm “đo đếm, áp giá” thỏa đáng và công bằng. Cả hệ thống chính trị vào cuộc vận động, tuyên truyền. Những trường hợp lợi dụng chính sách GPMB để trục lợi của cả người dân và cán bộ đều bị xử lý nghiêm minh.

Kết quả là hạ tầng giao thông đô thị đến đâu, đất đai lên giá tới đó, nguồn lợi thu từ đất tiếp tục đầu tư cho các dự án phát triển kinh tế- xã hội, đặc biệt là hạ tầng đô thị, cải thiện đời sống nhân dân. Nhiều dự án lớn hoàn thành, đưa vào sử dụng đúng tiến độ, tạo động lực phát triển thành phố, củng cố niềm tin của người dân. Tiêu biểu là dự án Nhà máy ô tô VinFast quy mô 335 ha ở huyện Cát Hải. Trong vòng 6 tháng, dự án hoàn thành giải phóng 90% diện tích mặt bằng. Trong vòng 21 tháng được bàn giao mặt bằng, Tập đoàn Vingroup hoàn thành khởi công, xây dựng, lắp đặt, chạy thử và chính thức vận hành nhà máy - VinFast tạo nên kỳ tích mới trong ngành công nghiệp ô tô thế giới… Hàng trăm hộ dân của phường Thượng Lý (quận Hồng Bàng) có cuộc sống khác khi di dời, dành đất xây dựng Khu đô thị Vinhomes Imperia.

Với sự đồng thuận và quyết tâm cao từ thành phố đến cơ sở, nguồn lực đất đai được khơi thông. Hơn nữa, những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ qua tạo nền tảng để thành phố quản lý, khai thác  ngày càng hiệu quả hơn tài nguyên đất đai, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn tiếp theo với những mục tiêu cao hơn.

Trong 5 năm, có 370 dự án phát triển kinh tế-xã hội khi triển khai bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, đầu tư, xây dựng đúng kế hoạch, tạo nên những đổi thay rõ nét về diện mạo thành phố, đời sống người dân. Có 556 tổ chức và hơn 53 nghìn hộ dân di dời, bàn giao mặt bằng thực hiện dự án, nhưng cơ bản không phải áp dụng cưỡng chế.